Interview regisseur Stephen Frears<\/p>\n
‘Ch\u00e9ri heeft niets met Dangerous Liaisons te maken,’ zegt regisseur Stephen Frears. Elke interviewer vergelijkt zijn nieuwste titel met die voorganger uit 1988, misschien zijn beroemdste film. Frears: ‘Dat was een melodrama, iets totaal anders.’<\/p>\n
Toch zijn de overeenkomsten duidelijk: Dangerous Liaisons en Ch\u00e9ri zijn beide kostuumdrama’s die zich afspelen in de Franse upper class, aan het einde van een tijdperk van onbezorgde decadentie (Dangerous Liaisons vlak voor de Franse revolutie, Ch\u00e9ri in de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog). Bovendien werkte Frears voor beide films met scenarist Christopher Hampton en actrice Michelle Pfeiffer, die een belangrijke bijrol had in Dangerous Liaisons en in Ch\u00e9ri de film draagt. Maar dat Frears zou houden van kostuumdrama’s, zich zou interesseren voor de details van de wellustige aankleding, gefascineerd zou zijn door dat opzichtige vertoon van rijkdom en decorum en dat hij d\u00e1\u00e1rom opnieuw een film heeft gemaakt die zich in die wereld afspeelt – hij wil er allemaal niets van weten: het verhaal speelt nu eenmaal in dat tijdperk, de aankleding is van de setdesigner, de Belle \u00c9poque doet hem niets. Volgende vraag. De meeste interviews met Frears duren niet lang.<\/p>\n
Arbeiders<\/p>\n
Frears zit er ondertussen bij als een personage uit My Beautiful Laundrette (1985) of The Van (1996). Films over buitenbeentjes in de lagere klasse, die zich met moeite (en vaak met humor) door het leven slaan. Geen adel, maar arbeiders. Daar ligt Frears’ sympathie en zo presenteert hij zichzelf ook het liefst.<\/p>\n
Hij raakt tijdens het interview pas enthousiast als het verband wordt gelegd tussen Ch\u00e9ri en het heden, waarin we opnieuw een crisis doormaken na een tijdperk van opzichtige en decadente zelfverrijking. ‘Het is heerlijk om die rijkelui naar beneden te zien storten! Het werd eindelijk eens tijd. Het onbeschaamd tonen van rijkdom om de leegte te maskeren, daar gingen die gemeenschappen in mijn films over en dat is precies wat we de laatste dertig jaar opnieuw hebben gezien. De leegte onder een idioot rijke wereld.’<\/p>\n
Weg met de rijken, dus. Het is een dubbele houding. Frears maakt nog altijd doorvoelde films over mensen aan de onderkant van de samenleving, zoals Liam (2000) en Dirty Pretty Things (2002). Maar hij staat ook bekend als een groot kostuumfilmer – en hoe maak je een film als Ch\u00e9ri, die zwelgt in zijn vormgeving, de art nouveau, de prachtige jurken en hoeden, zonder enige liefde voor die wereld?<\/p>\n
Het antwoord schuilt in wat hij ‘maskeren’ noemt. Frears houdt van maskers: de houdingen die mensen aannemen in het openbaar, om hun ware aard mee te verbergen. Want door te laten zien d\u00e1t het maskers zijn, toont hij, ook al is het indirect, de leegte die erachter schuilgaat. Hoe opzichtiger de rijkdom en hoe nadrukkelijker de uiterlijkheden, hoe duidelijker het contrast.<\/p>\n
Die interpretatie wil Frears wel beamen. ‘Dat is misschien inderdaad de reden dat deze verhalen me aantrekken – en ik heb hier nooit zo over nagedacht. Het masker cre\u00ebert ogenblikkelijk een spanning, tussen de oppervlakte en wat daaronder schuilgaat. Tegenwoordig gedragen mensen zich niet meer zo. Ze verbergen nog altijd hun gevoelens, maar op andere manieren. Ze zijn niet meer zo formeel in het maskeren van hun emoties.’ Of, anders gezegd, niet meer zo filmisch.<\/p>\n
Courtisane<\/p>\n
Ch\u00e9ri is een verhaal vol maskers – met alleen maar maskers. Het is de verfilming van het gelijknamige boek uit 1920 van de Franse auteur Colette en gaat over de oudere courtisane Lea (Michelle Pfeiffer), die een relatie krijgt met een negentienjarige man (de Ch\u00e9ri uit de titel, gespeeld door Rupert Friend). Ze leiden een leven van grote rijkdom en onpeilbare ledigheid. Die leegte, waaraan vooral de jonge Ch\u00e9ri lijdt, wordt opgevuld met geroddel en ironische bon mots.<\/p>\n
Het interessante is dat ze heel goed weten d\u00e1t ze een masker dragen. Eigenlijk weet iedereen in die kringen dat iedereen een masker draagt – het kan niet anders, het is een leven dat zonder valse vormelijkheden onmogelijk is. Als ze dat zelf niet zouden doorhebben, zou het verhaal oppervlakkig blijven. Frears: ‘Ze zeggen het ene en voelen het andere. Het lijkt allemaal frivool en luchtig, maar daaronder is het serieus en triest.’<\/p>\n
Frears begint mee te denken. Hij wil nu toch wel een verband leggen met Dangerous Liaisons. ‘In Dangerous Liaisons was alles wat iedereen zei een leugen. Behalve Madame de Tourvel, het personage dat Michelle Pfeiffer speelt. Zij draagt geen masker – en zie wat er met haar gebeurt!’ Haar na\u00efeve personage bezondigt zich aan echte liefde – een zwakte waarvoor ze zwaar moet boeten. Oprechte emoties worden door de omgeving genadeloos afgestraft. Dat geldt voor alle personages, in beide films, die tijdelijk hun masker laten zakken.<\/p>\n
En zo wordt ook het verband duidelijk met The Queen (2006), Frears’ vorige en zeer succesvolle film over de Engelse koningin Elizabeth II. Ook hier zijn het de maskers die Frears interesseren. ‘Dat hele gedoe, de buigingen, iedereen die zich zo idioot gedraagt, ik denk dat de koningin heel goed beseft wat een onzin het is en dat ze ook probeert het te relativeren. Achter de schermen lacht de koninklijke familie er volgens mij om.’<\/p>\n
Toch komt de koningin nooit onder de mensen: als Frears in The Queen laat zien dat ze zich na de dood van Diana eindelijk, met tegenzin, onder het volk begeeft, is dat de eerste keer sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het gaat haar ongemakkelijk af – het is niet volgens royal protocol. In haar geval zou volgens Frears iets minder masker daarom een goed idee zijn: ‘Jullie hebben een fietsende monarchie, dat heb ik altijd heel aardig gevonden.’<\/p>\n
Colette de celeb<\/p>\n
De Franse schrijfster Colette (1873-1954), auteur van Ch\u00e9ri (1920) en de opvolger La fin de Ch\u00e9ri (1926) was een tabloid celebrity avant la lettre. Ze was openlijk biseksueel, had relaties met beroemdheden als Josephine Baker, trouwde meerdere malen en veroorzaakte een schandaal toen ze op het podium van de Moulin Rouge een vrouw op de mond kuste – de politie moest eraan te pas komen om rellen te voorkomen. Maar ze was ook een vooraanstaand auteur (haar Gigi werd in 1958 een Hollywood-hitmusical van Vincente Minnelli), ze werd het eerste vrouwelijke lid (en de eerste vrouwelijke voorzitter) van de prestigieuze literaire Acad\u00e9mie Goncourt, ze maakte een opera met Ravel, trok op met Jean Cocteau, verborg haar joodse echtgenoot tijdens de Tweede Wereldoorlog op zolder en kreeg als enige vrouw in de geschiedenis een Franse staatsbegrafenis – zonder de katholieke riten, vanwege haar biseksualiteit. Met Ch\u00e9ri (uitgeverij Atlas) veroorzaakte ze een sensatie, door een jonge man het lustobject te laten zijn van een oudere vrouw.<\/p>\n
Ch\u00e9ri draait sinds deze week in de bioscoop<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hij liet ze zien in Dangerous Liaisons, in The Queen en nu in Ch\u00e9ri: mensen die hun innerlijke leegte en verdriet afschermen met formaliteiten, rijkdom en decorum. De Britse regisseur Stephen Frears over zijn nieuwste film en \u2018de leegte onder een idioot rijke wereld\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Kees Driessen","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93373"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=93373"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93373\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Kees Driessen","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=93373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=93373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=93373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}