
 {"id":92107,"date":"2009-08-15T00:00:00","date_gmt":"2009-08-14T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/misschien-denk-ik-over-een-tijdje-ik-hoor-daar-niet\/"},"modified":"2009-08-15T00:00:00","modified_gmt":"2009-08-14T22:00:00","slug":"misschien-denk-ik-over-een-tijdje-ik-hoor-daar-niet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/misschien-denk-ik-over-een-tijdje-ik-hoor-daar-niet\/","title":{"rendered":"\u2018Misschien denk ik over een tijdje: ik hoor daar niet\u2019"},"content":{"rendered":"<p>Interview ING-commissaris Lodewijk de Waal<\/p>\n<p>Stomverbaasd was Lodewijk de Waal over dat telefoontje in oktober. &#8216;Toen mijn secretaresse vroeg of ik Wouter Bos terug wilde bellen, had ik geen idee waarover hij me wilde spreken. Ik ben lid van de PvdA, daar had het over kunnen gaan. Of voor mijn part over de Staatsloterij, waar wij als Humanitas (De Waal zwaait sinds 2006 de scepter over deze vrijwilligersorganisatie, MO) steeds geen geld van krijgen.&#8217;<\/p>\n<p>Het ging over iets heel anders. Of hij commissaris bij de ING wilde worden, vroeg Bos. De noodlijdende bank had net een kapitaalinjectie gekregen van tien miljard euro. De minister van Financi\u00ebn zocht twee &#8216;onafhankelijke toezichthouders&#8217; die moesten balanceren tussen de belangen van de staat en die van de bank. Uitgerust met een vetorecht zouden ze verantwoordelijk worden voor een nieuw &#8216;gematigd en realistisch&#8217; beloningsbeleid en erover waken dat de bank niet al te risicovolle strategische beslissingen zou nemen. Als oud-vakbondsman wist De Waal (58) goed hoe de samenleving en de politiek denken over de maatschappelijke problemen die de banken hadden veroorzaakt, dacht Bos.<\/p>\n<p>De Waal: &#8216;Ik was een van de eersten die hij vroeg voor zo&#8217;n positie, dus de vraag kwam heel onverwacht. Hij legde de nadruk op het publieke belang, waarschijnlijk met de gedachte dat hij me daarmee kon overtuigen.&#8217;<\/p>\n<p>De Waal zei niet meteen ja. Hij wilde eerst overleggen met de president-commissaris van pensioenuitvoerder PGGM, waar hij ook commissaris is. En met het bestuur van de Vereniging Humanitas. Ook wilde hij weten hoe de secretaris-generaal van Financi\u00ebn en nog vele anderen, onder wie zijn partner, erover dachten. De Waal: &#8216;Die middag ben ik begonnen met rond te bellen. Maar hij had geweldige haast, Wouter. Ik zat er nog over na te denken, toen hij &#8216;s avonds om half twaalf opnieuw belde. Hij wilde het de volgende dag aan de Tweede Kamer meedelen. Laat ik dan maar ja zeggen, dacht ik.&#8217;<\/p>\n<p>Zo begon De Waal, die ooit zijn carri\u00e8re aanving als drop-out van de middelbare school en zegt dat hij nooit een &#8216;planner&#8217; is geweest, een nieuw verrassend hoofdstuk in zijn loopbaan. &#8216;Het klinkt misschien raar, maar dingen die ik heb gedaan, zijn altijd op mijn pad gekomen. Als ik ergens voor word gevraagd, denk ik soms: hartstikke leuk, en soms: voor mij liever een ander.&#8217; Zoals het lijsttrekkerschap voor de PvdA bij de Europese verkiezingen, waarvoor partijvoorzitter Lilianne Ploumen hem een paar maanden voorafgaand aan het telefoontje van Bos polste. &#8216;Toen heb ik meteen gezegd: &#8220;Laat deze beker maar aan mij voorbijgaan.&#8221; Dat parlement is zo&#8217;n massale instelling en ik zou in Brussel moeten gaan wonen. Uit ego\u00efsme heb ik het niet gedaan.&#8217;<\/p>\n<p>Oude felheid<\/p>\n<p>Gekleed in een spijkerbroek en een wit overhemd ontvangt De Waal in zijn ruime werkkamer in het Humanitaspand aan de Amsterdamse Sarphatistraat, op steenworp afstand van De Nederlandsche Bank. Aan de muur hangt een foto van een van zijn belangrijkste herinneringen uit zijn tijd als FNV-voorzitter. De vakbond wist in oktober 2004 op het Museumplein driehonderdduizend mensen op te trommelen om te protesteren tegen het bezuinigingsbeleid van Balkenende II. Volgens De Waal heeft de &#8216;massademonstratie&#8217; de FNV destijds nieuw leven ingeblazen. Daarvan profiteert de vakbond ook nu nog.<\/p>\n<p>In een kast, die bijna een hele wand bestrijkt, liggen grote stapels dossiers. Allemaal goed geordend, zegt De Waal, die ze een voor een toelicht. &#8216;Dit is het stapeltje Humanitas, dit PGGM, dit de Taskforce Mobiliteitsmanagement, ga zo maar door.&#8217; Voor de stukken van ING wijst hij naar een afgesloten kluis in de hoek van de kamer. &#8216;Die heb ik laatst speciaal aangeschaft, want dat is allemaal vertrouwelijke informatie.&#8217; Hij vindt het nieuwe commissariaat een &#8216;vrij tijdrovende bezigheid&#8217;. &#8216;Als je het lezen van de stukken meerekent, kom je al snel aan een halve tot een hele dag per week. Het gaat ook sluipenderwijs, dan ga ik weer buurten bij Financi\u00ebn om te horen wat daar leeft en dan word ik weer opgehaald voor een bijeenkomst in het ING-huis.&#8217;<\/p>\n<p>Hij oogt ontspannen, vrolijk, lacht veelvuldig, soms ook om zijn eigen cynische grappen. Maar af en toe laait de oude felheid op, waarmee hij als vakbondsbestuurder zijn tegenstanders regelmatig het bloed onder de nagels vandaan wist te halen. In die tijd stond hij bekend als driftkikker, ruziezoeker, iemand met regelmatige woede-uitbarstingen. Vlak voor zijn afscheid bij de FNV in 2005 zei hij in een interview met Algemeen Dagblad dat grote bedrijven hem vast nooit zouden vragen commissaris te worden, omdat hij veel te eigenwijs was.<\/p>\n<p>Nu zit u toch bij ING, een van de grootste beursgenoteerde Nederlandse instellingen.<\/p>\n<p>&#8216;Ja, maar ik ben niet door het bedrijf gevraagd en zit daar vanuit een invalshoek die ik in 2005 niet had kunnen voorzien. Dat de minister van Financi\u00ebn een beroep op me deed om een min of meer publieke functie te vervullen, gaf voor mij de doorslag. Als de oud-bestuursvoorzitter Michel Tilmant me zou hebben gebeld, had ik het niet gedaan.&#8217;<\/p>\n<p>Hoe bent u ontvangen door de andere commissarissen en bestuursleden?<\/p>\n<p>&#8216;Veel mensen vragen me of ik me daar wel welkom voel, want ik ben door de politiek als een soort torpedo het ING-huis in geschoten. Maar de ontvangst viel me heel erg mee. Ik bedoel: er is geen onvertogen woord gevallen.&#8217;<\/p>\n<p>Voelt u zich thuis tussen de old boys, die afkomstig zijn uit topposities bij bedrijven als Philips, Shell en Heineken?<\/p>\n<p>&#8216;Het is niet mijn wereld, maar het is ook niet een wereld die mij vreemd is. Ik heb in mijn vakbondstijd ook steeds met die mensen te maken gehad, vanuit de andere kant. Jeroen van der Veer ben ik bijvoorbeeld vaak tegengekomen. Dus zonder dat ik tot hun netwerk behoor, heb ik een zekere relatie met ze ontwikkeld.&#8217;<\/p>\n<p>Een groot verschil is dat zij gewend zijn aan een veel hoger salaris dan u.<\/p>\n<p>&#8216;Daar voel ik me niet ongemakkelijk over. Vanaf het begin van mijn carri\u00e8re ben ik omringd geweest door mensen die veel meer verdienen dan ik.&#8217; Lachend: &#8216;Dat is de story of my life. Toen ik cao-onderhandelaar bij de Sociaal Economische Raad was, verdiende zelfs de secretaresse daar meer dan ik. Ik ben er inmiddels aan gewend en raak daar niet meer door uit balans.&#8217;<\/p>\n<p>U heeft zich als vakbondsbestuurder wel altijd afgezet tegen topmanagers met hoge beloningen, in uw woorden de &#8216;kleptocraten&#8217;. Bent u al daarover aangesproken door uw nieuwe collega&#8217;s?<\/p>\n<p>Fel: &#8216;Luister eens, iedereen kent mijn opvattingen, dus die komen vanzelf ter sprake. Daar hebben we discussies over, en dan zeggen anderen dat ze het fundamenteel met me oneens zijn. Dat het niet uitmaakt of je iemand drie miljoen euro geeft op een balanstotaal van 1300 miljard. Omdat hij misschien wel voor honderd miljoen heeft binnengebracht aan deals. En dan vinden ze dat je zijn baas niet minder kunt geven. Dat soort redeneringen, die zijn er nog steeds.&#8217;<\/p>\n<p>Zelfverrijking<\/p>\n<p>Niet zo lang geleden, in 2003, stond De Waal nog als FNV-man aan de ING-poorten te protesteren tegen een nieuw beloningsbeleid, waarmee het salaris van de top fors werd verhoogd en voor tweederde uit bonussen zou gaan bestaan. De bank beargumenteerde dat de verhoging nodig was om toekomstig talent binnen te houden. De salarissen zouden achterblijven bij die van internationale concurrenten. Het nieuws leverde commissaris Wim Kok, oud-premier en voormalig FNV-voorzitter, bergen kritiek op vanuit de politiek en maatschappij. Kok, die zich tijdens zijn premierschap nog uitsprak tegen de &#8216;exhibitionistische zelfverrijking&#8217;, noemde de beslissing bij ING een &#8216;duivels dilemma&#8217;. Toch maakte hij de draai, volgens hem &#8216;onvermijdelijk gezien de concurrentie op de arbeidsmarkt&#8217;. De afgelopen jaren liet hij zich, tot ongenoegen van veel journalisten, niet meer publiekelijk uit over zijn opvattingen over het beloningsstelsel.<\/p>\n<p>Bent u niet bang dat u in een soortgelijk dilemma verzeild raakt als Wim Kok?<\/p>\n<p>&#8216;Bang is het woord niet. Ik realiseer me welk risico ik loop. Daarom ben ik van plan om me over mijn beslissingen publiekelijk uit te laten. Dat heeft Wim heel beperkt gedaan.&#8217;<\/p>\n<p>Weet u waarom dat is?<\/p>\n<p>&#8216;Dat moet je hem zelf vragen.&#8217;<\/p>\n<p>Daar wil hij dus niks over zeggen.<\/p>\n<p>&#8216;Nee, ha ha, dat is waar. Ik zou het niet weten. Misschien dat ik, als ik minister-president was geweest en inmiddels zeventig zou zijn, zou denken: dat gezeur van de media aan mijn hoofd hoef ik niet meer. Het zou menselijk zijn als hij dat dacht.&#8217;<\/p>\n<p>U hebt een aantal jaren geleden als FNV-voorzitter over Kok gezegd dat hij zijn vakbondsidealen zou hebben verloochend.<\/p>\n<p>Stilte. &#8216;Heb ik dat werkelijk gezegd?&#8217;<\/p>\n<p>In een interview met &#8216;De Telegraaf&#8217; zei u dat hij zichzelf en de vakbeweging schade heeft toegebracht.<\/p>\n<p>&#8216;Dat laatste heb ik wel gezegd. Maar wat is de vraag nu?&#8217;<\/p>\n<p>Hoe kijkt u vanuit uw huidige rol bij ING terug op die uitspraken?<\/p>\n<p>&#8216;Ik kreeg in die tijd veel brieven van mensen die boos waren op Kok. Die emoties heb ik verwoord en in die zin is het waar dat hij het imago van de vakbeweging heeft geschaad. Daarom heb ik voor mezelf de conclusie getrokken dat ik me altijd wil verantwoorden voor mijn standpunten.&#8217;<\/p>\n<p>Beloningsdiscussie<\/p>\n<p>Vandaar dat De Waal zich afgelopen voorjaar, na twee beloningsbeslissingen van ING, aan de tand liet voelen door verschillende media. Vanuit de samenleving werd verontwaardigd gereageerd op het ruime aandelenpakket dat de net aangestelde financi\u00eble topman Flynn van ING kreeg. Ook ontstond ophef over de uitgekeerde bonussen aan veertigduizend medewerkers van in totaal driehonderd miljoen euro. De eerste beslissing duidde De Waal aan als een &#8216;verduveld moeilijke kwestie&#8217;, maar Flynn moest naar zijn mening gecompenseerd worden voor de verloren rechten bij zijn vorige werkgever. Het leverde hem de toorn van de SP op, die vond dat Bos De Waal per direct moest terugtrekken. Ook verdedigde De Waal de beslissing tot de bonusuitkeringen, want dat waren &#8216;reeds gemaakte afspraken&#8217; en als FNV-man was hij al tegenstander van het &#8216;doorbreken van bestaande cao-afspraken&#8217;.<\/p>\n<p>De discussie over het nieuwe beloningsbeleid dat er in 2010 moet komen, is bij ING nog maar net begonnen. Binnen de raad van commissarissen vindt deze nog alleen plaats in de beloningscommissie. Tussen die vijf commissarissen bestaan wel meningsverschillen, zegt De Waal. &#8216;Ik denk er anders over dan de gemiddelde commissaris. Ik sta dicht bij de aanbevelingen van de commissie-Maas, die vindt dat het variabele beloningsdeel niet meer dan honderd procent van het salaris mag zijn. Bij ING heerst natuurlijk nog het idee dat je op die manier niet kunt concurreren in internationale verhoudingen.&#8217;<\/p>\n<p>Daarnaast wil De Waal dat klanttevredenheid, duurzaamheid en risicomijdendheid een belangrijke rol gaan spelen in de bonussen. Woorden die ook minister Bos graag hoort vallen in de beloningsdiscussie. De Waal heeft regelmatig contact met Bos over ING, maar zegt geen instructies van hem mee te krijgen. &#8216;In principe werk ik zonder last en ruggespraak.&#8217; Wel organiseert het ministerie van Financi\u00ebn bijeenkomsten voor alle commissarissen die op voordracht van de overheid zijn benoemd. De Waal: &#8216;We hebben er nu twee gehad, waarin we ons laten voorlichten over de standpunten van Financi\u00ebn op het gebied van duurzaam beloningsbeleid.&#8217; Over de inhoud wil hij weinig kwijt. Maar, benadrukt hij, de departementale standpunten nemen de commissarissen niet zonder meer over. &#8216;Er zit een zekere interactie in, dus het is wederzijdse be\u00efnvloeding.&#8217; Geheimzinnige lach: &#8216;Wat dacht je met mensen als Arthur Docters van Leeuwen en Karla Peijs (commissarissen bij Aegon, MO) in je gezelschap? Het is wel een zooitje eigenwijze mensen bij elkaar. Als ik bij ING uiteindelijk akkoord zou gaan met een beloningsbeleid dat het ministerie niet ziet zitten, kan die daar niks aan doen.&#8217;<\/p>\n<p>De Waal ziet zichzelf als een &#8216;gewone commissaris&#8217; zonder een directe relatie met de overheid. &#8216;Wel voel ik me ervoor verantwoordelijk dat ING binnen afzienbare tijd de tien miljard euro staatssteun terugbetaalt. Maar dat wil de bank zelf ook dolgraag, dus daar voorzie ik geen probleem.&#8217;<\/p>\n<p>Het ministerie heeft onlangs een toekomstvisie uitgebracht met maatregelen voor de financi\u00eble sector die een volgende crisis moeten voorkomen. Daarin wordt ook een bankiersexamen voor commissarissen aangekondigd. Zou u daarvoor slagen?<\/p>\n<p>&#8216;Dat ligt eraan hoe zwaar ze het maken. Als je vragen gaat stellen over derivaten en al die ingewikkelde producten die niet meer verkocht mogen worden, dan slagen er denk ik maar weinigen voor. Ik weet eerlijk gezegd ook niet of ik zo&#8217;n examen een goed idee vind. De crisis is volgens mij niet veroorzaakt door ondeskundigheid van commissarissen, eerder doordat bankiers onvoldoende de risico&#8217;s van groei hebben overzien. Een grote fraudeur als Madoff, die overigens in Amerika zelf bankiersexamens afnam, zou er wel voor slagen. En ik denk dat meer bankiers die gefaald hebben ervoor zouden slagen. Voor commissarissen is het belangrijker dat ze onafhankelijk kunnen denken. En in mijn drie\u00ebndertigjarige vakbondscarri\u00e8re heb ik laten zien dat ik daar goed in ben.&#8217;<\/p>\n<p>Volgens sommige economen bent u vanwege uw gebrek aan bankierservaring niet deskundig genoeg om die onafhankelijke rol goed te vervullen.<\/p>\n<p>&#8216;Ik ben twaalf jaar commissaris geweest bij de ontwikkelingsbank FMO en ben sinds twee jaar commissaris bij pensioenuitvoerder PGGM. Daar gaat zo&#8217;n zeventig tot negentig miljard in om, dus dat zijn ook geen kleine bedrijven. En ik heb de afgelopen maanden een hoop bijgeleerd bij ING. Inmiddels kom ik een heel eind.&#8217;<\/p>\n<p>Getier en gescheld<\/p>\n<p>Over de crisisaanpak van Wouter Bos spreekt De Waal lovend. Hij is vooral onder de indruk van diens gedetailleerde kennis van de ontwikkelingen bij ING en de snelle staatssteun die hij voor de banken heeft geregeld. Maar gevraagd naar zijn mening over de ontwikkelingen bij de PvdA en de recente nederlaag bij de Europese verkiezingen stelt De Waal zich terughoudend op. Dan had hij maar de politiek in moeten gaan, vindt hij zelf. &#8216;Toen ik wegging bij de FNV vroeg Bos of ik op de lijst voor de Tweede Kamer wilde komen. Ik heb nee gezegd. Daarom vind ik dat ik nu niet langs de kant moet gaan roepen dat anderen het niet goed doen.&#8217; Daarnaast, zegt hij, heeft hij &#8216;de pest aan die oude mannen als Marcel van Dam en Bram Peper die steeds weer opdraven en roepen dat de nieuwe generatie het niet goed doet&#8217;. &#8216;Daar wil ik absoluut niet bij horen.&#8217; Laatst werd hij gepolst voor een uitzending van Pauw en Witteman. &#8216;Of ik nog lid was van de PvdA. Maar eigenlijk was de vraag: wilt u iets lelijks zeggen over Wouter Bos? Dat vind ik dus niet correct. Ik zei daarna tegen mijn secretaresse: &#8220;Ze zijn vast een rijtje aan het afbellen, ik wed dat vanavond Bram Peper daar zit.&#8221; &#8216;s Avonds zet ik de televisie aan, en ja hoor: daar zit Bram!&#8217;<\/p>\n<p>Mocht hij opnieuw gevraagd worden, dan sluit De Waal niet uit dat hij er ooit wel voor kiest de politiek in te gaan. Al heeft hij daar nog steeds bedenkingen bij. &#8216;Ik vind het klimaat in Nederland wel guur geworden. Als ik al dat getier en gescheld op politici op de websites zie, dan vraag ik me af of ik me daaraan zou willen onderwerpen.&#8217;<\/p>\n<p>Er wordt ook flink gescholden op bankiers. Dus u zit nu toch ook in een hoek waar klappen vallen?<\/p>\n<p>&#8216;Ja, ha ha. Maar ik voel me niet echt een bankier. Ik ben daar commissaris en houd toezicht vanuit mijn eigen waardepatroon. Maar het klopt. Laatst had iemand op een website over mij geschreven dat ik was weggegaan bij een liefdadigheidsinstelling om bij ABN Amro te gaan werken en dat ik zeshonderdduizend euro zou gaan verdienen. Dat was voor die man reden om op de PVV te gaan stemmen. Als je een publieke rol vervult, is het in zekere mate je lot dat mensen op je schelden. Misschien kijk ik te veel op internet, maar in mijn waarneming wordt dat de laatste tijd erger.&#8217;<\/p>\n<p>Wat vindt u van de oproep die minister Ter Horst onlangs deed in Vrij Nederland voor een opstand van de elite tegen de opkomst van Wilders?<\/p>\n<p>&#8216;Ik heb in mijn hele leven het woord elite verafschuwd. Bah! Ik was altijd tegen de elite. Maar ik begrijp wat ze bedoelt. Dat mensen hun verantwoordelijkheid nemen, voor de troepen gaan staan en zeggen: &#8220;Hier ben ik het nou eens helemaal mee oneens.&#8221;&#8216;<\/p>\n<p>Wie moeten dat doen dan?<\/p>\n<p>&#8216;Waarschijnlijk degenen die Ter Horst bedoelt met de elite. Mensen met verstand en moed.&#8217;<\/p>\n<p>En ook met een bepaalde invloed?<\/p>\n<p>&#8216;Ja. Dat is ook waarom ik niet zo&#8217;n helder antwoord geef op de vraag of ik me met de politiek wil bemoeien. Soms denk ik: mij niet gezien. En soms: godverdomme, mijn handen jeuken. Die strijd wordt in mijn hoofd gevoerd.&#8217;<\/p>\n<p>Vrijgevigheid<\/p>\n<p>Nadat hij in 2005 het FNV-stokje overdroeg aan Agnes Jongerius koos De Waal bewust voor een carri\u00e8restap in het maatschappelijke veld. Het humanisme &#8211; &#8216;mensen met maatschappelijke problemen vanuit niet-religieuze normen en waarden weer helpen op eigen benen te staan&#8217; &#8211; sprak hem al langer aan. Bovendien vond hij het na drie\u00ebndertig jaar in het Haagse circuit tijd voor iets heel anders. Hij voelt zich op zijn plek bij Humanitas, spreekt vol trots over de negenduizend vrijwilligers die hulp bieden aan ouders met opvoedingsproblemen, ex-gedetineerde moeders, ouderen die moeite hebben met hun administratie en anderen in nood. &#8216;Als je de media volgt, krijg je de indruk dat de hooligans dit land overheersen en het ego\u00efsme hoogtij viert. Maar wij hebben geen enkel probleem om vrijwilligers te vinden die zonder enig winstbejag iets voor een ander willen doen. Dat vind ik heel bijzonder.&#8217;<\/p>\n<p>Zelf wil hij ook niet dat mensen denken dat hij het ING-commissariaat &#8216;voor het geld&#8217; heeft aangenomen. Onlangs schreef hij op zijn weblog, nadat hij in een column van Theodor Holman in Het Parool was uitgemaakt voor &#8216;zakkenvuller&#8217;, dat hij de vergoeding van vijfenvijftigduizend euro rechtstreeks laat overmaken op de rekening van Humanitas. Net als de bedragen die hij voor zijn andere &#8216;publieke functies&#8217; ontvangt. &#8216;Ik stort zoveel bij Humanitas, dat ik daar eigenlijk gratis werk,&#8217; lacht hij. Zijn kinderen vinden zijn vrijgevigheid wat overdreven. &#8216;Pa, koop toch een nieuwe auto,&#8217; roepen ze met enige regelmaat. Maar zijn motieven komen ook gedeeltelijk voort uit eigenbelang, geeft De Waal toe. Hij wil zich financieel niet afhankelijk gaan voelen van de ING. Voor het geval hij in een situatie belandt die hij voor zichzelf niet kan verantwoorden. &#8216;Als het me op een gegeven moment te gortig wordt, dan wil ik kunnen zeggen: &#8220;Ik kap ermee.&#8221; Want ik wil niet iets blijven doen waarin ik me ongelukkig zou voelen.&#8217;<\/p>\n<p>Wanneer zou een situatie u te gortig worden?<\/p>\n<p>&#8216;Zo simpel zit het niet in elkaar. Maar bij ING zit ik een andere omgeving dan waarin ik me normaal begeef. Ik weet niet of ik het zinvol of prettig blijf vinden. Misschien denk ik over een tijdje: ik hoor daar niet.&#8217;<\/p>\n<p>Hebt u zichzelf daarvoor een termijn gegeven?<\/p>\n<p>&#8216;Nee hoor. Maar het is natuurlijk zo dat ik met een been in de ene wereld sta en met een been in een andere wereld. Als die spagaat te groot wordt, dan moet je uitkijken dat het in het midden niet pijn gaat doen.&#8217;<\/p>\n<p>Hij zet een flesje zonnebrand op tafel met daarop de tekst &#8216;factor 20, beschermt tegen over-de-topbeloningen&#8217;. De FNV, die bepleit dat de ING-top inclusief bonussen niet meer dan twintig keer zo veel gaat verdienen als de laagstbetaalde werknemers, deelde het &#8216;eigen merk&#8217; onlangs uit bij het hoofdkantoor van de bank. De Waal houdt met een hand het flesje vast en plaatst zijn andere hand zo ver mogelijk aan de andere kant van de tafel. &#8216;Die spagaat loopt van hier tot hier, de plek van de kleptocraten zal ik maar zeggen. Daar probeer ik een redelijk midden in te vinden. Dat is dus polderen.&#8217; En met ironische ondertoon: &#8216;Daar ben ik niet zo slecht in.&#8217;<\/p>\n<p>U stond als FNV&#8217;er bekend als iemand met twee gezichten, die van regent en rebel. Gaat de raad van commissarissen ook kennismaken met uw rebelse gezicht?<\/p>\n<p>&#8216;Ik ben altijd gericht geweest op het bereiken van overeenstemming. Het publieke beeld is wat anders, maar mijn weg is bezaaid met compromissen. Ik begin altijd met een analyse en argumenteren. Maar er kan een moment komen dat je strepen in het zand moet trekken en zegt: nou ga ik mobiliseren en het conflict aan. En dan ga ik er ook met gestrekte benen in. Dat zou nu natuurlijk ook kunnen gebeuren. Ik hoop dat ik het nooit hoef te gebruiken, maar uiteindelijk heb ik als commissaris van de staat wel een vetorecht.&#8217;<\/p>\n<p>Iemand die confrontaties ook niet uit de weg gaat, is uw FNV-opvolger Agnes Jongerius. Hoe vindt u dat ze haar rol bij de crisisaanpak vervult?<\/p>\n<p>&#8216;Agnes! Als tegenstanders beweren dat jij de echte minister van Sociale Zaken bent, dan heb je het goed gedaan. Zo nu en dan heb ik haar een bemoedigende reactie gestuurd met &#8220;zet hem op&#8221;. En inhoudelijk sta ik helemaal aan de kant van de FNV als het gaat om de AOW-discussie. Die verhoging 65 naar 67 jaar vind ik een rare maatregel. Als je ziet dat de gemiddelde uittredingsleeftijd nog steeds 62 is, is die buitengewoon onlogisch. Ook politiek vind ik het eigenaardig; de partijen die nu voorstander zijn, hadden in hun verkiezingsprogramma nog staan dat ze dit niet zouden doen. Dus als het gaat om hun betrouwbaarheid, is dit geen goede zet.&#8217;<\/p>\n<p>Voelt u zich eigenlijk nog steeds een FNV&#8217;er in hart en nieren?<\/p>\n<p>&#8216;Ja, ik ben ook nog steeds lid. Volgend jaar krijg ik een gouden speld voor mijn veertig jaar jubileum.&#8217;<\/p>\n<p>FNV Bondgenoten roept alle werknemers op om op 7 oktober vijfenzestig minuten het werk neer te leggen om te protesteren tegen de leeftijdverhoging van de AOW. Doet u daaraan mee?<\/p>\n<p>De Waal verheft zijn stem: &#8216;Luister eens, ik ben daar heel simpel in. Als mijn vakbond me oproept actie te voeren, voer ik actie!&#8217;<\/p>\n<p>Zelfs als dat tijdens een vergadering van de raad van commissarissen bij ING zou zijn?<\/p>\n<p>Bulderende lach: &#8216;Dat zou een goede stunt zijn! Er is dan geen raad, maar anders had ik meegedaan. Ik vind: never cross a picket line.&#8217;<\/p>\n<p>LODEWIJK DE WAAL<\/p>\n<p>1950 Geboren op 4 november te Rotterdam<\/p>\n<p>1962 Gymnasium St. Franciscuscollege te Rotterdam (niet afgemaakt)<\/p>\n<p>1969 Kantoorbediende bij verzekeringsmaatschappij RVS<\/p>\n<p>1973 Administratief medewerker bij NVV-bond Mercurius<\/p>\n<p>1975 Districtsbestuurder bij Mercurius, later landelijk cao-onderhandelaar<\/p>\n<p>1985 Cao-co\u00f6rdinator FNV Dienstenbond<\/p>\n<p>1988 Voorzitter FNV Dienstenbond<\/p>\n<p>1992 Federatiebestuurder vakcentrale FNV<\/p>\n<p>1997 Voorzitter FNV en vice-voorzitter SER<\/p>\n<p>2006 Directeur Vereniging Humanitas<\/p>\n<p>Voormalige nevenfuncties (onder meer)<\/p>\n<p>1995-2007 Lid raad van toezicht TU Delft<\/p>\n<p>1996-2008 Lid raad van commissarissen ontwikkelingsbank FMO<\/p>\n<p>Huidige nevenfuncties (onder meer)<\/p>\n<p>Voorzitter raad van toezicht SNV (ontwikkelingssamenwerking)<\/p>\n<p>Bestuursvoorzitter Humanistische Alliantie<\/p>\n<p>Lid raad van commissarissen pensioenuitvoerder PGGM<\/p>\n<p>Voorzitter Taskforce Mobiliteitsmanagement<\/p>\n<p>President Hay Group Vision Society<\/p>\n<p>Lid raad van commissarissen ING Group<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deze week maakt ING de kwartaalcijfers bekend. Oud-FNV-voorzitter Lodewijk de Waal is commissaris bij het bedrijf en moet balanceren tussen de belangen van de staat en die van de bank. Gesprek met een vakbondsman tussen de \u2018kleptocraten\u2019: \u2018Ik weet niet of ik het prettig blijf vinden.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Map Oberndorff","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92107"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92107"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92107\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Map Oberndorff","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}