Afscheid van Evelien<\/p>\n
Begin jaren tachtig. Op de filmset liep een jongeman rond met een gezicht als een donderwolk, een baard van vier dagen en een lange, zware jas van het soort waarin doemdenkende jongens in die dagen roerloos stonden te kijken naar optredens van Joy Division in Paradiso. Hij was erg aanwezig, maar niet als het moest. De hele dag brulde de regisseur: ‘Bril! Waar hang je nou weer uit!’ Figurantes van deze eindexamenfilm vochten om elk flintertje aandacht van die regisseur, een blonde slijmbal die op Willem Ruis leek. Ik was ook figurante. Maar ik viel, op afstand, als een blok voor die woest aantrekkelijke chagrijn. En ik wist ook waar hij uithing. In een donker hoekje stond Bril, wanneer het maar kon, te zoenen met het meisje van de continu\u00efteit. Haar polaroidcamera, die moest registreren of een sigaret tijdens verschillende takes van een sc\u00e8ne wel even ver was opgebrand, hing aan haar schouder en verdween bij elke lange zoen onder zijn jas.<\/p>\n
Tien jaar later was er onder die jas vandaan een bijzondere schrijver gekropen: Martin Bril. Hij schreef weergaloos mooi over de kleine dingen die het leven zo’n grote betekenis geven. Hij liet het zware zweven en droeg mooie jasjes die zijn lichtheid onderstreepten. Hij had een voornaam gekregen. En een mevrouw Bril, die nu en dan in zijn stukken opdook.<\/p>\n
Er verscheen nog een vrouw in zijn columns. Door haar werd ik na ruim twintig jaar opnieuw een figurant in het leven van Martin Bril. Op het moment dat hij haar moeder in een aflevering van zijn feuilleton in Vrij Nederland per ongeluk uit haar graf deed oprijzen en de redactie boze brieven kreeg (‘Wat moeten we doen, Martin?’ ‘Niks, alsof het niet gebeurd is’) werd besloten: hij krijgt een vaste eindredacteur die zorgt dat Evelien elke week zonder surrealistische details in het blad belandt.<\/p>\n
Net een week eindredacteur bij VN werd ik Brils nieuwe meisje van de continu\u00efteit. Geen zoenend, of zelfs maar zichtbaar meisje. Ik zorgde dat Dolce & Gabbana en Bershka goed waren gespeld en dat mijnheer Van der Bosschoten niet na twee afleveringen mijnheer Van Tetterode ging heten. Meer hoefde niet. Zeer zelden belde ik hem. (‘Hallo?’ ‘Eh ja Martin, eh vraagje: in je eerste alinea draagt Evelien een gele jurk met blauwe bloemen en in de laatste een rode jurk, het is eh misschien een onbelangrijk detail, maar eh…’ ‘Details zijn altijd belangrijk. Doe maar rood.’ Twee minuten later: ‘Met Martin. Doe toch maar geel. Met blauwe bloemen.’)<\/p>\n
Ik was vereerd. Maar ook verward. Ik hield van Martin Bril, maar eerlijk gezegd vond ik Evelien een beetje een trut. Een trut met een sloom luxe huisvrouwenleven, zeer vele maar pierebadjesdiepe gedachten, chronisch ongelukkig zonder reden.<\/p>\n
Gek genoeg werd ze, hoewel ik niet haar luxe Amsterdam-Zuid-leven leid, langzamerhand toch deel van mijn wereld. Ik ging steeds meer van die trut houden, van haar leven vol edelfiguranten: de hanige en toch sullige Elsevier-man Harko, de steeds puberender Julia en Regina, de wereldvreemde Sylvia, de smakelijke en minder smakelijke minnaars. Misschien wel omdat Evelien ook een beetje Martin was, met haar onbestemde, rusteloze gevoel, haar absurde observatievermogen en haar moderne sores, die op de redactie vaak verondersteld werden gewoon van Bril zelf te zijn: ‘O, hij heeft een sinaasappelpers gekocht.’ ‘Hij is zeker aan het verbouwen.’ ‘Gaat hij nou vreemd?’<\/p>\n
Evelien was Martin Bril met een rokje.<\/p>\n
Maar een dramatisch einde kwam, anders dan bij Martin, bij Evelien nooit in zicht. Er waren altijd vuiltjes aan de lucht, maar die groeiden nooit uit tot donkere wolken. Zelfs toen Martin in zijn Volkskrant-columns liet doorsijpelen dat hij zwaar ziek was, bleven Eveliens problemen van voorbijgaande aard. Er was weliswaar een muur uit haar huis weggeramd, maar ze mocht meteen naar het Hilton. En daar kwam ze wel een enge man tegen, maar die werd nooit echt gevaarlijk.<\/p>\n
Het ligt voor de hand om die weggeslagen muur en die lange magere man die in de laatste afleveringen zo dreigend om Evelien heen hing te zien als metaforen van ziekte en dood. Maar ik zou liever zeggen dat het belangrijk voor Martin was dat Evelien tot het eind zijn lichte alter ego bleef. In haar leven waren de meest heftige gebeurtenissen binnen enkele afleveringen verleden tijd. Minnaar Robert die haar stalkte met sms’jes, zwerver Siep die niet uit haar bad wou: ze waren er, en een of twee weken later waren ze weer weg. Alsof het niet gebeurd was. Life goes on. Op naar de vraag: wat zal ik eens bij de snobslager halen? Zolang een vuiltje aan de lucht maar in een week weggeblazen kon worden, kon er niets ernstigs aan de hand zijn. Evelien was Martins meisje van de continu\u00efteit geworden. Zolang er Evelien was, was er leven.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Afscheid van Evelien Begin jaren tachtig. Op de filmset liep een jongeman rond met een gezicht als een donderwolk, een baard van vier dagen en een lange, zware jas van het soort waarin doemdenkende jongens in die dagen roerloos stonden te kijken naar optredens van Joy Division in Paradiso. Hij was erg aanwezig, maar niet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Juliette Berkhout","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=95161"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/95161\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Juliette Berkhout","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=95161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=95161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=95161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}