Reportage \/ Hollands geld voor de FARC?<\/p>\n
Commandante Samir is begin veertig. Een kleine, gedrongen man met een baseballpetje op, die tijdens het gesprek voortdurend met zijn mobiele telefoon speelt. Hij vocht meer dan twintig jaar bij het ‘vijfde front’ van de rebellenbeweging FARC en gaf leiding aan een eenheid van vijfenvijftig strijders. Onlangs legde hij de wapens neer.<\/p>\n
De voormalig commandant was, vertelt hij, jarenlang de verbindingsman tussen de rebellenbeweging en San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3, een zogenaamde vredesgemeenschap in de provincie Uraba. De gemeenschap kreeg de afgelopen tien jaar grote faam in kringen van mensenrechtenactivisten en diplomaten. Het was dan ook een mooi idee: boeren die zich \u00e9cht neutraal verklaren en gewapende groepen in hun dorpen weigeren.<\/p>\n
Oxfam, Amnesty International, de Verenigde Naties en het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken stonden de bewoners van San Jos\u00e9 de afgelopen jaren moreel en financieel bij. Maar volgens Samir hebben zij zich een rad voor ogen laten draaien: de vredesgemeenschap is helemaal niet neutraal, zegt hij. ‘De leiding werkt voor honderd procent samen met de FARC.’<\/p>\n
Samir heeft zich na zijn desertie aangesloten bij de beweging Manos por la Paz, die opkomt voor gedemobiliseerde FARC-rebellen. Via deze organisatie kwamen we met hem in contact. Hij heeft zijn toevlucht gezocht op een militaire basis in het noorden van Colombia. Jonge medestrijders, die samen met hem uit de FARC zijn gestapt, luisteren tijdens het gesprek mee.<\/p>\n
Tot inkeer<\/p>\n
Laten we beginnen bij het begin. In de jaren tachtig en negentig werd de strategisch gelegen bananenprovincie Uraba, waar San Jos\u00e9 ligt, geteisterd door geweld. De FARC had grote stukken van het gebied in handen en perste bananenhandelaren af. Daarop zetten grote plantage-eigenaren paramilitaire organisaties op. Die gingen in nauwe samenwerking met het leger de strijd aan met de rebellen. Beide partijen maakten zich schuldig aan ontvoering en drugshandel. Over en weer vonden massamoorden plaats.<\/p>\n
Voor iedereen was duidelijk: er moest in Uraba wat gebeuren om de spiraal van geweld te doorbreken. Vredesgemeenschappen leken eind jaren negentig d\u00e9 oplossing. Bewoners zouden alle gewapende groepen weigeren en volstrekt neutraal zijn. Op die manier zouden de strijdende partijen tot inkeer moeten worden gebracht. Het was een mooi maar moeilijk uitvoerbaar plan waarvoor je moedige boerenleiders nodig had die durfden op te staan tegen de FARC, paramilitairen \u00e9n het leger.<\/p>\n
In maart 1997 werd een Comunidad de Paz geopend: het stadje San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 en dertig nederzettingen, vooral langs de rivier de Atrato. De openingsceremonie kreeg een extra feestelijk tintje door de aanwezigheid van een parlementari\u00ebr uit het verre Nederland: Thanasis Apostolou (PvdA), die door Pax Christi was uitgenodigd.<\/p>\n
Alles zelf<\/p>\n
Hoe ziet de vredesgemeenschap er anno 2009 uit? De eerste indruk is niet al te vriendelijk. Op een bordje langs de onverharde weg door de jungle staat ‘Geen toegang zonder toestemming’. Vanachter prikkeldraad is een verzameling houten huisjes te zien waartussen mensen rondlopen in armoedige kleren. Een bejaarde bewoonster biedt een kop koffie aan, maar verder kijkt iedereen schuw weg. Dan duikt een jongeman op in T-shirt en spijkerbroek die duidelijk tot de leiding van de gemeenschap behoort. ‘Militairen en politie hebben hier geen toegang,’ zegt hij. ‘We willen ook geen hulp van de regering ontvangen. We doen alles zelf.’<\/p>\n
De jongeman geeft een rondleiding. Bij een boom liggen keien waarop in bonte kleuren de namen zijn geschilderd van de slachtoffers die de afgelopen jaren zijn gevallen. Sinds de oprichting van de Comunidad de Paz zijn dat er al honderdtachtig, zegt de gids.<\/p>\n
Levende schilden<\/p>\n
Op een van de huisjes hangt een bord met ‘Donated by Oxfam’. Bij de gemeenschappelijke keuken hangt een soortgelijk bord waarop staat dat de inventaris is geschonken door een Zwitserse hulporganisatie, Keukens zonder grenzen. Het zijn niet de enige organisaties die de bewoners financi\u00eble en morele bijstand gaven. Zo verstrekte de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties UNHCR kredieten voor terugkerende vluchtelingen. Westerse vrijwilligers, zogenaamde ‘levende schilden’, moeten ervoor zorgen dat het leger en de guerrillero’s wegblijven. Ze zijn er niet altijd, en vandaag zijn ze er niet.<\/p>\n
De levende schilden doen hun werk met Nederlandse steun. Ze worden uitgezonden door Peace Brigades International. Die organisatie wordt onder meer gefinancierd door de Nederlandse organisatie CMC\/Mensen met een Missie, die weer subsidie ontvangt van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Minister Bert Koenders liet de Tweede Kamer vorig jaar weten dat de inzet van menselijke schilden ‘een belangrijke bijdrage levert aan de veiligheid van de leden van de gemeenschap’.<\/p>\n
San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 kon rekenen op de warme aandacht van Nederlandse diplomaten. Zo brachten een ambassademedewerker en de ambassadeur zelf de gemeenschap in 2004 en 2006 een bezoek. Voor Nederlandse missies in Colombia stond San Jos\u00e9 vast op de agenda. Omgekeerd waren vertegenwoordigers van de vredesgemeenschap in 2007 twee keer te gast op het ministerie in Den Haag.<\/p>\n
Ook Amnesty International zet zich al jaren in voor de bewoners van San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3. Nog onlangs riep de organisatie haar leden op de Colombiaanse autoriteiten per brief te vragen ‘alle mogelijke maatregelen te nemen’ om de veiligheid van de bewoners te garanderen. Ook moeten ‘zij die verantwoordelijk zijn voor de moorden op leden van de gemeenschap en die anderen hebben bedreigd’ voor de rechter worden gebracht. De gemeenschap ontving verschillende prijzen, zoals de jaarlijkse vredesprijs van de stad Aken in 2007. In datzelfde jaar droeg The American Friends Service Committee (een vredesbeweging van Quakers) de gemeenschap voor de Nobelprijs voor.<\/p>\n
Hypocriet<\/p>\n
Terug naar het legerkamp, waar de overgelopen FARC-commandant Samir een veilig heenkomen heeft gezocht. Hij is verbaasd over de goedgelovigheid van de internationale gemeenschap. Hij noemt de leiders van San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 hypocriet als ze in het Westen beweren dat ze neutraal zijn en niets anders willen dan vrede. Al een paar maanden na de oprichting ontstonden volgens Samir de eerste contacten tussen de bewoners en de marxistische verzetsbeweging.<\/p>\n
Eduar Lanchero, een linkse intellectueel afkomstig van de hoofdstedelijke universiteit en nu sleutelfiguur in de gemeenschap, benaderde Samir destijds. ‘Hij vond dat de guerrilla versterkt moest worden.’ De boeren moesten rijst, suikerriet en ma\u00efs gaan leveren, als bijdrage aan de strijd. De Comunidad de Paz moest volgens Lanchero uitgroeien tot de voorraadschuur van de FARC. Een standpunt dat haaks staat op het basisidee dat de vredesgemeenschap geen enkele band onderhoudt met welke gewapende groep dan ook.<\/p>\n
Aanvankelijk was Samir blij met de steun uit San Jos\u00e9, maar hij raakte er steeds meer van overtuigd dat er iets niet klopte. Volgens hem houdt de Consejo Superior (de Hoge Raad), die leiding geeft aan de gemeenschap, de boeren onder de plak. ‘De bewoners zijn gedegradeerd tot slaven. Ze krijgen maar een fractie uitbetaald van wat wij aan de leiding betaalden voor de landbouwproducten. Vooral de uitbuiting van vrouwen is stuitend. Ze kunnen niet eens voor hun kinderen zorgen, want ze moeten vanaf ‘s ochtends vroeg werken op het land. Hun inhumane situatie was mede aanleiding voor mijn vertrek bij de FARC.’<\/p>\n
Verloedering<\/p>\n
Twintig jaar geleden sloot Samir zich aan bij de gewapende strijd. Hij dacht dat de FARC een eerlijker verdeling van de welvaart voorstond. Maar met de komst van de drugshandel en de massale ontvoeringen sloeg de verloedering toe. Samir voelde zich steeds minder op zijn plaats. Hij zag dat de regering van president Alvaro Uribe ook goede dingen tot stand bracht. Dorpen die meededen aan het overheidsprogramma Acci\u00f3n Social maakten een enorme welvaartssprong. Daar kwamen scholen en gezondheidsposten en werden wegen aangelegd. In de vredesdorpen was geen enkele vooruitgang, kinderen konden ondanks alle hulpprojecten nog steeds nauwelijks lezen en schrijven. Samir: ‘De leiders zeiden steeds: rustig aan, het komt goed. Maar er gebeurde niets.’<\/p>\n
Steeds meer bewoners raakten gedesillusioneerd en families vertrokken. In 2005 koos een meerderheid van de bevolking van het stadje San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 voor samenwerking met Acci\u00f3n Social in ruil voor de opening van een nieuwe politiepost. De hardliners trokken weg en begonnen een paar kilometer verderop een nieuwe gemeenschap die ze San Jos\u00e9cito doopten, Klein San Jos\u00e9. Het is deze nederzetting, die hierboven is beschreven. Daar is na vier jaar nog geen waterleiding. In het stadje San Jos\u00e9 spraken we bewoners, die verontwaardigd waren over de naar binnen gekeerde houding van de weggetrokken boeren. De voorbereidingen van het jaarlijkse oogstfeest waren in volle gang, de winkels goed gevuld, de dokterspost zag er goed uit, de sfeer was een stuk opener: op het oog verging het de bevolking in het stadje beter dan die in de nieuwe nederzetting.<\/p>\n
Volgens Samir heerst er in San Jos\u00e9cito nog steeds dezelfde strakke discipline als voorheen. ‘Het lijkt wel een sekte. Ook de uitbuiting gaat door. En wie het niet eens is met de leiders is een verrader. Als een boer het waagt met de overheid in zee te gaan, wordt hij uit zijn huis gegooid. Anderen worden vermoord.’ Samir adviseerde naar eigen zeggen de overgebleven bewoners van San Jos\u00e9cito om ondanks het verbod van de leiding toch bij de overheid aan te kloppen om hulp. Niet lang daarna kreeg Samir van medestrijders de waarschuwing dat hij de kogel zou krijgen tijdens een revolutionair oorlogstribunaal. Hij wachtte dat niet af en deserteerde.<\/p>\n
Verborgen<\/p>\n
E\u00e9n van de leiders van San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 is Maria Brigida Gonzalez. Op uitnodiging van solidariteitscomit\u00e9s reist zij regelmatig door Amerika en Europa. In Zwitserland ontving ze een prijs voor haar onvermoeibare strijd voor de verbetering van het lot van Colombiaanse boeren. Maar \u00e9\u00e9n aspect van haar leven hield Gonzalez altijd angstvallig verborgen, namelijk dat haar drie zonen en twee dochters zich allemaal hebben aangesloten bij de FARC. Dat blijkt, volgens het Colombiaanse weekblad Semana, dat in 2007 met de onthulling kwam, uit computerbestanden van de FARC die het Colombiaanse leger in beslag heeft genomen.<\/p>\n
Overgelopen FARC-leden legden tegen de politie belastende verklaringen af over Maria Brigida Gonzalez. Volgens hen bezoekt ze haar kinderen in FARC-kampen en is ze volledig op de hoogte van hun doen en laten. ‘Veel FARC-strijders die actief zijn in het gebied rond San Jos\u00e9 hebben familie in de vredesgemeenschap, dat weet iedereen,’ aldus een anonieme ex-guerrilla in Semana. De bewoners helpen de FARC met kleding en voedsel. Ze sturen ook munitie.’ Klopt de informatie uit het Colombiaanse weekblad? Volgens Samir wel. Een van de zonen van Gonzalez kent hij persoonlijk. En over haar dochter Elisenia weet hij dat ze belast was met de bewaking van een ontvoerde man en omkwam tijdens een bevrijdingsactie.<\/p>\n
De publicatie in Semana had in Nederland geen enkel gevolg. Geen van de geldschieters stelde een onderzoek in of kwam uit eigen beweging met een reactie.<\/p>\n
FARC-standpunten<\/p>\n
Een ander kopstuk van de Comunidad de Paz is Gloria Cuartas, de voormalig burgemeester van de provinciehoofdstad Apartad\u00f3. Zij woont niet in de gemeenschap, maar is wel lid van de Hoge Raad ervan. In 2007 was Cuartas voor de tweede keer in Nederland en sprak ze tijdens een openbare bijeenkomst op het Amnesty-hoofdkantoor in Amsterdam. Die was georganiseerd door de solidariteitsbeweging Cada Vida Cuenta, ‘elk leven telt’. Voormalig Latijns-Amerika correspondent Ineke Holtwijk van de Volkskrant was daarbij aanwezig. Cuartas droeg volgens Holtwijk exact de standpunten uit van de FARC. Later ontdekte ze dat de Colombiaanse in Ecuador had meegelopen in een demonstratie tegen de uitlevering van FARC-leider Simon Trinidad.<\/p>\n
Het is volgens Holtwijk heel moeilijk een onderscheid te maken tussen FARC-leden, sympathisanten en goedbedoelende maar na\u00efeve activisten. Ook voor hen die al lang meelopen in het circuit. Waarom, vraagt zij zich af, doen organisaties geen diepgaander onderzoek naar de mensen die ze een podium bieden? Amnesty reageerde defensief. In een verklaring op haar website stelde ze dat Holtwijk met ‘vergaande suggesties’ was gekomen die ‘in Colombia levensgevaar met zich meebrengen’.<\/p>\n
Roet in het eten<\/p>\n
Samir is verbaasd dat Amnesty achter een vrouw als Cuartas blijft staan. Hij omschrijft haar als iemand die al tijdens haar burgemeesterschap ‘heel dicht bij de FARC stond’ en nooit kritiek zal leveren op de rebellenbeweging, terwijl ze wel altijd hard uithaalt naar de Colombiaanse overheid.<\/p>\n
Cuartas bezocht tijdens haar verblijf in Nederland op uitnodiging van een lokale afdeling van Amnesty ook de gemeente Barendrecht. Daar vroeg ze burgemeester Jan van Belzen (SGP) een ‘bondgenootschap voor de vrede’ aan te gaan met San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3. Diverse Europese gemeenten waren Barendrecht al voorgegaan. Het leek de burgemeester en de rest van het gemeentebestuur een goed idee, en niets leek een jumelage in de weg te staan.<\/p>\n
Maar toen gooide het ministerie van Buitenlandse Zaken roet in het eten. De vriendschapsband zou ‘politiek niet onomstreden zijn’, zo liet minister Maxime Verhagen in antwoord op Kamervragen weten. ‘Nationale en internationale contacten hebben frequent vermoedens geuit dat leden van de vredesgemeenschap banden hebben met een of meer strijdende partijen. In geconfisqueerde computers van FARC-leiders zouden FARC-ledenlijsten zijn aangetroffen waarop namen en foto’s van individuele leden van de vredesgemeenschap staan.’<\/p>\n
De minister verwees hierbij waarschijnlijk naar dezelfde computerbestanden waar ook het Colombiaanse weekblad Semana zijn verhaal op baseerde. Je zou zeggen dat toen w\u00e9l alle alarmbellen gingen rinkelen bij Amnesty, Peace Brigades, CMC\/Mensen met een Missie \u00e9n op het ministerie zelf. Maar nee. Integendeel. Peace Brigades International reageerde verontwaardigd. Dit soort ‘verdachtmakingen’ zouden ‘de vredesgemeenschap in levensgevaar brengen’.<\/p>\n
Amnesty hulde zich stilzwijgen. Wel liet de mensenrechtenorganisatie op haar website een van de leiders van het vredesdorp aan het woord: Gildardo Tuberquia uit de Hoge Raad. Zijn antwoord op de vraag of er banden bestaan tussen de leiding van San Jos\u00e9 en de FARC: ‘De Colombiaanse regering pakt mensen op en martelt ze. Mensen bekennen dan onder dwang dat ze inderdaad van de guerrilla zijn.’ Voor Amnesty was daarmee de kous af.<\/p>\n
De echte leiders<\/p>\n
Niet Gloria Cuartas en Maria Brigida Gonzalez, maar de eerder genoemde academicus Eduar Lanchero en vooral de jezu\u00eftische priester Javier Giraldo zijn volgens Samir de echte leiders van de vredesgemeenschap. Al sinds jaar en dag registreert Giraldo mensenrechtenschendingen en doet hij in naam van de boeren aangifte van gewelddadigheden. Ook vertegenwoordigt hij slachtoffers in rechtszaken. Net als Maria Brigida en Gloria Cuartas reist de priester de wereld rond en haalt geld op bij sympathisanten in Europa en de Verenigde Staten. Samir: ‘Die donaties komen niet op hun bestemming terecht. De gemeenschap wordt steeds kleiner, steeds meer families vertrekken omdat er in al die jaren geen enkele vooruitgang is geboekt en ze de repressie en het isolement niet meer uithouden.’<\/p>\n
Gaat er rechtstreeks geld naar de FARC? Daar heeft Samir nooit bewijzen voor gezien. Wel spreekt hij van ‘exploitatie’ en ‘uitbuiting’ door pater Giraldo en door Eduar Lanchero.<\/p>\n
Verdachtmakingen<\/p>\n
Na Samirs vertrek uit de FARC gaf de leiding van San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 begin dit jaar een verklaring uit. Samir zou in samenwerking met het leger werken aan montajes, verdraaiingen van de werkelijkheid om verdeeldheid te zaaien en zo de vredesgemeenschap te beschadigen. Ze zetten Samir neer als een onbetrouwbare getuige die al lange tijd ‘een conflictueuze verhouding’ had met de gemeenschap. Ook zou hij opdracht hebben gegeven boeren te vermoorden omdat ze paramilitairen zouden zijn.<\/p>\n
Onlangs diende Reinaldo Areiza, lid van de vredesgemeenschap, bij Amnesty International, Human Rights Watch en de Verenigde Naties een klacht in over de voortdurende verdachtmakingen door Samir en andere voormalige FARC-strijders. Areiza suggereerde zelfs dat de overlopers door het leger zijn gedwongen belastende verklaringen af te leggen over banden tussen de vredesgemeenschap en de FARC. Dat lijkt voor Samir en de jonge strijders die met hem uit de FARC zijn vertrokken niet te kloppen. Tijdens het gesprek met Vrij Nederland spraken ze ontspannen en uit vrije wil. Ze leken eerder opgelucht dat ze aan de FARC waren ontsnapt. Militairen waren niet bij het gesprek aanwezig.<\/p>\n
Eind mei trad Samir in Colombia voor de eerste keer naar buiten, tijdens een radio-interview waarin hij min of meer dezelfde verklaringen aflegde als tegenover Vrij Nederland. De leiding van de vredesgemeenschap reageerde met een woedende verklaring van liefst zeventien kantjes. Daarin wordt Samir neergezet als een liegende, door het leger gehersenspoelde opportunist. Samir wist op het moment dat hij Vrij Nederland te woord stond al dat hij veel kritiek over zich heen zou krijgen. Hij bleef daar toen sto\u00efcijns onder. Wat hij vooral hoopt, is dat mensenrechtenorganisaties en het ministerie van Buitenlandse Zaken zich dit keer niet zullen laten leiden door verklaringen van de comunidad de paz. Waarom, vraagt hij zich af, wordt er geen grondig en vooral onafhankelijk onderzoek ingesteld naar banden tussen de Hoge Raad van San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 en de FARC? Ook hoopt hij dat er een onderzoek komt naar de besteding van de honderdduizenden, misschien wel miljoenen euro’s die de afgelopen jaren zijn gedoneerd. Hij velt een hard eindoordeel: ‘San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 is opgericht door de bewoners om zichzelf te kunnen verdedigen, maar door toedoen van de leiders is het verworden tot een instrument van uitbuiting.’<\/p>\n
Wie heeft de macht in Colombia?<\/p>\n
De FARC<\/p>\n
Een van oorsprong marxistisch-leninistische verzetsbeweging die al meer dan veertig jaar strijdt tegen de Colombiaanse regering. In Nederland staat de FARC volop in de belangstelling sinds de ontdekking van de dagboeken van Tanja Niemeijer, een Groningse studente die zich in Colombia bij de organisatie heeft aangesloten. Het afgelopen jaar kreeg de FARC klap op klap: oprichter Marulando, tweede man Raul Reyes en tal van andere kopstukken vonden de dood of werden gevangen. Het Colombiaanse leger trof in het kamp van Reyes laptops en harde schijven met cruciale informatie over de beweging. Zo zouden er banden zijn tussen linkse politici, de FARC en drugshandelaren. ‘Links’ riep dat de informatie was gemanipuleerd, maar volgens Interpol is er op de schijven van Reyes geen spoor van manipulatie te vinden. De onthullingen in het Colombiaanse weekblad Semana over de banden tussen de vredesgemeenschap en de FARC (zie pagina 41) passen in de reeks van publicaties die zijn gebaseerd op informatie uit de FARC-computers. Ook staat inmiddels vast dat de Venezuelaanse president Hugo Chavez de FARC heeft gesteund met miljoenen euro’s. Verder blijkt uit teruggevonden e-mails dat er talloze contacten bestonden met sympathisanten in Europa en Amerika.<\/p>\n
Paramilitairen<\/p>\n
In reactie op het geweld van de FARC en andere rebellenbewegingen organiseerden zich in de jaren tachtig groepen paramilitairen die vaak samen met het leger optraden. De para’s maakten zich schuldig aan talloze moordpartijen en ontvoeringen. Veel leiders hielden zich bezig met drugshandel en knoopten banden aan met bestaande coca\u00efnekartels. Politici werden op grote schaal door de para’s omgekocht. De afgelopen jaren hebben veel paramilitairen zich overgegeven.<\/p>\n
President Alvaro Uribe<\/p>\n
Een autoritaire, rechtse politicus die sinds 2002 aan de macht is in Colombia. Hij is heel populair, volgens een recente peiling staat meer dan zeventig procent van de bevolking achter zijn beleid. Uribe sloeg de FARC ver terug en pakte de drugskartels en de paramilitairen hard aan. Colombianen kunnen na jaren van geweld weer veilig tussen de ene en de andere stad reizen en zonder angst voor ontvoering of beroving boodschappen doen of de kinderen naar school brengen. Uribe overweegt nu zelfs een derde termijn als president, maar daarvoor moet dan wel eerst de grondwet worden gewijzigd.<\/p>\n
In een reactie laat Amnesty weten dat ‘in het regelmatige contact’ dat de organisatie ‘sinds jaren’ heeft met de vredesgemeenschap, nooit is gebleken dat zij haar neutrale positie heeft verlaten. Ook Mensen met een Missie heeft geen signalen ontvangen dat de vredesgemeenschap niet meer buiten het gewapende conflict zou blijven. Peace Brigades International wil ‘in verband met de gevoelige en complexe verhoudingen’ geen reactie geven. Geen van de organisaties geeft aan een onderzoek te willen starten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Oxfam, Amnesty, het ministerie van Buitenlandse Zaken en andere organisaties steunen een ‘neutrale vredesgemeenschap’ in het gewelddadige Colombia. Maar er zijn aanwijzingen dat een deel van hun geld bij de FARC terechtkomt.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[193,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Harm Ede Botje","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=93577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93577\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Harm Ede Botje","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=93577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=93577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=93577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}