Boekvormgeving<\/p>\n
De mooiste boeken ooit in Nederland gemaakt, zijn de vroeg twintigste-eeuwse uitgaven van het werk van Louis Couperus. Zijn uitgeverij, de nog altijd bestaande L.J. Veen, koos voor gebatikte linnen banden, die weliswaar van een zeldzame schoonheid waren, maar ook nogal kostbaar. Toen de verkoop van Couperus terugliep, kon de uitgever dat niveau niet langer handhaven en stapte hij over op goedkopere ontwerpen. Zo ging dat, in 1920. Nu gaat het andersom. Slecht verkopende titels, zoals po\u00ebzie en essays, zien er schitterend uit. Maar als een auteur zo goed verkoopt dat we van een bestseller kunnen spreken – denk aan Saskia Noort, Baantjer of Sonja Bakker – dan zakt de kwaliteit van het omslag. Misschien zien we hier de wet van de snackbar, namelijk dat de vette hap het beste smaakt in een niet-esthetisch decor. Je kunt je in elk geval niet voorstellen dat deze omslagen over honderd jaar als een collector’s item worden gezien.<\/p>\n
Omslag in beeld. Boeken Bladmuziek Brochures Toegepaste Grafische Kunst 1890-1940 toont de verzameling van \u00e9\u00e9n man, Rob Aardse, die zijn circa vierduizend boeken aan het Drents Museum heeft geschonken. Ondanks de nogal weidse titel van het boek, is de inhoud vooral een eerbetoon aan deze verzamelaar en zijn verzameling. In drie korte hoofdstukken wordt door Jan Storm van Leeuwen, Jan Jaap Heij en Rob Meijer de boekverzorging van een historisch kader voorzien, waarbij ‘gepoogd is niet alleen het gebruikelijke overzicht van ontwikkelingen in het ontwerp te geven’.<\/p>\n
De krukkige schrijfstijl (er wordt van alles ‘getracht’ en ‘gepoogd’) doet vermoeden dat de tekst alleen maar een alibi is geweest om de 198 mooie afbeeldingen te kunnen laten zien. Het is intens genieten in dit boek. Wat een schitterende omslagen. De jaren 1890-1940 zijn de gouden jaren van het boekomslag in Nederland, dankzij internationaal vermaarde boekverzorgers als Sjoerd H. de Roos, A.J. Derkinderen, J. Toorop en vele anderen. De mooie Couperus-omslagen zijn van Chris Lebeau.<\/p>\n
In de negentiende eeuw bestond een boekomslag nog uit een linnen band met daarop een weinig origineel vignet, vrijwel altijd in goud gestempeld, dat verder niets met de tekst te maken had. Frederik van Eedens De Kleine Johannes uit 1887, met een bandontwerp van Jan Veth, brak met de traditie, omdat er een illustratie op de band kwam die wel naar de inhoud van het boek verwees. Daarna kwam de spaghettistijl uit de art noveauschool. Op die uitbundige stijl volgde de heel wat soberder maar minstens zo fraaie art decovariant. Rond 1940 is de gouden tijd voorbij. Door de oorlog, de papierschaarste en de opkomst van pockets en paperbacks die in veel grotere oplagen werden uitgebracht, is een gebatikte boekband nu niet meer voor te stellen. Achter in Omslag in beeld staat een lange lijst van boekontwerpers en -ontwerpsters uit de jaren 1890-1940. Er was toen kennelijk genoeg werk, misschien zelfs te veel. Een enkele ontwerper, zoals Theo Neuhuys en J. Thorn Prikker, gebruikte zijn ontwerp meer dan eens, bij weer een ander boek en voor een andere uitgever.<\/p>\n
Tegenwoordig is dat overigens heel gewoon. Op dit moment is een half gezicht hot, nadat we een tijdje benen en ruggen hebben gehad. Een starend kind, liefst op een ‘oude’ foto, is ook een succesnummer, net als het vergezicht met lantaarnpaal, na het succes van Schaduw van de wind. Vette hap.<\/p>\n
‘Omslag in beeld. Boeken Bladmuziek Brochures Toegepaste Grafische Kunst 1890-1940.’ Met bijdragen van Jan Jaap Heij, Jan Storm van Leeuwen en Rob Meijer. Bekking & Blitz, 192 p., \u20ac 24,90<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Boekvormgeving De mooiste boeken ooit in Nederland gemaakt, zijn de vroeg twintigste-eeuwse uitgaven van het werk van Louis Couperus. Zijn uitgeverij, de nog altijd bestaande L.J. Veen, koos voor gebatikte linnen banden, die weliswaar van een zeldzame schoonheid waren, maar ook nogal kostbaar. Toen de verkoop van Couperus terugliep, kon de uitgever dat niveau niet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Lisa Kuitert","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/96317"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=96317"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/96317\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Lisa Kuitert","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=96317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=96317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=96317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}