Reportage \/ Spanningen in Landzicht<\/p>\n
Bevend van woede zit Gerard van den Enden (40) op een dinsdagochtend in de huiskamer van zijn broer Klaas in de Welschapstraat in het voormalige Rotterdamse heropvoedingsbuurtje Landzicht. ‘Vandaag of morgen rijd ik bij Woonbron naar binnen,’ zegt hij met overslaande stem. ‘Want zo gek hebben ze me gemaakt.’<\/p>\n
Gerard draagt een trainingsbroek met sportschoenen eronder. Hij heeft een ringbaardje en glimmende stekels, tatoeages van onder meer een zeilschip op zijn onderarmen. Vandaag heeft hij vrij genomen van zijn werk, bij een technisch bedrijf in Spaanse Polder dat slangen voor de Botlek maakt. Met hulp van zijn broer wil hij uitzoeken wat woningcorporatie Woonbron nou precies tegen wie heeft gezegd.<\/p>\n
‘Het komt erop neer dat we gewoon weer gediscrimineerd worden in ons buurtje hierzo,’ zegt Klaas (42), die in het dagelijks leven in een bestelbus moeilijke leerlingen vervoert. ‘Al bekleden we onze huizen met goud, Landzicht blijft dat stempel houden.’<\/p>\n
Een paar maanden geleden kreeg Klaas een ingeving. Al een tijd was verderop in de straat een hevige burenruzie gaande, tussen de familie van Jannie Zuiderkom en Jolanda Koster en haar zonen. Er waren messen en honkbalknuppels aan te pas gekomen, iemand kreeg een sigaret in zijn gezicht uitgedrukt. ‘Een van de twee gezinnen moet weg,’ zegt Klaas, ‘we hebben hier genoeg familievetes gehad.’<\/p>\n
Klaas dacht aan zijn broertje Gerard, die tegen zijn zin in Hoogvliet woont en al jaren terug wil naar Landzicht, het buurtje waar de negen kinderen uit het gezin Van den Enden onder toeziend oog van maatschappelijk werkers opgroeiden. ‘Het dorp heeft een naam en staat bekend,’ zegt Gerard. ‘Maar wij hebben het altijd goed gehad hier.’<\/p>\n
Negen jaar geleden vertrok hij noodgedwongen uit Landzicht, nadat hij een kind kreeg van zijn vriendin met wie hij bij zijn moeder en twee zussen inwoonde. ‘Drie vrouwen bemoeiden zich met de baby, mijn vriendin kon er niet meer tegen.’ Ze verhuisden naar een portiekwoning in deelgemeente Hoogvliet, waar Gerard het aan de stok kreeg met een Antilliaanse onderbuurvrouw. Hij trapte haar deur in toen haar familieleden hem bedreigden.<\/p>\n
Ze kregen een nieuw huis in Hoogvliet, daar werden nog twee kinderen geboren. ‘Het huis is mooi maar het staat op de verkeerde plek.’ Gerard ergert zich aan Antillianen die de hele dag ‘met een blow in hun bek’ op straat staan. ‘Als mijn vrouwtje langsfietst schelden ze haar uit voor kutwijf.’<\/p>\n
De afgelopen jaren heeft Gerard een gokschuld van 45.000 euro af moeten lossen. ‘Daardoor leven we nu onder het bestaansminimum.’ De huur van een woning in Landzicht ligt honderd euro lager. ‘Dan kan hij een keer op vakantie,’ zegt Klaas. De gokverslaving heeft Gerard overwonnen. ‘Het was niet makkelijk, je ziet enkelt maar lampjes en belletjes om je heen.’<\/p>\n
Overgewicht<\/p>\n
Met Gerard was Klaas naar Jannie Zuiderkom gegaan, de ene partij in het burenconflict. Bij Jannie, een invalide vrouw met overgewicht, wonen zeven mensen in: schoonzoon Theo met zijn zoon en drie dochters, en nog een vriendin van een van die dochters. Jannies dochter Elly, van wie Theo de kinderen kreeg, is na een conflict zonder Theo uit het huis vertrokken. Jannie heeft nog een andere dochter en twee zonen die vaak langskomen, het krappe huis zit altijd vol. De ruzie met overbuurvrouw Jolanda Koster en haar drie zonen begon een jaar geleden. Jolanda’s oudste zoon Kevin zou zich vergrepen hebben aan de zwakbegaafde Essie, een van Jannies kleindochters. De familie Zuiderkom nam er geen genoegen mee toen de aanklacht wegens tegenstrijdige getuigenissen werd geseponeerd. Ze begonnen een vendetta.<\/p>\n
In Jannies huiskamer zeiden Gerard en Klaas dat het zo niet langer ging. De situatie deed denken aan een eerdere familievete in Landzicht, waarbij twee doden vielen, een handgranaat werd gegooid en met een mitrailleur werd geschoten. Jannie was het eens met de broers. Wijkagent Dick Glimmerveen en woningcorporatie WBR, verhuurder van de huizen in Landzicht, steunden het woningruilplan van Klaas, net als een reeks begeleidende instanties, waaronder Jannies voogd en de Raad voor de Kinderbescherming.<\/p>\n
Ook woningcorporatie Woonbron, verhuurder van Gerards woning in Hoogvliet, liet weten dat niets een huizenruil in de weg stond. Schoonzoon Theo en de kleinkinderen begonnen met pakken. Vanuit haar elektrisch bedienbare sta-op-stoel gaf Jannie aanwijzingen. Aan het einde van de dag was alles ingepakt, alleen de grote televisie stond nog aan.<\/p>\n
In Hoogvliet begon Gerard ook met pakken. ‘De dozen stonden tot aan het plafond.’ In de achtertuin ontmantelde hij zijn parkietenvoli\u00e8re, de vogels bracht hij onder bij een broer. De volgende dag belde medewerkster Khadija Balaazani van Woonbron. ‘Het kan niet doorgaan,’ zei Khadija tegen Gerard. Omdat er meerdere families op het adres van Jannie Zuiderkom stonden ingeschreven. ‘Ik zat helemaal in de put,’ zei Gerard.<\/p>\n
Khadija zei dat de woningruil kon doorgaan als ze een nieuwe kandidaat konden vinden. Diezelfde dag gingen Gerard en Klaas naar Jolanda Koster, de andere partij in het burenconflict. ‘Dan ruil ik godverdomme wel,’ zei Jolanda, toen ze hoorde dat de Zuiderkoms in Landzicht zouden blijven wonen. Haar voogd en bureau Jeugdzorg gingen akkoord. Opnieuw steunden wijkagent Glimmerveen en woningcorporatie WBR het plan.<\/p>\n
Op een woensdagmiddag kwam Khadija bij Jolanda langs. ‘Om een indruk van het huishouden te krijgen,’ zei Khadija. Ze leek de woning in orde te vinden. ‘Ik kijk nog \u00e9\u00e9n ding na en dan zorg ik dat het rond komt,’ zei ze. Met haar zoons en haar vriend Roelof begon Jolanda spullen in te pakken. Tegen Gerard zei Khadija: ‘Ik laat mijn collega Marina Landman de huurcontracten in orde maken.’<\/p>\n
De volgende dag belde Khadija met Gerard. ‘Helaas kan de woningruil niet doorgaan,’ zei Khadija. ‘Ik ging helemaal uit mijn bol,’ zegt Gerard. Khadija vertelde dat ze uit betrouwbare bron had vernomen dat Jolanda overlast veroorzaakte. ‘Ik vind dat ik gediscrimineerd word,’ zei Gerard. ‘Dit is de tweede keer dat jullie mij niet naar het dorp laten gaan.’<\/p>\n
Laserpennen<\/p>\n
Om tien uur lopen Klaas en Gerard langs de eenvoudige rijtjeshuizen van rode baksteen naar het huis van Jolanda. Jolanda zit in oranjezwarte postbodekleren op de bank. Ze heeft bruin haar, kort van voren, lang van achteren. De gordijnen in de woonkamer zijn dichtgetrokken. ‘Anders schijnen die teringlijers van de overkant met laserpennen naar binnen,’ zegt ze. Ze komt net van haar werk, twee ochtenden in de week brengt ze in een busje postzakken naar Rotterdamse bedrijven. ‘We mogen met onze busjes tegen de rijrichting in.’<\/p>\n
Op de grond staat een aquarium met lichtgevende visjes, aan het plafond hangt een luchter van donkergeel glas. Verder staan er weinig spullen in de huiskamer. ‘Het meeste zit nog in dozen,’ zegt Jolanda. De televisie staat op een omgekeerde kist. Het beeld stoort als buiten snackwagen Cees (‘gewoon de warmste’) voorbijrijdt. ‘Het is schandalig dat jij hier zo moet zitten,’ zegt Klaas. ‘Want in principe ben je een heel sociaal mens.’ ‘Ik word er stapelgek van,’ zegt Jolanda, ‘dadelijk sla ik iemand op zijn bek.’<\/p>\n
Acht jaar geleden kwam Jolanda met haar drie zoons naar Landzicht, het buitenlandse gezin dat eigenlijk voor de woning in aanmerking kwam was door buurtbewoners verjaagd. Daarvoor woonde Jolanda onder meer twee jaar met de kinderen in een auto, een tweedeurs Opel Kadett. ‘s Avonds parkeerde ze op een vrachtwagenstandplaats en klapte de stoelen naar achteren. Ze kookte naast de auto op een campinggasstel.<\/p>\n
In Landzicht voelde ze zich op haar gemak. ‘Leuk sfeertje, iedereen loopt gezellig bijelkaar binnen.’ Tot vorig jaar zomer haar oudste zoon Kevin van misbruik werd beticht. ‘Die moest zogezegd het meisje aan de overkant verkracht hebben. Het was meteen een hele heisa aan mijn deur.’ Haar zoon zei dat hij alleen een stukje met het meisje had gereden, eerst op zijn scooter, daarna in zijn auto. ‘Ik geloofde gelijk niks van die beschuldiging.’ Na de vermeende verkrachting zag Jolanda het meisje buiten spelen. ‘Ze had rolschaatsen aan en ze klom over een schutting, dan kan er niks aan de hand zijn.’ Ze denkt dat de Zuiderkoms uit zijn op een schadevergoeding. ‘Dat heb ik ze ook recht in hun bek gezegd.’<\/p>\n
Twee gebroken ribben<\/p>\n
Jolanda’s vriend Roelof, een heftruckchauffeur uit Assen, komt de woonkamer binnen. ‘We hebben elkaar op een chatsite leren kennen,’ zegt Roelof met een zwaar Drents accent. Eerst wilde Jolanda niets van hem weten. ‘Pleurt op, ik had helemaal geen zin in een vent.’ Roelof: ‘Maar ze merkte dat ik helemaal niet uit was op seks of zo.’<\/p>\n
Na de vermeende verkrachting kwam de zoon van Jannie Zuiderkom een paar keer aan de deur. ‘Die heeft zelf vier jaar in de gevangenis gezeten voor verkrachting,’ zegt Roelof. ‘Allerlei dingen lopen ze over mij te beweren,’ zegt Jolanda. Ze zou de vuurwerkhandel van buurvrouw Ine hebben verlinkt en hebben gezegd dat buurvrouw Joke met andere mannen in bed lag. ‘Het slaat allemaal kant noch wal.’ Jannies kleindochters riepen ‘kankerhoer’ tegen haar. ‘Ik zeg: dat kan zijn, maar ik krijg nog geld voor gisteravond van je vader, hij is vergeten af te rekenen.’<\/p>\n
Essie, de misbruikte kleindochter van Jannie, had een vriendje en die sloeg op een dag Jolanda’s jongste zoon Marnix in elkaar. ‘Logisch dat mijn middelste zoon Melvin hem twee gebroken ribben slaat.’ In een discotheek kreeg Melvin een peuk in zijn gezicht gedrukt, in een park werd hij belaagd door een horde met honkbalknuppels.<\/p>\n
‘De volgende keer trek ik ze hier naar binnen,’ zegt Jolanda. ‘Want dan is het huisvredebreuk, en dan ram ik ze helemaal dood.’ Wijkagent Glimmerveen heeft gezegd dat ze zich kalm moet houden. ‘Ik zeg: jij hebt makkelijk lullen, jij zit daar op het bureau.’ ‘Vandaag of morgen klapt de bom,’ zegt Klaas. ‘Onbegrijpelijk dat Woonbron dit tegenhoudt,’ zegt Gerard. Roelof loopt naar de keuken. ‘Wat moet er met die witlof,’ roept hij. ‘Die rol ik zo in de ham,’ zegt Jolanda.<\/p>\n
Toen Jolanda hoorde dat haar ruil niet doorging, belde ze met Marina Landman. ‘Ik schijn Hoogvliet niet in te mogen omdat ik asociaal ben.’ Marina Landman zei dat het ook met de wijk te maken kon hebben. ‘Zie je wel,’ roept Klaas, ‘ze willen gewoon geen mensen uit het dorp daar hebben.’ Jolanda: ‘Terwijl ik hier geeneens vandaan kom.’<\/p>\n
Later belde Jolanda opnieuw. ‘Toen werd er gezegd dat de politie dingen over mij had gezegd.’ Wijkagent Glimmerveen verzekerde haar dat dat niet het geval was. Hij liet Woonbron weten dat er niets met Jolanda aan de hand is. ‘Ik heb ook nog nooit overlast gehad van Jolanda,’ zegt Klaas. Volgens Gerard heeft het te maken met de grootschalige opknapbeurt die plaatsvindt in Hoogvliet. ‘Ze willen daar niet nog meer verpaupering.’ ‘Terwijl ze van mij geen centje last zullen hebben,’ zegt Jolanda. Ze is niet van plan de dozen met haar spullen uit te pakken. Op een handgeschreven brief, die ze twee maanden geleden naar Woonbron stuurde, kwam geen antwoord. ‘Het idee is nu ontstaan dat wij beschuldigd worden van iets van overlast wat niet waar is,’ schrijft ze in de brief. ‘Gaarne verzoek ik u binnen 7 werkdagen mij schriftelijk te beantwoorden.’<\/p>\n
Slaappillen<\/p>\n
Klaas en Gerard steken de straat over. Bij Jannie Zuiderkom staat de voordeur open. Binnen zitten schoonzoon Theo, zijn dochter Sabrina met haar inwonende vriendin, en Jannies dochter Jacqueline op de bank. De grote televisie staat afgestemd op Animal Planet, onder het plafond hangt een dikke wolk zware shag. Jannie ligt achterover in haar elektrisch bedienbare stoel. Ze heeft een grijszwarte jurk aan, met vlekken rond haar kin. Haar linkerbeen zit in het gips. ‘Het was helemaal rond,’ zegt Jannie. ‘Toen ging Woonbron ineens raar doen. Ze vonden ons gezin te groot, iedereen moest zogezegd een eigen kamer hebben.’<\/p>\n
‘Mijn huis was ideaal geweest voor jou,’ zegt Gerard. ‘Aan de achterkant heb je een hellinkje, dan kun je er zo oprijden met een karretje. De deuren zijn breed zat.’ ‘Vroeger woonden we met vijftien, zestien man in een huis,’ zegt Jannie. Gerard begint over zijn kinderen. Hij had ze al aangemeld op een nieuwe school. ‘Elke keer is het: papa, wanneer gaan we nou verhuizen?’ ‘Ze pakken gewoon je toekomst af,’ zegt Klaas.<\/p>\n
Jannie heeft een bed in de huiskamer staan. Bij Woonbron zeiden ze dat dat in Hoogvliet niet was toegestaan. ‘Terwijl ik er geeneens in slaap,’ zegt Jannie. ‘Ik ben bang dat ik niet overeind kom als ik ga liggen.’ Vierentwintig uur per dag zit ze in haar stoel. Soms helpen haar kinderen haar in een scootmobiel, dan rijdt ze een keertje naar de markt.<\/p>\n
Op de dag dat de verhuiswagen zou komen belde Woonbron af. ‘Dat kun je toch niet maken?’ zegt dochter Jacqueline. ‘Alles was al van mijn ramen af,’ zegt Jannie. Voor haar was een Vervoer op Maat-busje besteld. Woonbron had gezegd dat ze op het kantoor in Hoogvliet een handtekening moest komen zetten en vijfhonderd euro huur vooruit moest betalen. Jannie zit in de schuldsanering, haar bewindvoerder had die vijfhonderd euro vantevoren gegeven. ‘Toen het niet doorging heb ik dat opgemaakt aan extra eten en dingen voor de kinderen. Ik dacht: krijg de tyfus maar.’<\/p>\n
Als Jolanda naar Hoogvliet was verhuisd was het nog tot daar aan toe. ‘Haar zoon heeft Essie misbruikt,’ zegt Jannie. ‘En daar wordt ook helemaal geen pleuris aan gedaan.’ ‘Nu is het een heen-en-weerspelletje,’ zegt Jacqueline. ‘Het wordt steeds heftiger, al een paar keer is het op knokken uitgelopen.’ ‘Vandaag of morgen steken we haar huis in brand.’<\/p>\n
Jannie zegt dat Essie in het ziekenhuis is onderzocht. ‘Het maagdenvlies was kapot. Maar ze had gelijk die avond moeten gaan, dan hadden ze zijn DNA gehad.’ Klaas: ‘Dus ze is wel degelijk gepenetreerd geweest?’ Jacqueline legt uit dat Essie een verstandelijke beperking heeft. ‘Misschien heeft ze gezegd: ik wil het. Maar achteraf had ze zoiets van: ik wil het niet.’ ‘Als die zoon in de straat komt wordt hij een koppie kleiner gemaakt,’ zegt Jannie.<\/p>\n
Vanuit haar sta-op-stoel ziet ze Jolanda regelmatig voorbijlopen. ‘Als ik het kon zou ik haar aanvliegen,’ zegt Jannie. Van alle stress heeft ze dikke lippen gekregen, en vocht in haar armen. ‘s Nachts kan ze niet slapen. ‘De zwaarste slaappillen helpen niet.’<\/p>\n
Bij het afscheid zeggen Klaas en Gerard dat ze nog niet klaar zijn met Woonbron. ‘Het is hun verantwoording als hierzo dooien vallen.’<\/p>\n
Beschavingsproject<\/p>\n
‘Asocialen’ heetten de bewoners ooit. Na de oorlog bracht Rotterdam hen onder in een speciaal beschavingsproject. In het afgelegen nooddorp Landzicht, pal naast vliegveld Zestienhoven, moesten ze resocialiseren. Inmiddels zijn de hulpverleners vertrokken en willen de bewoners er nooit meer weg. Bij de verkiezingen van 2002 werd nergens in Nederland zo massaal op Fortuyn gestemd als in Landzicht. In het verkiezingsjaar 2006 deed Joris van Casteren voor VN negen weken verslag vanuit Landzicht. Tegenwoordig is Wilders er heer en meester – bij de recente Europese verkiezingen won hij ruim vijftig procent van de stemmen.<\/p>\n
Woonbron laat weten de handelwijze van medewerkers Landman en Balaazani te steunen. ‘Het is netjes gegaan,’ zegt vestigingsdirecteur Onno Peer. Momenteel treedt Woonbron met deelgemeente Hoogvliet hard op tegen ‘asociaal en ongepast gedrag’. ‘Dat betekent ook dat we geen nieuwe kwetsbare mensen in die buurt willen hebben.’ Peer legt uit dat woningcorporaties allerlei bevoegdheden hebben om antecedenten van bewoners na te gaan. Zo beschikken ze over een gemeenschappelijke database, waarin gegevens over huurders worden opgeslagen. In deze database zou informatie over Jannie Zuiderkom en Jolanda Koster zijn aangetroffen. Bij Jolanda zou ook het huisbezoek een rol hebben gespeeld. ‘Helaas kunnen we deze woningruil niet in heroverweging nemen,’ zegt Peer. Wel wil hij in overleg met zijn medewerkers bekijken of hij ‘op een of andere manier’ iets voor deze mensen kan betekenen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
In het voormalige heropvoedingsbuurtje Landzicht in Rotterdam escaleert een burenruzie. De betrokken gezinnen willen verhuizen, maar woningcorporatie Woonbron weigert ze een woning aan te bieden. \u2018Het is hun verantwoording als hierzo dooien vallen.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[151,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Joris van Casteren","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93119"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=93119"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/93119\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Joris van Casteren","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=93119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=93119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=93119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}