Portret Andr\u00e9 Kamperveen<\/p>\n
Nog niet zo lang geleden vloog de Surinaamse tv-presentator Brian Kamperveen met een paar collega’s naar Trinidad voor een congres. Flinke rijen voor de paspoortcontrole op de luchthaven van Port of Spain: het gezelschap maakte zich al op voor een lange avond. Tot Kamperveen eruit werd gepikt. De zoveelste drugs- of wapencontrole, dacht hij nog. Maar nee, of hij en zijn collega’s alvast wilden doorlopen. Hun koffers stonden klaar in de bagagehal. Hij was toch een kleinzoon van good old mister Andr\u00e9 Kamperveen?<\/p>\n
Bleek die douaneman een fervent voetbalsupporter te zijn. En Trinidad had veel te danken aan Brians grootvader. Want zonder Kamperveen was de Trinidadiaan Jack Warner nooit vice-voorzitter van de wereldvoetbalbond geworden. Mister Andr\u00e9 had hem opgeleid. Trouwens, die zeven jaar dat Kamperveen deel uitmaakte van het FIFA-hoofdbestuur had de Caribische regio veel goodwill opgeleverd. Zou Trinidad en Tobago anders de eindronde van het WK 2006 hebben gehaald?<\/p>\n
Achttien kogelgaten<\/p>\n
De bezoeker is de drempel van het pand in Paramaribo-Zuid nog niet over of hij staat oog in oog met de oprichter van radio- en tv-station ABC (Ampies Broadcasting Company). Het lijkt of hij terugkijkt, Andr\u00e9 Kamperveen. In de gang naar de directiekamer een minstens zo grote foto van zoon Johnny. Even later komt Henk Kamperveen achter zijn bureau vandaan. Sinds Johnny overleed aan een bacteri\u00eble infectie, ruim vijf jaar geleden, runt hij ABC in zijn eentje. Daarvoor hadden de broers samen de leiding over het station. In 1992 waren ze teruggekomen uit Nederland. E\u00e9n missie: de zender moest opnieuw in de lucht. Als ultiem eerbewijs aan vader Andr\u00e9 die tien jaar eerder was vermoord.<\/p>\n
In de nacht van 8 op 9 december 1982 werd Andr\u00e9 Kamperveen door militairen onder het bevel van de toenmalige legerleider Desi Bouterse opgepakt en naar Fort Zeelandia gebracht, samen met vijftien andere prominenten. Alleen vakbondsman Fred Derby keerde levend terug; de anderen waren op de vlucht neergeschoten, luidde een dag later de offici\u00eble lezing van de militairen. Maar de opgraving van de lijkkisten tijdens het gerechtelijk vooronderzoek vertelde een ander verhaal. Het stoffelijk overschot van Kamperveen vertoonde achttien kogelgaten in de borstkas, een toegetakeld kaakbeen en een gebroken dijbeen.<\/p>\n
‘Wist je dat hij op het laatst nog gymnastiekoefeningen heeft gedaan met de andere gevangenen? Push-ups, sit-ups, liedjes zingen, verhalen vertellen. Om de moed erin te houden. Dat hoorden we later van Derby.’<\/p>\n
Dan valt Henk Kamperveen stil. Hij pakt een dossier met krantenknipsels en archieffoto’s. Zijn vader in actie tijdens interlands, een lyrisch sportverslag uit het Haarlems Dagblad, een staatsieportret van de regering, de jaarvergadering van de FIFA. ‘Kijk, hier zit hij grappen te maken met Danny Kaye, die toen ambassadeur was voor UNICEF.’<\/p>\n
Voetbalinterland<\/p>\n
Balthus (‘Bally’) Lochem (84) zit thuis op de veranda. Op tafel ligt een verrassend recent exemplaar van Voetbal International. Kwestie van de juiste connecties, zegt Lochem. Elke donderdag wordt de VI voor hem ingevlogen zodat hij op de hoogte blijft van het voetbal in Nederland en Europa. Nee, het nationale voetbal volgt hij allang niet meer. Sinds december 1982 hebben ze hem niet meer gezien langs de Surinaamse velden. ‘Ons voetbal is helemaal kapot gemaakt. Ik zeg het je, de vakbeweging en de partijpolitiek hebben dit land vernietigd. Met Bouterse als hoofdschuldige.’<\/p>\n
Gelukkig begint er nu een beetje schot te komen in het decemberstrafproces. Wanneer ‘die huichelachtige moordenaar’ zijn straf heeft gekregen, kunnen ze Lochem op zijn oude dag nog een keer zien dansen.<\/p>\n
De rechtszaak tegen Desi Bouterse is eind november 2007 van start gegaan, maar veel meer dan het afwijzen van wrakingsverzoeken en het niet ontvankelijk verklaren van excepties heeft het tot dusver niet opgeleverd. Onvervalste vertragingstactiek van Bouterses advocaat, zeggen tegenstanders als Lochem. Bouterse is immers voorzitter van de NDP, de grootste politieke partij in Suriname, die ruim aan kop gaat in de opiniepeilingen. Het proces rekken tot de verkiezingen van mei 2010 zou hem niet slecht uitkomen. Want met een veroordeling aan je broek is het lastig campagne voeren.<\/p>\n
Hoe is het mogelijk dat deze man, die hem van zijn mati en Suriname van een grote zoon heeft beroofd, nog altijd vrij rondloopt, verzucht Lochem. Nog steeds schemert bewondering door wanneer hij vertelt over ‘Ampie’ Kamperveen. Hij was als een broer voor hem, vanaf de middelbare school. De vrouw die Kamperveen als jongen verzorgde – zijn vader heeft hij nooit gekend, zijn moeder had een drukke baan had als verpleegster – gaf typeles op de school tegenover Lochems ouderlijk huis. Zo leerden ze elkaar kennen, vooral op straat. Voetbal, basketbal, clubjes; Kamperveen had altijd iets om handen. Toen op Spanhoek, hartje Paramaribo, een groepje jongeren slaags raakte en er een dode viel, besloot hij meteen een jeugdvereniging op te richten: Spes Patriae. Om te voorkomen dat leeftijdgenoten doelloos op straat rondhingen. Ampie werd voorzitter, Bally secretaris. En zo is het altijd geweest, vertelt Lochem: ‘Hij bruiste van de idee\u00ebn. En hij maakte er dan ook werk van. Of het nu ging om zijn advertentiebedrijf, een hoorspel op de radio of het regelen van een voetbalinterland.’<\/p>\n
Glibberige Surinamer<\/p>\n
Kamperveens leven stond vooral in het teken van voetbal. Met als een van de hoogtepunten de openingswedstrijd van het Surinamestadion op 29 augustus 1953: Suriname tegen de Antillen. De toeschouwers van toen weten de uitslag misschien niet meer precies (4-1 voor het gastland), maar twee goals vergeten ze nooit. Allebei uit een bicycletta, een vliegende omhaal. En allebei van de voet van Andr\u00e9 Kamperveen.<\/p>\n
Begin jaren vijftig vertrok Kamperveen naar Nederland. Bij HFC Haarlem werd hij de eerste Surinaamse profvoetballer. Volgens de kranten was de ‘glibberige Surinamer’ een sensatie op de Nederlandse velden. Pijlsnel, een vlammend schot in beide benen en een groot gevoel voor show. Het enige waar zijn ploeggenoten, onder wie Hans Kraaij senior en Kick Smit, zich zorgen over maakten, was of Ampie wel op tijd in het stadion verscheen. Meestal gebeurde dat nog geen tien minuten voor het beginsignaal, zegt oud-Oranje-international Kees Kuijs: ‘Hij was wat je noemt een levensgenieter. Of hij een gezin in Suriname had of niet, er was altijd wel ergens een vrouw in het spel.’<\/p>\n
Kamperveen, captain van de nationale voetbalselectie en ook atleet, basketballer en judoka, doorliep de CIOS-opleiding in Overveen en haalde tegelijkertijd trainersdiploma’s bij de KNVB. En passant zag hij kans een judoschool van de grond te krijgen in Haarlem. Na terugkeer in Suriname speelde hij nog een paar jaar voor hoofdklasser Transvaal. Kort daarop werd hij trainer van Transvaal, later benoemden ze hem tot bondscoach.<\/p>\n
Pel\u00e9<\/p>\n
Percy Esajas werkte in de jaren zestig als radioverslaggever bij staatszender SRS toen Kamperveen hem meenam naar Brazili\u00eb vanwege zijn kennis van het Braziliaanse voetbal. Het zou de eerste van een hele serie trips worden. En overal ging de deur open, vertelt Esajas: ‘Alsof alles op slag anders werd zodra hij ergens over de drempel stapte. Zijn Portugees was prima en daarbij had hij een heel losse en joviale omgang. Wie hij ook tegenover zich had.’<\/p>\n
Van voetbalmakelaars had nog geen mens gehoord, maar Kamperveen beschikte destijds al over een soort scoutingapparaat in Brazili\u00eb. Hij wist altijd wel ergens een talent op te duiken. Ook slaagde hij erin Pel\u00e9 naar Suriname te halen voor een benefietwedstrijd.<\/p>\n
Kamperveen werkte in die tijd bij radio Apintie waarvan hij in 1958 een van de oprichters was geweest. Als programmaleider nam hij onder anderen Joop van Mil onder zijn hoede. Van Mil stelde de nieuwsbulletins samen. Tot Kamperveen hem meenam naar voetbalwedstrijden en hem de basis van sportverslaggeving bijbracht. Tot op de dag van vandaag verzorgt Van Mil de dagelijkse sportrubriek bij Apintie. Hij herinnert zich Kamperveen als een duizendpoot: ‘Naast de leiding over het station had hij een eigen praatprogramma en deed hij mee aan de hoorspelen. Dan was hij ook betrokken bij opzet, uitvoering en rolverdeling.’<\/p>\n
Van Mil zat ook in de scheidsrechterscommissie van de voetbalbond. Soms zat hij bij vergaderingen van het hoofdbestuur. Met Kamperveen. Als die tenminste bleef zitten. ‘Zaten we over een schorsing te discussi\u00ebren, liep hij staande de vergadering de kamer uit. Of wij die meid dan niet hadden gezien die daar buiten voorbij liep? Even later zagen we door het raam hoe hij haar inhaalde en een gesprek aanknoopte. We zagen hem dan niet meer terug.’<\/p>\n
Ladiesman<\/p>\n
Charmant, joviaal en een ladiesman. Zo heeft Helen Kamperveen haar schoonvader ook leren kennen. Het klikte van begin af aan tussen hen. ‘Hij zag wel wat in die aankomende actrice. Die zou zijn zoon vast en zeker bij de hand nemen als het moest.’ Helen en Johnny trouwden in 1972, maar wel op Ampies voorwaarden. Terwijl ze zelf een bescheiden bruiloft in gedachten hadden, werd het een groots feest waar de bruid honderden wildvreemde gasten de hand moest schudden. Kamperveen senior was ten slotte Statenlid en heel Suriname moest weten dat zijn zoon trouwde.<\/p>\n
Johnny had kort voor de bruiloft net als zijn vader de CIOS-opleiding in Haarlem doorlopen, terwijl zijn broer Henk na de ALO worstelde met zijn rechtenstudie. Tot vader Andr\u00e9 aan de lijn hing. Hij verwachtte hen binnenkort terug in Suriname. Want de jongens dachten toch zeker niet dat hij radio ABC voor zichzelf had opgericht? Helen Kamperveen schiet in de lach: ‘Johnny was bijna net zo eigenwijs als zijn vader en ze lagen regelmatig in de clinch. Johnny was nogal een wilde in die jaren. Afro-kapsel, oorbelletje. Dat was dus meteen afgelopen in Suriname, bepaalde Ampie. Uiteindelijk hebben ze nog een compromis gesloten: de oorbel ging eraf, maar zijn haren bleven.’ Ampie kreeg voor elkaar dat zijn zoons radiostation ABC gingen leiden zodat hij meer ruimte kreeg voor andere zaken. De oprichting van de Caribische voetbalbond, bijvoorbeeld. Kamperveen werd de eerste voorzitter, waarna Suriname meteen ook het eerste Caribisch landenkampioenschap veroverde. In 1975 werd hij als Caribisch vertegenwoordiger benoemd in het bestuur van de wereldvoetbalbond. Tegelijkertijd bleef hij zich inzetten voor het nationale voetbalteam.<\/p>\n
Avontuur in de tropen<\/p>\n
Na een 8-1 nederlaag tegen Mexico in de beslissende kwalificatiewedstrijd voor het WK ’78 was Kamperveen ervan overtuigd dat er een buitenlandse trainer moest komen.<\/p>\n
Zo kreeg Rob Groener, op dat moment coach bij Heracles, in het voorjaar van 1978 een telefoontje van toenmalig KNVB-voorzitter Jo van Marle. Diezelfde week zat hij tegenover Andr\u00e9 Kamperveen. Een levendige man, klein van stuk, sportief, innemende glimlach. Aan het eind van het gesprek kreeg hij een tweejarig contract aangeboden als bondscoach van Suriname. Hij was behoorlijk gevoelig voor Kamperveens vleiende woorden. Bovendien was bondscoach natuurlijk een prestigieuze baan. Het was wel de vraag of ze daar een beetje konden voetballen en van Suriname wist hij vrijwel niets, maar hij kon er altijd een keer gaan kijken. En eigenlijk leek het Groener wel wat, zo’n avontuur in de tropen.<\/p>\n
De eerste kennismaking met Suriname viel tegen. De hitte, de gebrekkige organisatie en voetbalvelden die in Nederland zeker voor onbepaalde tijd zouden zijn afgekeurd. En hier moest hij aan de slag als bondscoach? Binnen een week terugvliegen, leek hem verstandiger. Maar Kamperveen praatte op hem in, stelde hem boeiende uitwedstrijden in het vooruitzicht en verzekerde hem dat het allemaal dik in orde kwam met die trainingsaccommodatie. Bovendien had hij in een mum van tijd een prima onderkomen voor Groener en zijn vrouw geregeld. Die zwichtte het eerst, waarna Groener uiteindelijk voor twee jaar tekende. Hij had het voor geen goud willen missen, zegt Groener, die nu als spelersmakelaar actief is. Vooral de uitwedstrijden zijn hem bijgebleven. Ha\u00efti, waar Suriname met 2-0 klop kreeg en als door een wonder aan een nederlaag met dubbele cijfers ontsnapte. Na de return stond dezelfde uitslag op het bord waarop Suriname de beslissingswedstrijd op Trinidad wist te winnen. Daardoor eindigde het Surinaamse elftal als tweede in het kwalificatietoernooi voor de Olympische Spelen in Moskou. Het ene ticket voor de Caribisch-Noord-Amerikaanse regio werd zelfs toegewezen aan Suriname toen de VS besloten de Spelen te boycotten. Groener en zijn mannen gingen evenmin nadat de Surinaamse regering zich solidair verklaarde.<\/p>\n
Het was dat in februari 1980 een coup werd gepleegd, anders had Groener zijn contract verlengd. Maar na de militaire machtsovername brak een onrustige tijd aan. Toch was er hoop. Onder de militairen zou alles anders worden. Zelfs de grootste cynicus was ervan overtuigd dat de nieuwe regering het stukken beter zou doen dan de volgens velen zwaar corrupte regering van premier Henck Arron. Ook Kamperveen geloofde heilig in een structurele opbouw van het net onafhankelijk geworden Suriname. Daags na de coup onthaalde hij de militairen die op een steenworp van ABC nadere orders afwachtten, op broodjes en soft.<\/p>\n
Strijd tegen de militairen<\/p>\n
Als vooraanstaand journalist en radioman trad Kamperveen een paar keer op als woordvoerder van de Militaire Raad. Vervolgens werd hij onderminister van Sport en in 1981 klom hij op tot minister van Jeugd, Sport en Cultuur. Jeugdvriend Balthus Lochem vond die benoeming volstrekt logisch: ‘Hij had het dubbel en dwars verdiend. Hij was een selfmade man die altijd keihard aan het werk was.’ Lochem was trots, maar had toch ook zijn bedenkingen over Kamperveens onvoorwaardelijke steun aan de militairen. Nu en dan liet hij dat ook doorschemeren. Niet dat het veel uithaalde, want Kamperveen was nogal eigenwijs. Hij bepaalde zijn eigen keuzes en was met geen mogelijkheid op andere gedachten te brengen.<\/p>\n
Nadat begin 1982 een tegencoup werd verijdeld, ontstond een grimmige sfeer. Van het beloofde herstel van de democratie kwam weinig terecht. De door de militairen gecontroleerde regering sloeg steeds harder van zich af. Onder druk van de militairen bood premier Henk Chin A Sen het ontslag van zijn regering aan en was ook Andr\u00e9 Kamperveen minister af. Kort daarop gingen studenten, vakbonden en de vrouwenbeweging uit protest de straat op. Kenneth Gon\u00e7alves schreef als deken van de Orde van Advocaten een open brief aan de regering waarin hij de strijd tegen de militairen aankondigde. Het toppunt kwam met het offici\u00eble bezoek van Maurice Bishop, minister-president van Grenada, in wie Bouterse een voorbeeld en bondgenoot zag. Vakbondsleider Cyril Daal organiseerde uitgerekend op dat moment een massale demonstratie waarbij veel meer mensen op de been kwamen dan voor het staatsbezoek. Bovendien werd er gestaakt en viel het licht uit. Henk Kamperveen: ‘Ik denk dat ze toen besloten hebben om de figuren die voorop liepen in het protest monddood te maken. Behr, Gon\u00e7alves, Daal, Rambocus en ook mijn vader en Johnny, als exponenten van de media. Maar geen mens had voorzien dat ze dat ook letterlijk zouden doen.’<\/p>\n
Spaanse koning<\/p>\n
In 1982 nam Kamperveen Lochem mee naar Spanje voor het WK voetbal. Ze hadden net ingecheckt in het hotel toen FIFA-voorzitter Joao Havelange de lift uitstapte. Hij had Kamperveen nog niet gezien of drukte hem tegen de borst. ‘The one and only mister FIFA,’ riep hij. De Spaanse koning Juan Carlos verrichtte de aftrap van de openingswedstrijd en werd daarbij gesecondeerd door Ampie, vertelt Lochem. ‘Liep hij daar gewoon het veld op: die kleine Kamperveen van Suriname, een van de allerhoogste FIFA-bazen. Drie maanden later hebben ze hem vermoord. Er zijn momenten dat ik het nog steeds niet kan geloven.’<\/p>\n
Vanuit Spanje belde Kamperveen zijn zoon Henk. Eind september zou hij achtenvijftig worden, niet eens een bigi yari, maar hij wilde toch iets terug doen voor al zijn vrienden in Suriname. Lochem nam samen met Henk de organisatie op zich en zat tijdens het feest een biertje te drinken op het moment dat Desi Bouterse en Roy Horb, de tweede man van het militaire bewind, binnenstapten. Met een stuk of wat officieren in hun kielzog. ‘Ik ben meteen opgestaan en naar huis gegaan: met moordenaars vier ik geen feest. Ik heb dat de volgende dag ook tegen Ampie gezegd, maar die was woest dat ik zo onbeschoft was geweest om weg te lopen zonder iets te zeggen. Toen ik hem opnieuw waarschuwde voor de militairen kreeg ik te horen dat ik niet aan zijn kop moest zeuren. Maar ik vond dat die Bouterse mijn gezondheid ondermijnde. Dat heeft destijds wel een lichte verwijdering veroorzaakt tussen ons. Toch heeft Ampie altijd het gevoel gehouden dat hij iets goeds voor zijn land moest blijven doen. Met of zonder militairen.’<\/p>\n
CIA-complot<\/p>\n
Lochem stond bij de slager toen hij het gerucht van de moorden opving. Hij sprong in de auto naar het Academisch Ziekenhuis. Daar zouden ze de lijken naar toe hebben gebracht en hij wilde zien wat ze met zijn vrienden hadden gedaan. De militair bij de poort liet hem niet binnen, waarop Lochem terugliep naar zijn wagen om zijn revolver te pakken: ‘Dan gaan ze mij ook maar dood maken, dacht ik, maar ik zal er zo veel mogelijk meenemen.’ Een vriend nam Lochem toen in een wurggreep, sleurde hem in de auto en reed hem naar huis.<\/p>\n
Waarom ze Ampie hebben vermoord? Eigenlijk heeft hij geen idee. Dat verhaal van dat CIA-complot was natuurlijk klinkklare nonsens, hoe vaak ze die samenzwering van Surinaamse kopstukken er ook bij halen als verklaring van de moorden. Bouterse zelf heeft regelmatig aangegeven dat het in de tweede helft van 1982 een kwestie van zij of hij was geworden. Als de militairen niet hadden ingegrepen, zou hij zelf het eind van het jaar niet hebben gehaald. Tijdens het strafproces wordt nu ook volop gespeculeerd over een invasie van Amerikanen vanuit Frans Guyana en een basis in Paramaribo. Compleet uit de lucht gegrepen, denkt Lochem: ‘In de laatste uren voor zijn dood hebben ze Kamperveen onder dwang een verklaring laten opstellen met dat soort onzin. De militairen moesten immers een motief hebben om tegenstanders uit de weg te ruimen. Die verklaring werd uitgezonden op televisie en daar zat een gebroken man. Onherkenbaar.’<\/p>\n
Volgens Lochem hadden de militairen vooral Johnny willen pakken. Die had destijds een eigen programma bij ABC waarin hij regelmatig fel uithaalde naar het militaire bewind. Net als journalist Frank Wijngaarde, die tot de vijftien slachtoffers behoorde. Helen Kamperveen vertelt dat Johnny zich bij herhaling op het militaire hoofdbureau moest komen verantwoorden: ‘Dan kreeg hij een intimiderend vraaggesprek en moesten ze bij ABC de hele dag marsmuziek draaien.’ Johnny ontkwam omdat het de militairen was ontgaan dat hij vlak voor 8 december was verhuisd. Hij dook snel onder om per bananenboot via Frans Guyana naar Nederland te vluchten. Later, na terugkeer in Suriname, trad Johnny vrij letterlijk in de voetsporen van zijn vader. Als voetballer haalde hij niet het nationale team, maar als journalist, radiomaker, causeur en Transvaal-voorzitter kwam hij aardig in de buurt. Hij zou zelfs in het bestuur komen van de Caribische voetbalbond. Maar zo ver kwam het niet. Hij overleed op zijn achtenvijftigste, op dezelfde leeftijd als zijn vader.<\/p>\n
In brons gegoten<\/p>\n
Wanneer Helen Kamperveen de verhalen over Ampie hoort, is het net of het over haar man Johnny gaat: ‘Ze hadden dezelfde talenten. Amuseren, praten, ritselen en regelen. Gek op voetbal, gek op vrouwen. Verzot op aandacht. Iedereen moest het weten wanneer ze ergens binnen kwamen. Allebei hadden ze hetzelfde improvisatietalent. Ampie presenteerde jarenlang het radioprogramma Klokje van Zeven. Dan vertelde hij een verhaal, uit de losse pols. Toen Johnny een jaar of zeven was, nam Ampie hem mee de studio in, op schoot. Moest Johnny het eind van het verhaal vertellen, terwijl ze geen idee hadden waar het over zou gaan. Bij ABC deed Johnny precies hetzelfde.’<\/p>\n
Na de moord op Kamperveen hing de vlag 10 dagen halfstok op het FIFA-hoofdkantoor.<\/p>\n
Het gevolg van de decembermoorden was dat Jack Warner de opvolger van Kamperveen werd in het hoofdbestuur als vertegenwoordiger uit de regio. En daarna ging het snel met Trinidad. Waar het eiland in de jaren zestig en zeventig geen partij was voor Suriname, zijn de rollen nu al een jaar of twintig omgedraaid. Trinidad kreeg profvoetbal en dwong in 2006 deelname aan het WK-eindtoernooi af, met dank aan de trainer Leo Beenhakker. Warner, niet onomstreden omdat hij soms iets te handig functies in de bouw, politiek en voetbalwereld weet te combineren, valt stil wanneer zijn voormalige leermeester Kamperveen ter sprake komt. Tijd voor een interview is er niet, maar hij zegt wel dat hij nooit zonder brok in zijn keel terugdenkt aan ‘mister Andr\u00e9’: ‘I owe a lot to Andr\u00e9. He was one of my dearest friends.’ Niet voor niets is de entreehal op het luxueuze sport- en ontspanningscentrum dat Warner heeft laten optrekken aan de rand van Port of Spain vernoemd naar Kamperveen.<\/p>\n
Ook in eigen land leeft Andr\u00e9 Kamperveen voort. Op het parkeerterrein van het nationale voetbalstadion dat al jaren zijn naam draagt, staat hij in brons gegoten, bal aan de voet. In het stadion valt de laatste jaren weinig te genieten. Na december 1982 volgde een internationale sportboycot van twee jaar die Suriname nog altijd niet te boven is. Ook omdat veel spelers, trainers en begeleiders naar Nederland vertrokken. Vorig jaar ging het voetbalelftal opnieuw kansloos ten onder in de voorronden van het WK 2010.<\/p>\n
Strafproces decembermoorden<\/p>\n
Niet dat hij al een keer is komen opdagen, maar vanaf eind 2007 staat Desi Bouterse met vierentwintig medeverdachten terecht voor de moord op vijftien Surinamers op 8 december 1982. In totaal zijn zeventien zittingsdagen afgewerkt. Vorig jaar lag het strafproces maanden stil na een serie uiteindelijk niet ontvankelijk verklaarde wrakingsverzoeken en excepties van de advocaten. Daarbij draaide het onder meer om de vraag of de rechters bevoegd zijn en geen politieke relaties onderhouden en of Bouterse als toenmalige regeringsleider niet voor de burgerrechter zou moeten verschijnen. Op drie na hadden de gedaagden ten tijde van de moorden een functie in het leger, waardoor ze door de Krijgsraad worden berecht.<\/p>\n
De laatste tijd worden twee zittingen per maand afgewerkt. Een hoger tempo zit er niet in, omdat de rechters door de onderbezetting van de rechterlijke macht ook belast zijn met tal van andere strafrechterlijke en civiele zaken.<\/p>\n
Vorige maand verwees de rechter de zaak tegen hoofdverdachte Bouterse ‘in het belang van de waarheidsvinding’ terug naar de fase van het vooronderzoek. Bij diens advocaat Irwin Kanhai zou zich namelijk een belangrijke getuige hebben gemeld. Deze Peter van Haperen, ex-militair en naar eigen zeggen lid van een geheime afdeling van de Nederlandse inlichtingendienst, zou halverwege 1982 van de CIA de opdracht hebben gekregen om een coup tegen het regime-Bouterse voor te bereiden. Voor een deel van de vijftien omgebrachte slachtoffers zou een post in de interim-regering zijn gereserveerd. Met twee pelotons van in totaal twee\u00ebnzeventig goed getrainde en in Belgi\u00eb geronselde huurlingen zou op kerstavond 1982 een invasie plaatsvinden. Van Haperen kwam evenwel niet met harde bewijzen, althans niet tijdens een op eigen houtje belegde persconferentie. Bij die gelegenheid kwam hij onder vuur te liggen omdat zijn verklaringen nogal wat tegenstrijdigheden bevatten.<\/p>\n
Bij de laatste zitting verscheen Andr\u00e9 Kamperveen op een beeldscherm in de rechtszaal. Geflankeerd door Bouterse las hij een verklaring voor waaruit moest blijken dat hij betrokken was bij een tegencoup. Henk Kamperveen kon duidelijk zien dat zijn vader dat onder dwang moest doen: ‘Die opnames hebben ze nooit uitgezonden omdat hij stotterde en niet erg geloofwaardig zou overkomen. Maar wat wil je met een mitrailleur in je nek?’<\/p>\n
Wanneer de Krijgsraad uitspraak doet, is niet bekend. Wel vast staan de parlementsverkiezingen van mei 2010. Bouterse ging deze maand van start met de verkiezingscampagne van de Nationale Democratische Partij. Tijdens een massameeting verklaarde hij als partijvoorzitter opnieuw dat het strafproces vooral wordt gehouden op aandringen van de regering-Venetiaan met als enige doel om zijn partij van een verpletterende verkiezingswinst af te houden. Ook hekelde hij de omstandigheid dat getuige \u00e0 decharge Van Haperen openlijk door journalisten wordt belemmerd om de waarheid te vertellen.<\/p>\n
M.m.v. Arnold Aarts, Haarlems Dagblad<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hij was een van de beste Surinaamse voetballers ooit, bondscoach, voetbalmakelaar, minister van Jeugd, Sport en Cultuur en vice-voorzitter van de wereldvoetbalbond. Suriname had nog volop kunnen profiteren van Andr\u00e9 Kamperveen, als ze hem in december 1982 niet hadden doodgeschoten.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[1271],"acf":[],"author_name":"Diederik Samwel","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92901\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Diederik Samwel","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}