Nieuws!<\/p>\n
Volgens minister Rouvoet is Nederland klaar voor de Mexicaanse griep. ‘We houden de vinger nauwgezet aan de pols,’ zegt hij. ‘Er is geen reden voor paniek.’ Ook veel andere gezaghebbenden in binnen- en buitenland hebben de afgelopen weken een dergelijke verklaring afgelegd. We zijn ermee bezig, we doen wat nodig is, u moet vooral niet in paniek raken.<\/p>\n
Je begrijpt waarom ze het zeggen: het zou vervelend zijn als er opeens geen tacochips meer werden gegeten, of als iemand uit angst voor de griep zijn vakantie naar Midden-Amerika zou afzeggen. En dat er irrationeel gereageerd wordt op de epidemie, is in het buitenland al gebleken: in het zuiden van de Verenigde Staten worden ziekenhuizen overspoeld met mensen die denken dat ze swine flu hebben, en in Egypte is men vorige week zomaar overgegaan tot het ruimen van alle varkens. Paniekreacties dus.<\/p>\n
En toch vergist Rouvoet zich met zijn advies. Want zeker wanneer er nog helemaal geen echte paniek heerst, is het volstrekt onzinnig om van bovenaf te verkondigen dat er geen reden voor is.<\/p>\n
Waarom?<\/p>\n
Ten eerste omdat het niet helpt. Er is nog nooit iemand gerustgesteld door een officieel bericht dat er ‘geen reden voor paniek’ is. Het enige wat je bereikt door zoiets te zeggen, is dat mensen zullen concluderen dat de overheid blijkbaar gelooft dat er belangrijke redenen zijn voor het volk om te denken dat paniek gerechtvaardigd is. Onbedoeld suggereert Rouvoet dat paniek op de loer ligt; hij brengt mensen zogezegd op het idee om in paniek te raken. (Dat wordt mooi ge\u00efllustreerd in een sketch van Monty Python, waarin een piloot voor de grap omroept dat er ‘absoluut geen reden voor paniek is’, omdat ‘de vleugels niet in brand staan’. Aan het eind van de sketch zijn alle passagiers in paniek uit het vliegtuig gesprongen.)<\/p>\n
Een tweede misvatting is het idee dat er ooit w\u00e9l reden voor paniek is. Als ergens brand uitbreekt, of iemand trekt een pistool, is het heel begrijpelijk dat iedereen gillend wegrent. Maar zoiets zou je toch eerder een oorzaak noemen dan een reden. Mensen gillen niet omdat het ze verstandig lijkt, maar simpelweg omdat ze niet anders kunnen. Het is instinct, geen ratio.<\/p>\n
Het lijkt misschien overdreven om onderscheid te maken tussen oorzaken (mijn kop wordt nat doordat het regent) en redenen (ik steek een paraplu op omdat ik geen natte kop wil) – maar waar het om gaat, is dat er nog nooit iemand heeft gezegd: ‘goed dat er toen paniek uitbrak, er waren immers verscheidene geldige redenen voor’. Anders gezegd: paniek is nooit het gevolg van een rationele afweging. En daarom heeft het ook nooit zin om mensen erover te adviseren.<\/p>\n
Daar komt nog bij dat iedereen al weet dat paniek altijd slecht is. Geen minister zal ooit bij zijn volle verstand zeggen: ‘dames en heren, als ik u was, zou ik nu maar in paniek raken.’ En omdat iedereen aanvoelt dat hij dat nooit zou zeggen, zelfs niet als de rapen w\u00e9l echt gaar zouden zijn, heeft de mededeling ‘geen paniek’ uit zijn mond per definitie geen enkele waarde.<\/p>\n
In paniek raken is iets heel persoonlijks, net als flauwvallen bijvoorbeeld. Geen minister kan iemand daarvan weerhouden door te zeggen dat er geen reden voor is. Natuurlijk: Rouvoet heeft vast gelijk, dat is het punt niet – hij moet het alleen niet hardop zeggen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Er is nog nooit iemand gerustgesteld door een officieel bericht dat er \u2018geen reden voor paniek\u2019 is.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Jonathan van het Reve","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95253"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=95253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95253\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jonathan van het Reve","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=95253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=95253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=95253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}