Van hybride auto\u2019s tot internetbedrijven<\/p>\n
Je kan de Chinese overheid veel verwijten, maar een gebrek aan ambitie? Nou nee. Vorige week lanceerde de partijtop in Peking het plan om van China binnen drie jaar wereldmarktleider in hybride en elektrische voertuigen te maken. Rolden er vorig jaar nog zo’n tweeduizend elektrisch aangedreven auto’s van de Chinese fabrieksband, in 2011 moeten dat er vijfhonderdduizend zijn. Het Chinese bedrijf BYD (een afkorting voor Build Your Dreams), momenteel wereldmarktleider in oplaadbare batterijen, is al enige jaren bezig met het ontwikkelen van een eigen hybride auto die via een doodgewoon stopcontact is op te laden.<\/p>\n
David Tulausus, directeur voor Chinees overheidsbeleid bij het kwakkelende General Motors, liet in de New York Times weten dat hij het plan veel kans van slagen toedichtte. ‘China is in een goede positie om op dit vlak de leiding te nemen.’ Dit alleen al om het simpele feit dat de behoefte aan schonere auto’s in China’s snelgroeiende steden groot is.<\/p>\n
China als wereldleider op het gebied van een hoogtechnologisch product, het botst nogal met het beeld dat veel Europeanen en Amerikanen van China hebben: een goedkoop productieland dat vooral uitblinkt in de massafabricatie van minderwaardige namaak. CNN-commentator Jack Cafferty verwoordde dit beeld over Chinezen vorig jaar nog treffend tijdens een berucht geworden uitzending: ‘We blijven maar doorgaan met het importeren van hun met loodverf vervuilde rotzooi en vergiftigde dierenvoeding.’<\/p>\n
Een veelgehoorde opvatting gaat nog verder: Chinezen zouden niet innoveren omdat ze het domweg niet kunnen. De redenering luidt: China kent een totalitair regime dat vrijheid van meningsuiting en afwijkende geluiden onmogelijk maakt. Het scholingssysteem is autoritair en richt zich op het stampen van voorgekookte informatie. Dat leidt tot een samenleving van gehoorzame jaknikkers die niet creatief kunnen denken of innoveren.<\/p>\n
Voor gek verklaard<\/p>\n
‘Zoals alle zich ontwikkelende landen kopieert China inderdaad een heleboel,’ zegt Benjamin Joffe, oprichter van +8*, een strategische consultant op het gebied van internet en mobiele telefooninnovatie in Azi\u00eb. ‘Maar het is te gemakkelijk om niet verder te kijken dan dat stereotype.’ Hij wijst op de razend populaire Chinese netwerksite QQ.com, met meer dan vijfhonderd miljoen geregistreerde gebruikers. Moederbedrijf Tencent zet \u00e9\u00e9n miljard dollar per jaar om, voornamelijk met de verkoop van digitale producten zoals avatars, datingservices, premium-abonnementen en muziek. Gebruikers kunnen die betalen met de QQ-dollar, een virtuele munteenheid die evenveel waard is als de Chinese yuan.<\/p>\n
Met een winstmarge van veertig procent is Tencent bijzonder winstgevend. Soortgelijke Amerikaanse netwerksites als Facebook en MySpace, die volledig drijven op advertentie-inkomsten, maken nauwelijks of geen winst. Toch lijkt Tencent volledig aan de westerse aandacht te ontsnappen. ‘Een bedrijf van een miljard dollar waar je nog nooit van gehoord hebt,’ noemt Joffe het. Zijn stelling: misschien willen we in het Westen de Chinese vernieuwing gewoon niet zien.<\/p>\n
Toen econoom Mark Greeven in 2004 aangaf te willen promoveren op de innovatie in de Chinese softwaresector, lachte bijna iedereen hem uit, zegt hij. ‘De meesten verklaarden me voor gek. Innovatie in China? En dan ook nog op het gebied van software, een sector bij uitstek die kampt met piraterij? Het dominante beeld in de media en in de universitaire wereld was dat Chinezen alleen konden reproduceren.’ In vier jaar tijd interviewde Greeven meer dan honderd softwareondernemers in Hangzhou, een stad die bekendstaat om zijn opkomende markt voor Chinese IT-bedrijven. ‘Allemaal jonge mensen van rond de vijfendertig jaar met een moderne mindset,’ zegt hij.<\/p>\n
Begin deze maand promoveerde hij in Rotterdam. Belangrijkste conclusie van zijn proefschrift: Chinese ondernemers innoveren wel degelijk. Al betekent dat niet dat ze altijd technisch hoogstaande uitvindingen doen. ‘Je moet je afvragen wat innovatie nu precies is. Een gadget? Een nieuw speeltje? Volgens mij niet. Je kan ook innoveren door een nieuw businessmodel te ontwikkelen.’ En juist daarin tonen de Chinezen zich volgens hem meesters: een bestaande technologie op een andere manier vermarkten. Greeven neemt internetbedrijf Alibaba als voorbeeld. ‘Dat is eigenlijk een doodgewone internetzoekmachine. De algoritmen daarvoor bestonden al. Maar Alibaba gebruikt ze om kleine Chinese producenten toegang te geven tot de wereldmarkt. Een briljant idee.’ Inmiddels is alibaba.com de grootste online marktplaats ter wereld waar westerse bedrijven rechtstreeks orders plaatsen bij producenten in heel China. Van wasmachines tot webdesign en van leren riemen tot steenkool.<\/p>\n
‘Deze vorm van innovatie is interessanter dan het uitvinden van nieuwe gadgets,’ zegt Greeven. ‘Voor kleine startende bedrijven in China is het ook de enige mogelijkheid. De investeringskosten zijn veel lager dan bij het ontwikkelen van een nieuwe technologie.’ Dat laatste is bovendien een riskante onderneming in China, vanwege het gevaar dat het nieuwe product binnen een mum van tijd wordt gekopieerd. ‘Bescherming van intellectueel eigendom laat in China nogal te wensen over.’<\/p>\n
Charles Dickens<\/p>\n
China innoveert, met andere woorden, al jarenlang volgens het patroon van een zich ontwikkelende economie. Eerst de bestaande technologie kopi\u00ebren, om ze vervolgens op een nieuwe manier in te zetten. Pas daarna volgt fase drie: het ontwikkelen van eigen hoogwaardig technologische producten, zoals de elektrische auto waarmee BYD nu de wereld hoopt te veroveren.<\/p>\n
En dat de opkomst van een nieuwe economische grootmacht gepaard gaat met excessen, is evenmin nieuw. ‘Wie vandaag naar China kijkt, ziet een glimp, een verre spiegeling, van de negentiende-eeuwse Amerikaanse economie in haar volle frauduleuze glorie,’ schreef de Amerikaanse historicus Stephan Mihm naar aanleiding van zijn boek A Nation of Counterfeiters (lees: de Verenigde Staten). Hij beschrijft hoe Europese landen destijds neerkeken op het gesjoemel en het bedrog in de Nieuwe Wereld. Zo barstte de Engelse schrijver Charles Dickens in 1842 in woede uit toen hij zag dat boekwinkels in Boston illegale kopie\u00ebn van zijn romans verkochten. ‘My blood so boiled as I thought of the monstrous injustice,’ schreef hij aan het thuisfront.<\/p>\n
Die na-aperij van de VS is lang vergeven en vergeten. En als straks de eerste Build Your Dreams over de Nederlandse wegen zoeven, zal ook de neerbuigendheid over China’s innovatieve capaciteiten waarschijnlijk langzaamaan tot het verleden gaan behoren.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Een Chinees bedrijf dat niet simpelweg kopieert maar zelf een nieuwe technologie ontwikkelt, kan dat? Misschien willen we in het Westen de Chinese vernieuwing gewoon niet zien.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[193,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Michiel Hulshof","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95675"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=95675"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95675\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Michiel Hulshof","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=95675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=95675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=95675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}