Interview hoofdcommissaris Leon Kuijs<\/p>\n
Hij is de stem van de Nederlandse politie. Maar Leon Kuijs (52), korpschef van Brabant Zuid-Oost, geeft meteen toe: publiciteit is niet zijn ding. Als pas aangetreden voorzitter van de Raad van Hoofdcommissarissen moet hij het belang van zijn organisatie verdedigen. Dus ook als de Socialistische Partij een enqu\u00eate houdt onder agenten en als daaruit blijkt dat zij massaal ontevreden zijn over hun leidinggevenden. Commissarissen weten niet wat er op de werkvloer speelt, luidt de kritiek.<\/p>\n
En dus zat Kuijs op 23 juli bij het tv-programma Nova tegenover SP-parlementari\u00ebr Agnes Kant. De politica waste de politievoorzitter de oren met de enqu\u00eateresultaten. Kuijs zat er voorovergebogen en onwennig bij; hij incasseerde de kritiek gelaten. ‘Het was mijn eerste tv-optreden. Ik heb veel geleerd,’ zegt hij een dag later op het hoofdbureau in Eindhoven. ‘Al was het maar dat ik rechtop moet zitten.’<\/p>\n
Het is natuurlijk ook lastig je te weren tegen kritiek van eigen werknemers. En dat is niet het enige waarmee Kuijs wordt geconfronteerd. De politiek klaagt structureel over te weinig blauw op straat. Bij burgers is het respect voor het uniform al jaren tanende. Eindhoven, thuisbasis van de hoofdcommissaris, staat voor het derde jaar achtereen in de AD-misdaadmeter Top Drie van ‘de onveiligste steden van Nederland’.<\/p>\n
Kuijs toont zich echter een blijmoedig man. Hij heeft groot vertrouwen in zijn organisatie. De hoofdcommissaris komt zelf uit Brabant, maar dat is nauwelijks meer te horen. Hij werkte in de lastige wijken van Rotterdam en is nu weer ‘thuis’ in zijn eigen regio. Daar was zijn overleden vader ooit politieman. Aan hem heeft hij indirect zijn baan te danken. ‘Ik had ingetekend voor een studie economie, maar mijn vader, die hondengeleider was, wees me op de politieacademie. Ik was trots op hem. Van hem heb ik meegekregen dat de politie er toe deed. En dat vind ik nog steeds. We doen er toe.’<\/p>\n
Het valt in 2009 alleen niet mee om die boodschap over het voetlicht te brengen, merkt de politiebaas.<\/p>\n
Geschrokken van de kritiek uit eigen gelederen?<\/p>\n
‘Nee. Ik hoor hetzelfde tijdens mijn bezoeken aan de bureaus. Agenten beseffen niet altijd wat de toegevoegde waarde van een hoofdcommissaris is. Hoewel ik echt wel weet wat er aan de basis leeft, heb ik een andere taak: het leiden van een korps van tweeduizend man. Dat kun je niet vanaf de werkvloer doen. Ik schep de condities waardoor agenten zo goed mogelijk hun werk kunnen doen. Dat komt recht uit mijn hart, anders was ik er geen tachtig uur in de week mee bezig.’<\/p>\n
Neem het nieuwe computersysteem. Die verbetering lijkt een verslechtering. Uw werknemers worden er gek van, het houdt ze van de straat.<\/p>\n
‘Het is van het grootste belang dat alle zesentwintig korpsen aangesloten zijn op \u00e9\u00e9n computerinformatiesysteem. Dat is nu na jaren eindelijk het geval. Er is geen weg terug. We hebben gekozen voor het Amsterdamse sys-teem. Mensen uit andere korpsen ervaren dat als een inbreuk op hun dagelijkse routine. Ze moeten er aan wennen. Dat ze daardoor meer binnen zitten, doet mij ook pijn. Maar ik weet zeker dat het medio 2010 functioneert.’<\/p>\n
Maar ook dat het beter functioneert?<\/p>\n
‘Ja. Met een goed gevulde database kunnen we straks betere analyses maken. In toenemende mate standaardiseren we ook andere werkzaamheden van de agent. Het is net als met voetbal. Van Basten hoefde niet na te denken over het standaard handelen. Hij deed automatisch de goede dingen. Zijn creativiteit bestond uit de combinatie van die standaardhandelingen. Dat maakte hem in de wedstrijd tot een goede voetballer. Ik wil straks allemaal Van Bastens. We moeten ook kijken naar de papierwinkel voor agenten. Nu moeten ze dat achteraf op de werkplek doen. Misschien kan dat in de toekomst mobiel, ter plekke. We hebben nu al de zogeheten “horkenlijn”. Als agenten buiten diensttijd horkerig verkeersgedrag signaleren, hoeven ze alleen maar een nummer te bellen en de plaats door te geven. Het proces-verbaal wordt ze daarna ter ondertekening toegestuurd per e-mail.’<\/p>\n
Weet u hoeveel uur uw mensen op straat zijn?<\/p>\n
‘Nee. Ik hanteer geen stopwatch.’<\/p>\n
Hoeveel dienders komt u tekort? Korpsbeheerder Rob van Gijzel, burgemeester van Eindhoven, wil er drie- tot vijfhonderd mensen bij.<\/p>\n
‘Politiemensen lopen op hun tenen. Dus iedere korpschef zal zeggen dat hij meer mensen kan gebruiken. We hebben in Nederland afgesproken jaarlijks 5,5 miljard uit te geven aan veiligheid. Willen we meer, dan kost dat geld.’<\/p>\n
Is er geen andere oplossing te bedenken voor meer blauw op straat?<\/p>\n
‘Heel simpel: schaf regels af. In Nederland heeft de politie steeds meer taken gekregen. Stel, een jongen wordt aangehouden omdat hij een rolletje drop heeft gestolen. Dan moet de agent een boekenkast aan papieren invullen. Voor de jeugdzorg, voor bureau HALT, voor het openbaar ministerie. Al die tijd kan die agent niet op straat zijn. Er zijn nu zo veel instanties die alles op elkaar moeten afstemmen, dat hou je niet voor mogelijk. En wij als politie moeten iedereen keer op keer informeren. Dat papierwerk is echt erg.’<\/p>\n
Aan de andere kant kan door dossiervorming een criminele carri\u00e8re in de knop worden gebroken. Daar kunt u niet tegen zijn.<\/p>\n
‘Maar de politie moet niet zelf op de stoel van de hulpverlening belanden. Neem huiselijk geweld. Dat leidt vaak tot een uithuisplaatsing. Nu moet een politiemedewerker ter plaatse zijn om de betrokkenen te interviewen. Op basis van diens analyse neemt de burgemeester een beslissing. Waarom moet de politie die gesprekken voeren? Waarom kan de hulpverlening dat niet doen, dat is toch hun vak?’<\/p>\n
U kunt wat extra slagkracht gebruiken nu Eindhoven een van de onveiligste steden blijkt.<\/p>\n
‘Leg die uitkomst voor aan een Eindhovenaar en hij is verbaasd. Hier vindt men Rotterdam en Amsterdam gevaarlijke steden. Het is deels een kwestie van perceptie. Toen Rob van Gijzel burgemeester van Eindhoven werd, vroeg hij de criminoloog Cyrille Fijnaut om de criminaliteit in de stad te onderzoeken. Hij wilde met die uitkomsten aan de slag om de veiligheid te verbeteren. Daar heb ik de burgemeester voor gewaarschuwd. Want toen dat onderzoek bekend werd, nam het gevoel van onveiligheid vanzelf toe.’<\/p>\n
Om hufterig gedrag tegen te gaan, oppert de politiek allerlei maatregelen. Strengere straffen voor jongeren en hun ouders, naming and shaming op het internet, lik-op-stukbeleid bij verbaal geweld. Bent u voor die harde hand?<\/p>\n
‘Zo lijkt het wel of we het over een ander land hebben. Het is de taak van de politie de veiligheid binnen deze democratie te garanderen. Dat doen we aan de hand van de toch al strenge regels in Nederland. En de straffen zijn al hoog. Tegen iedereen die dat bestrijdt en heil verwacht van de harde hand roep ik: kijk naar Amerika. Noem je dat een veilig land? De Nederlander heeft een raar rechtsgevoel. Iedereen roept om strenger handhaven, maar vindt tegelijkertijd dat dat niet voor hem zelf geldt.’<\/p>\n
Hoe krijgen uw agenten meer gezag op straat?<\/p>\n
‘Het is een paradox. Hoe meer er over dit onderwerp wordt gesproken, hoe meer de politie aan gezag inboet. Maar goed, het klopt, we krijgen vaak een grote bek omdat we ons werk doen. Schelden, spuwen, geweld, daar lijden we natuurlijk onder. Als dat gebeurt, gaan we echter keurig naar de rechter. Agenten worden in Nederland wettelijk uitstekend beschermd tegen excessief geweld.’<\/p>\n
Daar denkt de politievakbond anders over. Het is juist erger dan we vermoeden. En als uw mensen naar de rechter stappen omdat ze voor ‘homo’ worden uitgescholden, krijgen ze geen gelijk.<\/p>\n
De politie is erop getraind om met geweld om te gaan. Daarom moeten we niet voorop lopen in deze discussie. Ik vind het geweld tegen ziekenbroeders en onderwijzers veel erger. Leraren die worden mishandeld omdat ze kritiek hebben gehad op de houding van een kind. Wat de politie betreft: zo’n dossier hoort bij de rechter thuis en niet in de media. De politie moet niet in de krant tegen de rechter roepen: “U doet uw werk niet goed.” Dat zorgt alleen maar voor nog meer verwarring.’<\/p>\n
Nog niet zo lang geleden mengden hoofdcommissarissen \u00e0 la Eric Nordholt zich volop in het maatschappelijk debat. Waarom nu niet meer?<\/p>\n
‘We leven in een verwarrende tijd. De maatschappij, de democratie, staat onder spanning. Het is niet de taak van de politietop om met vergaande uitspraken de boel nog meer op scherp te zetten. Ik vind dat we de rechtsstaat moeten bedienen en de spanning die er heerst, moeten proberen te verminderen. Daar zijn we voor. Ik heb niks aan emotionele agenten die hun hoofd verliezen en roepen dat het allemaal zo erg is. Ik heb wat aan vakmensen die optreden indien nodig. Als wij als korpschefs de zaak te veel benadrukken, kan het zomaar uit de hand lopen. De burgemeesters hebben tegenwoordig de regie over de veiligheid. Dat is beter. In tegenstelling tot de politie worden zij democratisch gecontroleerd en moeten verantwoording afleggen.’<\/p>\n
Wat bedoelt u met ‘een verwarrende tijd’?<\/p>\n
‘De cohesie in de maatschappij valt weg. De democratie is de democratie niet meer. Niemand lijkt nog te kunnen binden. Er zijn geen leiders meer. Als er \u00e9\u00e9n instantie is die dat kan stabiliseren, is het de politie. Die heeft in zijn blazoen staan dat we zorgen voor veiligheid, voor rust in de samenleving. Dat moet stilletjes gebeuren, en tegelijkertijd moeten we wel worden gezien.’<\/p>\n
U wilt zich niet mengen in het maatschappelijk debat voor krachtdadiger optreden, maar de critici bemoeien zich wel met u.<\/p>\n
‘Wat dat betreft zit de politie in de klem. Het publiek roept om hard optreden, vooral tegen allochtonen. We willen geen softies zijn, maar ook niet degenen die er vreemdelingen uitknuppelen. Je bent politieman voor iedereen. Laat je niet afleiden om mee te doen in het debat, in het rumoer om je heen, want dan ben je verloren en kom je echt in de knel te zitten.’<\/p>\n
Zie ook de reportage over het politiekorps Brabant Zuid-Oost vanaf pagina 22<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Leon Kuijs is korpschef van Brabant Zuid-Oost en voorzitter van de Raad voor Hoofdcommissarissen. De hoogste politiebaas wil de boel bij elkaar houden. Hij moet wel, want: \u2018De cohesie in de maatschappij valt weg. Er zijn geen leiders meer. Niemand lijkt nog te kunnen binden.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[183,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Harry Lensink, Marian Husken","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92355"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92355\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Harry Lensink, Marian Husken","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}