De Turkse van pater Pr\u00e9vost<\/p>\n
Perlouses, van uitgeverij Voetnoot, zijn kleine boekjes voor een klein prijsje. Prettig om mee te nemen in de trein, fraai vormgegeven, en vooral: nooit onbeduidend. De auteurs in de serie behoren tot de canon van de wereldliteratuur: Madame de La Fayette, Diderot, Balzac, Stendhal, Baudelaire, Sade, Proust, Houellebecq, Kundera en nog meer. De teksten zijn kort en staan in het oeuvre van de auteurs, gezien omvang en onderwerp, aan de rand van een groter geheel. Pareltjes in de marge; originele conceptie. Memoires van een Turkse dame, van Abb\u00e9 Pr\u00e9vost, is het achttiende deel in deze serie. Pr\u00e9vost (1697-1763) was priester, liefhebber van dames en filosofie, en vooral veelschrijver. Hij schreef romantische verhalen, waarvan dat over Manon Lescaut het bekendst is geworden. Hij vertaalde ook, uit het Engels. Zijn vrijmoedigheid heeft hem nogal eens genoodzaakt veiligheid te zoeken in Amsterdam, waar zijn werk ook werd uitgegeven, en in Londen.<\/p>\n
De Memoires bevatten de herinneringen van een Turkse dame, Plomby geheten. Echte memoires zijn het niet, maar Pr\u00e9vost doet alsof: in zijn dagen was het mode om fictie als non-fictie te vermommen. Toch zit er ook authenticiteit in deze literaire soap, vol list, achtervolging en passie. Afgezien van de thematiek – onverwoestbare liefde, die alles overwint – is er ook enige non-fictie te vinden in de historische context. In de dagen van Pr\u00e9vost hoefden Turken niet te solliciteren naar toegang tot Europa. Ze waren er al. In een nawoord herinnert Martin de Haan er aan dat de Turken in 1683 nog voor de poorten van Wenen stonden.<\/p>\n
De herinneringen betreffen de liefde tussen Plomby en een Boheemse jongeman, Verdinitz. Tijdens een oorlog tussen Oostenrijk-Hongarije en Turkije is Verdinitz in krijgsgevangenschap geraakt, waarna hij als slaaf in dienst is gekomen van een Turkse meester, in Bulgarije. Dra bloeit er liefde tussen de knappe jongeman en de beeldschone dochter van zijn meester. De plot is opgebouwd uit exotisme en spanning. De gelieven willen ontsnappen, weg uit Bulgarije, richting Praag. Dat brengt uiteraard velerlei problemen en risico’s met zich mee. Wat een angst, bijvoorbeeld, wanneer Verdinitz zich als vrouw heeft verkleed, in de harem verblijft, en bemerkt dat baardharen op zijn kin zichtbaar beginnen te worden. En dan: zij is moslim, hij christen, hoe moet dat gaan? Pater Pr\u00e9vost weet het.<\/p>\n
Balzac heeft Pr\u00e9vost geprezen om zijn gracieuze stijl. Zo is het ook. In het Frans tenminste. In het houterige Nederlands van de vertaling is daar niets van terug te vinden. Kraak noch smaak. Maar deze kleine variant van het hartverscheurender verhaal van Manon Lescaut gaat er niet aan kapot.<\/p>\n
Abb\u00e9 Pr\u00e9vost, \u2018Memoires van een Turkse dame\u2019, vertaling Tatjana Daan, Voetnoot, 60 pagina\u2019s, \u20ac 8,\u2013<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
De Turkse van pater Pr\u00e9vost Perlouses, van uitgeverij Voetnoot, zijn kleine boekjes voor een klein prijsje. Prettig om mee te nemen in de trein, fraai vormgegeven, en vooral: nooit onbeduidend. De auteurs in de serie behoren tot de canon van de wereldliteratuur: Madame de La Fayette, Diderot, Balzac, Stendhal, Baudelaire, Sade, Proust, Houellebecq, Kundera en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Aart van Zoest","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92699"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92699\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Aart van Zoest","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}