{"id":95261,"date":"2009-05-07T11:22:00","date_gmt":"2009-05-07T09:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-on-veiligheid-van-de-pakistaanse-atoomwapens\/"},"modified":"2009-05-07T11:22:00","modified_gmt":"2009-05-07T09:22:00","slug":"de-on-veiligheid-van-de-pakistaanse-atoomwapens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-on-veiligheid-van-de-pakistaanse-atoomwapens\/","title":{"rendered":"De (on-)veiligheid van de Pakistaanse atoomwapens"},"content":{"rendered":"
\n

Het Pakistaanse arsenaal telt 50, volgens sommige schattingen 100 atoomwapens, geschikt voor de ca. 30 F-16s, en diverse raketten (Hatf-3 en 4 en Ghauri) en evt. de Hatf-7 kruisraket. Het wachten is op de Shaheen-2, met een bereik van 2500 km, die grote delen van India definitief binnen
bereik brengt.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Naar men denkt liggen de wapens vooral tussen Islamabad en Lahore (vaak genoemd: Sargodha luchtmachtbasis, ivm F-16s), maar volgens Hillary Clinton eind april : ‘widely dispersed’. Sommige bronnen zeggen op tren minste zes lokaties. Dat is enerzijds een manier om risico’s te spreiden,
maar riep afgelopen weekend juist ook de angst op dat zich een transportincident zou kunnen voordoen (al of niet bewust uitgelokt door militanten) en dat onderweg een of twee wapens gestolen zouden kunnen worden. De opslagplaatsen zelf worden fysiek goed beveiligd.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Amerikaanse leiders geven tegenstrijdige signalen. Stafchef generaal Michael Mullen zegt zich geen grote zorgen te maken en spreekt over ‘greatly improved’ veiligheidsmaatregelen in de afgelopen drie jaar. Echter, berichten in de NYT 4 mei, ingestoken door Pentagon en State Department, signaleren nu juist het transportrisico. Experts als Graham Allison (oud-onderminister Clinton, nu Harvard-professor Governance) praten niet over fysieke beveiliging maar over zwaktes in de commandostruktuur: in Newsweek eind 2007 zei hij drie maal met (toen president) Moesharav over de a-wapens gesproken te hebben, waarbij hem duidelijk werd dat ook anderen dan de Pakistaanse president de a-wapens kunnen gebruiken, al was het maar omdat India, of een Pakistaanse militant, een moordaanslag op de hoogste leider zou kunnen plegen. Dat sprak Moesharav niet tegen: om de nucleaire optie te allen tijde open te houden moet de sleutel dus in meerdere handen zijn. Eind 2008 onthulde generaal Khalid Kidway, hoofd van de kernwapens, bovendien dat het 10-koppige nucleaire commando inderdaad ‘hopefully by consensus but at least met meerderheid van stemmen’ over inzet van kernwapens kan besluiten. Conclusie: technisch kan het in ‘verkeerde handen’ vallen en worden gebruikt.<\/p>\n

Dan zijn er nog experts die zich minder zorgen maken om de a-wapens zelf, dan om de (diefstal van) nucleair materiaal. Een studie van het NTI (Nuclear Threat Initiative) vond Pakistan met Rusland in 2007 het gevaarlijkste land ter wereld, nucleaire reactoren waar verrijkt uranium aanwezig was worden er soms bewaakt door ‘no more than a night watch man and a chain like fence’.<\/p>\n

En een derde risico: geen overmeestering of diefstal, maar de fundo-mol die onopvallend in de inner circle weet te nestelen, alle screenings weet doorstaan, en de bom of zijn geheimen naar buiten smokkelt<\/p>\n

De affaire-Khan en het feit dat twee atoomgeleerden in 2001 werden betrapt op contacten met Al Qaida hebben voortdurend twijfels opgeroepen over de veiligheid van Pakistaanse atoomgeheimen. Dat deze heren intussen weer min of meer vrij zijn niet minder.<\/p>\n

Na 9\/11 heeft de VS Pakistan tot een coalitie en ‘vrijwillige’ hulp gedwongen: anders dreigde het Pakistan naar ‘the stone age’ te bombarderen. Het heeft veel geld (schattingen varieren van $10-100 miljoen) gestoken in beveiliging van het Pakistaanse nucleaire complex (dat niet alleen a-wapens omvat, maar ook infrastructuur, kernreactoren, uraniumverrijking etc). Er is na de kernproeven van India en Pakistan in 1998 een gecentraliseerd National Commando ingevoerd, met topmilitairen en politieke leiders. Er is na 9\/11 naar analogie van de Amerikaanse beveiliging een ‘multilayered’ fysiek en beheerssysteem opgezet dat ervoor zorgt dat eenlingen of kleine groepjes geen fratsen kunnen uithalen. <\/p>\n

In 2005 is een streng Amerikaans systeem van screening ingevoerd, het Personal Reliability System. Mannen met baarden die vijf keer per dag bidden mag desnoods wel, schreef de Wall Str Jl (29\/11\/07) , maar fundo’s worden uit het systeem dat uit 10.000 man bewaking en commandovoering bestaat, gefilterd. De laatste jaren is ook met Amerikaanse steun een ‘Atoomhogeschool’ opgericht, waar sleutelpersoneel wordt opgeleid en gedrild. Maar Pakistan heeft zich niet met huid en haar aan de VS willen uitleveren, uit vrees voor een feitelijk Amerikaans veto over de inzet van het a-wapen. Cruciale onderdelen, zoals de zgn. PALs (veiligheidsgrendels) wilde het zelf produceren, niet van Amerika kopen of zelfs cadeau ‘krijgen’. Het kan ook zijn dat Pakistan dat wel moet zeggen, om geen last te krijgen met binnenlandse critici.<\/p>\n

De opslag van atoomkoppen, de vervoermiddelen (raketten en vliegtuigen) en conventionele explosieven (nodig voor de implosies die de nucleaire reactie in een bom veroorzaken) is voor de zekerheid fysiek gescheiden. Een dief moet dus steeds op drie verschillende plaatsen toeslaan en succes hebben, maar dan nog is de kans klein dat hij de bom tot ontploffing kan brengen. Maar met hulp van experts is dat gevaar niet uit te sluiten, en er kunnen blackmailsituaties ontstaan waarbij de andere kant niet weet welk gevaar dreigt. Het spreiden geeft ook juist nieuwe risico’s: een militante groep zou een incident kunnen uitlokken opdat de spanning tussen India en Pakistan oploopt (–>Mumbay), waardoor de gescheiden componenten in beweging komen om de atoombom klaar te maken (zoals in 2002 gebeurde, toen Lashkar-e-taiba een aanslag op het Indiase parlement in Delhi pleegde). Dan zou de dief kunnen toeslaan.<\/p>\n

Eind 2007 lekten berichten uit naar de Washington Post dat de VS interventiedraaiboeken had klaarliggen. Moesharav was ternauwernood aan een moordaanslag ontsnapt en had zojuist de noodtoestand in Pakistan uitgeroepen. Special forces en NEST-teams zouden zich in een noodsituatie meester (kunnen willen) maken van Pakistaanse atoombommen, om te voorkomen dat ze in handen van schurken\/terroristen zouden vallen. Pakistan waarschuwde dat het zich met hand en tand zou verdedigen, zelfs tegen de VS. Hillary Clinton’s opmerking, eind april, was in dat licht even interessant als dubbelzinnig: ‘toppling Pakistan’s government and capture of nuclear arms is unthinkable’. Bedoelde ze dat zo’n militante coup onmogelijk was, of dat de VS het niet zouden laten gebeuren? Nog interessanter was Obama’s persconferentie op 29 april: de VS heeft een ‘huge national security interest in making sure that Pakistan is stable and that you don’t end up having a nuclear armed militant state’. Dat kun je uitleggen als waarschuwing militair in te grijpen als….<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het Pakistaanse arsenaal telt 50, volgens sommige schattingen 100 atoomwapens, geschikt voor de ca. 30 F-16s, en diverse raketten (Hatf-3 en 4 en Ghauri) en evt. de Hatf-7 kruisraket.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[615,1889,1877,193,613,595,1777,1611],"tags":[1917],"acf":[],"author_name":"Ko Colijn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95261"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=95261"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95261\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Ko Colijn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=95261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=95261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=95261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}