{"id":95593,"date":"2009-04-21T10:25:00","date_gmt":"2009-04-21T08:25:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/machteloos-gesputter\/"},"modified":"2009-04-21T10:25:00","modified_gmt":"2009-04-21T08:25:00","slug":"machteloos-gesputter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/machteloos-gesputter\/","title":{"rendered":"Machteloos gesputter"},"content":{"rendered":"
\n

Vorige week eindelijk eens een boze brief gekregen (volg dat voorbeeld: post@vn.nl<\/a> en maxnanet@euronet.nl<\/a>). Bernard Aris uit Den Haag verwijt me dat ik in mijn column van 4 april de oppositiepartijen aan het Binnenhof ten onrechte uitmaakte voor een zooitje ongeregeld. De een wil de hypotheekrenteaftrek afschaffen, de ander de aanrechtsubsidie, een derde wil verlaging van de hulp aan de der\u00adde we\u00adreld, een vierde het schrappen van de subsidies voor de Vogelaarwijken. <\/p>\n

Steunen doen SP, VVD, PVV, TON, SGP, D66, GroenLinks en de Partij voor de Die\u00adren elkaar niet. Daardoor zit Balkenende comfortabel in het midden. Aris vindt dat een kinderachtig verwijt aan het adres van de oppositie. In de hele wereld heb je partijen die verdeeld stemmen, schrijft hij. Het worden er zelfs steeds meer. Neem de Liberal Democrats, de Scot\u00adtish Na\u00adtio\u00adnal Party en Plaid Cymru in Groot-Brit\u00adtan\u00adni\u00eb. Of Ca\u00adna\u00adda, waar naast de gevestigde partijen ook het Bloc Qu\u00e9\u00adb\u00e9\u00adcois aan de verkiezingen deelneemt. Zelfs het monolitische Zuid-Afri\u00adka kent een In\u00adka\u00adtha Free\u00addom Party die de belangen van de Zulu\u2019s behartigt. Niets nieuws onder de zon.<\/p>\n

Bernard Aris ken ik langer dan vandaag. Hij werkt bij de Tweede Kamerfractie van D66 en is ook lid van de Brit\u00adse Lib-Dems. Hij noemt zich \u2018sociaal-liberaal en overtuigd Eu\u00adro\u00adpees\u2019. Vandaar zijn grote kennis van groeperingen als de SNP en Plaid Cymru. Juist omdat hij van D66 is, verbaast het me dat hij de lof zingt van een stelsel waarin acht verschillende oppositiepartijen elkaar voor de voeten lopen en het kabinet bijna nooit bang hoeft te zijn dat het naar huis wordt gestuurd. De laatste keer dat de oppositie de rijen sloot, was toen het Generaal Pardon door een Ka\u00admer\u00admeer\u00adder\u00adheid werd aangenomen. Dat is inmiddels al weer drie jaar geleden. Voor de rest blijft het bij machteloos gesputter \u2013 zoals tijdens het debat over de kredietcrisis. Ieder\u00adeen is boos dat de coalitie onderonsjes houdt op het Cats\u00adhuis. De een ziet het dualisme, de ander de hele parlementaire democratie in gevaar. Maar aan het eind van de dag mag de oppositie al blij zijn als er een motietje over de bevordering van de elektrische auto wordt aanvaard. Voor de rest kan de regering haar gang gaan. Was D66 niet de partij die in de roerige jaren zestig werd opgericht om dat te veranderen?<\/p>\n

Zonder reclame voor eigen nering te maken: elders in dit nummer legt de aartsvader van de Democraten, Hans van Mierlo, uit dat zijn idee\u00ebn nu eigenlijk actueler zijn dan toen. In 1966 vermoedde hij dat het politieke stelsel zou vastlopen. Nu kun je dat bij elke verkiezing voor je ogen zien gebeuren. Door het toenemende aantal zwevende kiezers valt er sinds 1994 geen tweepartijenkabinet meer te vormen. Vermoedelijk komt er in 2011 ook een eind aan de periode van de driepartijenkabinetten. Alleen een monstercoalitie kan Nederland dan nog regeren. De oorzaak \u2013 in de omschrijving van Van Mierlo: de kiezer pakt elke trein die voorbij komt en er een beetje leuk uitziet. Vooral als de conducteur peroxidegekleurd haar heeft. De oprichters van D66 wilden het vastlopen van het stelsel voorkomen door de kiezer twee stemmen te geven: een voor de uitvoerende en een voor de controlerende macht. De regering kon dan in wijsheid besluiten nemen, terwijl de Kamer voor kritisch tegenspel zorgde. T\u00eate-a-t\u00eates tussen Piet Hein Donner en Mari\u00ebtte Hamer op het Catshuis zouden dan overbodig zijn. De Democraten wilden ook een districtenstelsel \u00e0 la Engeland invoeren. Met als resultaat dat bij de verkiezingen een conservatieve alliantie tegenover een progressieve volkspartij stond. Een van de twee kreeg het mandaat te regeren. Voor Nederlandse varianten van de Inkatha Freedom Party was in zo\u2019n systeem juist geen plaats.<\/p>\n

De vernieuwingsvoorstellen van D66 worden door een Kamermeerderheid nu al bijna een halve eeuw tegengehouden. Moties werden verworpen. Vuistdikke commissierapporten gingen de la in. Als de Tweede Kamer voor het referendum of de gekozen burgemeester voelde, deed \u2018de overkant\u2019 dat niet. De senaat kende zijn Nacht van Wiegel en zijn Avondje van Van Thijn. Daar sneuvelde zo\u2019n staatsrechtelijke hervorming dan. Blijkens het VN-interview rekent Van Mier\u00adlo er niet meer op dat de gevestigde partijen bereid zijn naar hem te luisteren. Hij hoopt nu op een extraparlementair kabinet onder leiding van een relatieve buitenstaander als Rin\u00adnooy Kan of Wijf\u00adfels. Het zou geen slecht idee zijn. De verkiezingen van 2006 hebben ertoe geleid dat het midden op het nippertje de meerderheid haalde. Met een fors aantal oppositiepartijen ter rechterzijde (VVD, PVV, TON) en een grote protestpartij links (de SP) \u2013 groe\u00adpe\u00adrin\u00adgen die niet snel geneigd zullen zijn samen de vuist te ballen. De coalitie geeft steeds minder om de inbreng van de Kamer. De oppositie overschreeuwt zich, maar zonder resultaat. De idee\u00ebn van Van Mier\u00adlo zouden daar verandering in kunnen brengen.<\/p>\n

De paradox is dat D66 zelf het districtenstelsel niet zou overleven. Is dat erg? Ach, zoveel invloed heeft het Bloc Qu\u00e9b\u00e9cois ook niet.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De coalitie geeft steeds minder om de inbreng van de Kamer. De oppositie overschreeuwt zich, maar zonder resultaat. De idee\u00ebn van de oprichters van D66 zouden daar verandering in kunnen brengen.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[749,1761,747,445,595,171],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Max van Weezel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95593"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=95593"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95593\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Max van Weezel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=95593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=95593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=95593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}