{"id":92269,"date":"2009-08-08T08:20:00","date_gmt":"2009-08-08T06:20:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/grieperige-campagne\/"},"modified":"2009-08-08T08:20:00","modified_gmt":"2009-08-08T06:20:00","slug":"grieperige-campagne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/grieperige-campagne\/","title":{"rendered":"Grieperige campagne"},"content":{"rendered":"
\n

Vierendertig miljoen griepprikken heeft minister van Volksgezondheid Ab Klink besteld, genoeg om elke Nederlander tweemaal met een dosis van het vaccin tegen de Mexicaanse griep in te spuiten. <\/p>\n

Of echt iedere burger straks op kosten van de staat een prik mag halen, is nog niet besloten. Eerst maar eens zien hoe de epidemie zich dit najaar in ernst en omvang ontwikkelt, adviseert Roel Coutinho, hoofd van het Centrum Infectieziektebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM<\/a>). <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

De teller van het aantal besmettingen in Nederland staat nu op 517 (de stand<\/a> op 31 juli). Medici gaan ervan uit dat bij een pandemie een derde van de bevolking ge\u00efnfecteerd kan raken. Gedetailleerde draaiboeken en rampenplannen liggen klaar voor het geval het venijnige H1N1-virus inderdaad een groot deel van de bevolking uitschakelt. <\/p>\n

Op papier is tot achter de komma geregeld wat dan moet gebeuren om de te verwachten chaos het hoofd te bieden, maar na een voor de rampenbestrijding ingrijpende wetswijziging, een reorganisatie (in 2006) en een tweede reorganisatieronde in het verschiet halen experts bij de vijfentwintig \u2018veiligheidsregio\u2019s\u2019 in het land opgelucht adem over het tot dusver uitblijven van calamiteiten. Er valt gemopper te beluisteren over de beperkte actieradius van het ministerie van VWS (weet alles van griepbestrijding) en het ministerie van Binnenlandse Zaken (verantwoordelijk voor rampenbestrijding). <\/p>\n

Het aantal preventieve maatregelen dat werd genomen, is nog steeds bescheiden, vier maanden nadat de Mexicaanse president Felipe Calder\u00f3n wegens de bedreigde volksgezondheid de noodtoestand in zijn land uitriep.<\/p>\n

Volksfeesten in september<\/b>
Behalve beide departementen en de veiligheidsregio\u2019s wordt minstens een dozijn overige instellingen geacht de dreigende epidemie te beteugelen, waaronder het Landelijk Operationeel Co\u00f6rdinatie Centrum, het Nationaal Co\u00f6rdinatie Centrum, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de regionale bureaus voor Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR), de GGD\u2019s, politie, brandweer. <\/p>\n

De beoogde samenwerking verloopt nog minder glad dan in de bedoeling ligt. Regelmatig verwijten de partijen elkaar dat relevante kennis en informatie onvoldoende doorsijpelen naar alle echelons. \u2018Het is nodig dat we allemaal op \u00e9\u00e9n lijn komen qua communicatie en aanpak,\u2019 verzucht epidemiologe Charlotte Meiss, hoofd Proactie en Preventie bij de GHOR in Utrecht. <\/p>\n

Om de haverklap haalt een deskundige \u2013 Ab Osterhaus is bepaald niet de enige viroloog met een eigen mening \u2013 het nieuws met een uitspraak die van een eigen visie op de ernst van het virus getuigt. <\/p>\n

Zo waarschuwde<\/a> medisch specialist Joep Galama zeer tot ongenoegen van de Nijmeegse burgemeester Thom de Graaf voor een epidemische ramp als de Vierdaagse gewoon doorgang zou vinden. De gemeente Heemskerk overweegt de traditionele volksfeesten in september af te gelasten, muziekfestival Lowlands zint op maatregelen om het eind deze maand te houden evenement voor iedereen gezond te houden, de KNVB houdt rekening met sluiting van stadions en zal komend seizoen mogelijk wedstrijden zonder publiek laten spelen.<\/p>\n

Van bevoegde zijde werd het dragen van een mondkapje aanbevolen, maar een communiqu\u00e9 van VWS noemde dat weer \u2018zinloos\u2019 omdat goed handen wassen aanzienlijk effectiever zou zijn. Verwarring alom.<\/p>\n

\u2018Als mensen in het veld, zijn wij niet blij met alle tegenstrijdige berichten,\u2019 zegt Charlotte Meiss. \u2018Richting bestuurders zou het beeld kunnen ontstaan dat in het veld de verkeerde besluiten worden genomen. De bestuurlijke interventie maakt de zaken er vaak niet beter op. Door tijdig goed te communiceren met bestuurders en vooruit te denken proberen we dit soort problemen voor te zijn.\u2019 <\/p>\n

Boeiende inentingscampagne<\/b>
Vorige week bleek uit een internetpoll van het platform Nursing dat bijna een kwart van de Nederlandse verpleegkundigen er echt niet over piekert om zich tegen de Mexicaanse griep te laten vaccineren; 22 procent aarzelt nog. <\/p>\n

Dat belooft een boeiende inentingscampagne te worden. De ervaringen van afgelopen voorjaar stemmen sceptisch. Toen zetten Klink en Coutinho hun volle gewicht achter een vaccinatiecampagne tegen baarmoederhalskanker. Maar bang gemaakt door geruchten over bijwerkingen die op internet en in de media circuleerden, lieten veel minder meisjes dan door hen gehoopt zich prikken.<\/p>\n

Ook dit keer doen in cyberspace de wildste geruchten over bijwerkingen van het vaccin de ronde. En ook dit keer is het te gemakkelijk om ze allemaal af te doen als indianenverhalen. Tussen de onrustzaaiers zijn enkele wetenschappers van naam en faam die zich afvragen of de ernst van het virus vaccinatie op grote schaal rechtvaardigt. Ze beklemtonen het belang van grondige tests alvorens tot grootschalig gebruik over te gaan.<\/p>\n

Daar denken de fabrikanten anders over. In een persbericht liet GlaxoSmithKline, een van de twee bedrijven die de vaccins aan Klink leveren, weten dat het aantal proefpersonen in de tests zal worden beperkt \u2018vanwege de noodzaak het vaccin zo snel mogelijk aan regeringen te leveren.\u2019 <\/p>\n

Hugh Pennington, een gezaghebbende Britse viroloog, vindt dit een onverstandige beslissing<\/a>. Hoe minder tests, hoe slechter Glaxo de benodigde dosis van het vaccin precies kan vaststellen, met het gevaar dat het niet werkt of dat er juist bijwerkingen optreden. <\/p>\n

We moeten in gedachten houden wat er in 1976 in de Verenigde Staten gebeurde, drukt Pennington de medicijnenfabrikanten en de gezondheidsautoriteiten op het hart. Toen zette de Amerikaanse regering een nationale vaccinatiecampagne tegen een varkensgriep die de kop had opgestoken stop, nadat een ongewoon hoog aantal mensen na vaccinatie verlammingsverschijnselen vertoonde. In een evaluatierapport concludeerde de National Academy of Sciences later dat er overhaast vanuit een tunnelvisie en met een gebrek aan oog voor onzekerheden tot de campagne was besloten.<\/p>\n

Deze keer is er enige discussie ontstaan over de effecten van de zogeheten \u2018adjuvants\u2019 die in het griepvaccin zitten. Deze olieachtige vloeistoffen hebben als bedoeling het immuun-systeem te versterken, zodat er minder van het tegen het virus werkzame antigen nodig is.<\/p>\n

Fiat aan MF59<\/b>
Jan Willem van der Laan, werkzaam bij het RIVM en adviseur van de European Medicines Agency (EMEA), hield afgelopen december in de Verenigde Staten een verhaal tijdens een workshop over adjuvants. Daar benadrukte hij dat de kennis over de werking van deze stofjes nog ernstig tekortschiet. Zo is er \u2018nauwelijks enig idee over de effecten op hart- en bloedvaten en op het zenuwstelsel.\u2019 Hij noemde ook het adjuvant MF59, een stofje dat in het vaccin van Novartis zit, de andere farmaceut waarmee Klink zaken doet. Er waren erg weinig ondersteunende data, vertelde Van der Laan, maar de EMEA had toch maar besloten het goed te keuren vanwege het belang van het griepvaccin. Daarin loopt Europa voorop: de FDA heeft vooralsnog zijn fiat niet gegeven aan MF59.<\/p>\n

In een reactie zegt Van der Laan nu dat zijn uitspraken gezien moeten worden in het licht van een wetenschappelijke discussie over toxicologische gegevens. \u2018Er is wel al veel ervaring met MF59 bij ouderen, omdat het al jarenlang in Fluad zit, een seizoensgriepvaccin. Hoewel de stand van de wetenschap en de regelgeving nu anders is, is er geen reden om te twijfelen aan de veiligheid op dit terrein.\u2019<\/p>\n

Intussen verschillen de meningen over de noodzaak om grote haast te maken met het vaccin. Begin juli publiceerden twee onderzoeksgroepen in Science de resultaten van proeven in fretten met het virus. Hun eenstemmige conclusie: het is echt pittiger dan een doorsnee griepje, het virus dringt dieper door in de longen en veroorzaakt ook infecties in de darmen. <\/p>\n

Opvallend is ook de relatief snelle verspreiding van het virus in landen op het noordelijk halfrond, waar het nu zomer is. Daar staat wel tegenover dat de eerste, wankele cijfers over de dodelijkheid van het virus niet aangeven dat de griep gevaarlijker zou zijn dan een gewone seizoensgriep.\u2028
Te benijden zijn ze niet, Klink en Coutinho. Zij zullen resoluut een pad moeten kappen door het woud van onzekerheden en het volk ervan overtuigen dat ze de juiste route kiezen. Hoe gaan ze dat doen? Toon van Wijk, persvoorlichter van VWS, zegt dat de voorlichtingscampagne nu \u2018echt nog in de voorbereidingsfase is\u2019. <\/p>\n

Radio- en tv-spotjes<\/b>
Op de vraag welke lessen er uit de lage opkomst bij de vaccinatie tegen baarmoederhalskanker zijn geleerd, heeft hij niet meteen een antwoord paraat. \u2018Het ministerie beschikt niet over een evaluatie van de HPV-campagne.\u2019 <\/p>\n

Wel weet hij te vertellen dat VWS een extern bureau de opdracht heeft gegeven te monitoren wat er over de griep zoal op internet wordt geroepen, zodat daar in de voorlichting een gepast antwoord op kan worden gegeven. Het ministerie bereidt daartoe radio- en tv-spotjes voor en er komt binnenkort een nieuw informatienummer voor burgers en bedrijven en een campagnewebsite.
Met spanning wordt ook uitgezien naar het prioriteitenlijstje van Klink. Want in het najaar heeft de industrie hoogstens een gedeelte van de dikke dertig miljoen doses klaar. Wie is dan als eerste aan de beurt? Daar adviseren het RIVM en de Gezondheidsraad de minister half augustus over. <\/p>\n

In Amerika zijn al zover. Daar vindt de Advisory Committee on Immunization Practices<\/a> dat zwangere vrouwen, mensen met kinderen jonger dan zes maanden en gezondheidswerkers de eerste rechten hebben. Uiteindelijk moet ongeveer de helft van de bevolking gevaccineerd worden, raden de gezondheidsautoriteiten aan. Gezonde mensen boven de vijfentwintig hoeven \u00fcberhaupt geen prik te krijgen, vinden ze in de Verenigde Staten. <\/p>\n

Ook in Duitsland zal niet iedereen op een vaccin kunnen rekenen. Merkel schafte vijftig miljoen doses aan, goed voor ongeveer een derde van de bevolking. Klink en Coutinho spelen met hun aankoop dus op veilig. Of overspelen ze juist hun hand?<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Een woud van instellingen bereidt zich voor op een mogelijke griepepidemie in het najaar. Lukt het ze eendrachtig preventieadviezen te geven en de bevolking straks zover te krijgen dat ze zich laat vaccineren?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":280229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,459,59,1815,405,457,411],"tags":[783],"acf":[],"author_name":"Rudie Kagie, Tomas Vanheste","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92269"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92269"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92269\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Rudie Kagie, Tomas Vanheste","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/280229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}