Kijken naar de toekomst<\/p>\n
Een vogelspin kruipt langs de nek van James Bond en je eigen schouder begint spontaan te jeuken. Je vriendin snijdt zich in haar vinger en je ervaart ook zelf een pijnsensatie. Dit zijn geen imaginaire reacties; sinds kort weten we dat sommige neuronen reageren op het z\u00ed\u00e9n van iets bij een ander. ‘Spiegelneuronen’ heten ze en ze verklaren bijvoorbeeld ook waarom emoties als huilen of lachen aanstekelijk werken: onze hersenen activeren die emoties op het moment dat we ze waarnemen bij een ander.<\/p>\n
De spiegelneuronen worden mooi beschreven door Christian Keysers (1973), hoogleraar van het sociale brein in Groningen, in de bundel What’s Next? Keysers is een van de achttien jonge wetenschappers die in What’s Next de uitdagingen en vragen van hun vakgebied beschrijven. Zijn wij van nature ethisch? Hoe kunnen mensen verbeterd worden? Zal de menselijke soort uitsterven? Ze schuwen de grote thema’s niet.<\/p>\n
In een van de meest prikkelende essays uit de bundel speculeren auteurs Vanessa Woods en Brian Hare erover waarom mensachtigen zich zes miljoen jaar geleden afsplitsten van de voorouder die we met de chimpansee en de bonobo gemeen hebben. Hoe komt het dat wij zo verschillen van deze twee primaten, terwijl bijna achtennegentig procent van ons DNA identiek is? Omdat onze soort van nature toler\u00e1nt is, leggen de auteurs uit. Zes miljoen jaar geleden ontwikkelden die exemplaren die bereid waren anderen eten en welzijn te gunnen geheel nieuwe vormen van samenwerking. En splitsten zich af van hun intolerante soortgenoten. Door samen te werken leerden we praten en gereedschap maken. Zonder deze verhoogde tolerantie zouden we niet de soort zijn die we nu zijn.<\/p>\n
De essays verschillen van kwaliteit. Zo is het verhaal van de wereldberoemde Oxfordprofessor Nick Bostrom niet geslaagd. Hij probeert een soort evolutionaire checklist op te stellen aan de hand waarvan in de toekomst de keus voor mensverbetering kan worden gemaakt. ‘We moeten de tekortkomingen van de evolutie als mogelijkheden zien,’ schrijft hij vaag.<\/p>\n
Toch is What’s next een meeslepend boek. Sommige verhalen zijn goed geschreven en goed gecomponeerd. Sommige inzichten zijn echt nieuw en geven de onderzoeker een originele stem. Ze mogen dan jong en relatief onervaren zijn, dat betekent ook dat ze nog niet gepokt en gemazeld zijn door de wetenschappelijke werkelijkheid, nog niet vaak zijn afgewezen voor grote subsidies en dat hun hypothesen nauwelijks nog zijn verworpen. Ze treden de toekomst onbezonnen tegemoet en trekken positieve lessen uit hun eigen onderzoek. Bovendien behoren ze allemaal tot de wereldtop van hun discipline. Het geeft het boek gewicht en de verhalen autoriteit. What’s Next is vooral geslaagd omdat het vrolijk stemt: de jonge wetenschappers zijn optimistisch over de toekomst. Hier geen doemscenario’s of klimaatarmageddon. Zo komt Christian Keysers via de spiegelneuronen op de these dat de mens van nature altru\u00efstisch is. De spiegelneuronen maken het lijden van de ander voelbaar voor onszelf en daarom zijn we continue bezig met het voorkomen van pijn, verdriet of ander lijden. Natuurlijk kun je beargumenteren dat wij toch alleen maar aan onszelf denken, anderen alleen helpen om ons goed te voelen. Maar dit soort kip of ei-kwesties, die genuanceerd academisch gekakel uitlokken, vormen gelukkig geen obstakel voor de meeste wetenschappelijke kuikens die bijdragen aan deze optimistische bundel. Nog niet.<\/p>\n
Max Brockman (samenstelling), \u2018What\u2019s Next. Originele essays van de volgende generatie wetenschappers\u2019, Spectrum, 221 p., \u20ac 22,50<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kijken naar de toekomst Een vogelspin kruipt langs de nek van James Bond en je eigen schouder begint spontaan te jeuken. Je vriendin snijdt zich in haar vinger en je ervaart ook zelf een pijnsensatie. Dit zijn geen imaginaire reacties; sinds kort weten we dat sommige neuronen reageren op het z\u00ed\u00e9n van iets bij een […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Maurits Martijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/96007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=96007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/96007\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Maurits Martijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=96007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=96007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=96007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}