Uit het leven<\/p>\n
Silvia de Groot, op 26 mei op 90-jarige leeftijd in Amsterdam overleden, trok jarenlang als cultureel antropoloog door de binnenlanden van Suriname om de geschiedenis, mythe en werkelijkheid vast te leggen van de marrons of bosnegers, de nazaten van de slaven die de plantages waren ontvlucht. Zij luisterde naar de verhalen, bestudeerde de archieven en had oog voor de magische krachten van de natuur. Met volle overgave pleitte zij voor afschaffing van het verbod op afgoderij in het koloniale Strafboek voor Strafrecht.<\/p>\n
Voor niets en niemand was zij bang, wantrouwen zette zij om in levenslange vriendschappen en als zij weer eens in een afgelegen dorp werd gesignaleerd, dachten kinderen dat zij een filmster was. Zij was altijd smetteloos en onberispelijk gekleed in jurk of rok, had iets afstandelijk deftigs en majestueus, maar smokkelde wel tijdens de burgeroorlog buitenboordmotoren voor de korjaals naar Drietabbetje. Zij zorgde voor studiebeurzen en bleef, gedreven door verwondering en fascinatie, tot het eind van haar dagen schrijven en inspireren. Vrouwen bewonderden haar, mannen vielen voor haar.<\/p>\n
Silvia Wilhelmina Rosbergen werd op 6 juli 1918 in Zegwaart, nu gemeente Zoetermeer, geboren en verhuisde als kleuter naar Bali. Ze speelde met de kinderen van bedienden, maar reed ook paard met een Balinese prinses. De baboe vertelde over de geheimen van het leven in de dessa, de tuinman leerde haar omgaan met dieren en planten en ze genoot van de huisjongen die op feesten de draak stak met de blanken. ‘Ondanks alles was ik niet \u00e9\u00e9n van hen, maar voelde me ook niet thuis in de wereld van mijn ouders.’ Zij bleef iemand ‘die tussen twee werelden staat’.<\/p>\n
Terug in Nederland, waar zij haar licht Indische tongval behield, ging ze in Utrecht sociale geografie, volkenkunde en geschiedenis studeren. Vanwege de vrijheidsstrijd kon ze, na haar doctoraal, niet terug naar Indonesi\u00eb en ze raakte ge\u00efnteresseerd in de geschiedenis van een andere kolonie, Suriname; met name die van de marrons, waar in de jaren vijftig weinig aandacht voor was. De bosnegers waren te primitief, te onbetekenend. Silvia dacht daar heel anders over. Zij ging dansen in de Surinaamse nachtclub Casablanca op de Zeedijk. Het was gedurfd, maar zij genoot.<\/p>\n
In Suriname ontstond haar bewondering voor de marrons die al vanaf het begin van de slavernij vochten voor hun vrijheid, maar zij beschreef ook vol mededogen de eenzame blanke posthouder die de bosnegers in de gaten moest houden.<\/p>\n
In 1969 promoveerde zij aan de Universiteit van Amsterdam en een jaar later maakte zij met vier granmans, groot-opperhoofden, een reis naar West-Afrika. Delen van haar onthutsend en soms hilarisch dagboek over de zoektocht naar de roots verschenen in Vrij Nederland. Het boek Surinaamse granmans in Afrika dat in 1974 uitkwam, maakte diepe indruk. Ook Silvia zelf, de blanke begeleider, beleefde spannende momenten. Bij een slangentempel werd een meterslange python om haar hals gedrapeerd. Zij vertrok geen spier, de granmans beefden van angst.<\/p>\n
Vanaf 1973 was zij docent aan het Historisch Seminarium van de UvA, maar aan haar opdracht, de geschiedenis van het Cara\u00efbisch gebied, hield zij zich niet. Die was niet los te zien van het Europees kolonialisme, Afrika, Azi\u00eb en Amerika. Dus ook daar sprak zij over. Zij was soeverein, maakte haar eigen wetenschappelijke keuzes en wist zich met stijl en humor door de wilde democratiseringsjaren heen te slaan; altijd gesteund door haar echtgenoot, de geniale, vroeg gestorven hoogleraar natuurkunde Sybren de Groot. Dat zij zelf nooit hoogleraar is geworden heeft velen verbaasd. Een feministe was zij niet, maar al vroeg schreef zij indringend over het lot van de marronvrouwen. Haar woning, een zeventiende-eeuws pakhuis aan een Amsterdamse gracht, was een mengeling van bibliotheek en museum vol kunstwerken, houtsnijwerk, foto’s, prenten en landkaarten uit alle windstreken. Zij ontving er haar vrienden, kende rang noch stand, bezocht met haar bosnegers de koningin en ging tussen alle bedrijven en wetenschappelijk werk door gezellig met vriendinnen winkelen. Exquise restaurants waren zeer aan haar besteed. Op haar 82-ste ging Silvia nog een keer naar Bali en maakte een studie over hindoepriesteressen, Ringing the Bell, die in 2004 verscheen. Haar gezondheid nam af, maar een geriater beschreef haar als het stralend voorbeeld van een vrouw die wist hoe je oud moet worden. Haar geest bleef scherp, haar belangstelling en medeleven ontroerend groot. Een vriend uit de marrongemeenschap zei: ‘Zij was onze blanke koningin.’<\/p>\n
Suggesties voor kandidaten? Mail naar uithetleven@vn.nl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Silvia de Groot-Rosbergen, 1918-2009<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"peter brusse","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=93497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93497\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"peter brusse","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=93497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=93497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=93497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}