
 {"id":92477,"date":"2009-08-01T00:00:00","date_gmt":"2009-07-31T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-5-leefregels-van-rik-smits\/"},"modified":"2009-08-01T00:00:00","modified_gmt":"2009-07-31T22:00:00","slug":"de-5-leefregels-van-rik-smits","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-5-leefregels-van-rik-smits\/","title":{"rendered":"De 5 leefregels van Rik Smits"},"content":{"rendered":"<p>Interview<\/p>\n<p>1. Luister naar een goede leraar<\/p>\n<p>\u2018Op het gymnasium in Alkmaar hadden we een fantastische leraar klassieke talen, Klaas Vondeling. Hij was ook dichter, kon prachtig vertellen, je pikte er altijd wat van op. In de klas had hij het over Syntactic Structures van Noam Chomsky, een revolutionaire visie op het taalvermogen van de mens. Chomsky ging niet als een boekhouder te werk die de regels van een specifieke grammatica wil beschrijven. Hij ging op zoek naar het gewone, stelde zich de vraag: hoe zit het fenomeen taal in elkaar? Dat leidde hem tot de conclusie dat het taalvermogen een biologisch verankerde eigenschap is. Vondeling gaf daarbij hoog op van de faam van het Massachusetts Institute of Technology, waar Chomsky werkte. Dat boek moet ik lezen, dacht ik, en d\u00e1\u00e1r moet ik heen. Twaalf jaar later zat ik er.\u2019<\/p>\n<p>2. Betaal de prijs<\/p>\n<p>\u2018Eind jaren tachtig was het op de universiteit ook al crisis. Ik was net gepromoveerd op Eurogrammar en er was geen baan te krijgen. Ik dacht: eindeloos gaan zitten wachten tot er ergens een vaste baan vrijkomt \u2013 vergeet het maar. Het leven is te kort, je moet verder, je moet ergens afstand van nemen. Zorgen dat je niet mies wordt, de prijs betalen. Ik besloot van de pen te gaan leven, dat wil zeggen van een abstracte pen, de computer. Ik ben een ander soort taalkunde gaan doen dan ik eigenlijk gedacht had. Dat bleek een groot genoegen. Over taal schrijven is zo leuk omdat je je met veel dingen gaat bezighouden waar je anders niet aan zou zijn toegekomen. Zelf kiezen wat je wilt gaan doen, is, ondanks het onzekere bestaan, heel veel waard.\u2019<\/p>\n<p>3. Houd vol<\/p>\n<p>\u2018Jaren geleden tekende ik in een caf\u00e9 de contouren van het boek dat Dageraad werd op een kladblaadje. Ik wilde een zoektocht beginnen naar hoe ons taalvermogen in de evolutie moet zijn ontstaan. Ik bedacht, denkend aan Darwin en Chomsky, hoe het verhaal zou moeten lopen. Vanaf de groei van de hersenen van onze verre voorvaderen \u2013 van een pond tot anderhalve kilo \u2013 tot de ontwikkeling van de fictieve binnenwereld. Dat woord gebruik ik voor het begrip \u201cpsyche\u201d, maar dat vond ik te beladen. Over de term \u201cbinnenwereld\u201d heb ik niet echt nagedacht, ik koos ervoor op zijn janboerenfluitjes. Daarna moet je gaten in je relaas opvullen, zoals: wat is de rol van het toeval? Ik begon in 2007 te schrijven, anderhalf jaar later was het boek er.\u2019<\/p>\n<p>4. Ga zelf kijken<\/p>\n<p>\u2018Mensen zeggen weleens: moet jij niet eens een roman schrijven? Tja, men doet alsof non-fictie een minder genre is. Maar er is zoveel in de echte wereld dat de moeite waard is. Vragen stellen vind ik het interessantste. O ja, is dat wel zo? En waarom is dat zo? Niets zomaar iets klakkeloos overnemen, niet overal achteraan hollen, maar zelf kijken hoe het zit, gewoon je boerenverstand gebruiken. Piet Vroon, de schrijver van De tranen van de krokodil \u2013  doodzonde dat hij te vroeg is overleden \u2013 had dezelfde instelling. Je moet zelf nagaan hoe iets in elkaar steekt, en dat zo opschrijven dat andere mensen kunnen nagaan of het waar is wat je zegt.\u2019<\/p>\n<p>5. Neem niets zomaar aan<\/p>\n<p>\u2018Vraag je altijd af: klopt het wel wat hier staat? Onlangs stond er een interview met hoogleraar forensische psychiatrie Andries Korebrits in NRC Handelsblad. Een van de vragen luidde: \u201cNu Buikhuisen is gerehabiliteerd, mogen we weer zeggen dat agressie ook een biologische component heeft.\u201d Hoezo is Buikhuisen gerehabiliteerd? Er zijn altijd een paar lieden die elkaar napapegaaien, en als het gedrukt is, lijkt het al bijna waar. Toch: neem iets nooit zomaar aan. Dageraad is ook een impressionistisch en speculatief verhaal. Want er zijn maar weinig betrouwbare forensische gegevens van het ontstaan van het taalvermogen bij de mens. Mijn bedoeling was een voorzet te geven, in de hoop dat iemand er iets uit oppikt. Maar als je wilt dat iemand zijn tanden erin zet, moet hij wel iets te bijten hebben. Ik hoop dat ik voor stevige kost heb gezorgd.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Taalkundige, wetenschapsjournalist en schrijver van non-fictieboeken. Onlangs verscheen \u2018Dageraad. Hoe taal de mens maakte\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Martje Breedt Bruyn","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92477"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92477\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Martje Breedt Bruyn","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}