{"id":92017,"date":"2009-08-18T13:07:00","date_gmt":"2009-08-18T11:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/digitaal-vlooien\/"},"modified":"2009-08-18T13:07:00","modified_gmt":"2009-08-18T11:07:00","slug":"digitaal-vlooien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/digitaal-vlooien\/","title":{"rendered":"Digitaal vlooien"},"content":{"rendered":"
\n

22-08-2009
Carel Peeters<\/p>\n

De afgelopen vijftig jaar doken er steeds andere woorden voor op, maar het ging altijd om hetzelfde: iets dat korte tijd nadrukkelijk en algemeen in de aandacht is, en dan ongemerkt blijkt wegge\u00ebbd. Dat gebeurde met de rage in de jaren vijftig, met trend in de jaren zestig, met hip in de jaren zeventig (met een lang smeulend naleven), met wat in was in de jaren tachtig, met wat cool was in de jaren negentig, en met wat een hype is in onze tijd. Mode, het niet aan een tijd gebonden woord voor dit verschijnsel, heeft zijn kracht verloren. Is zelf uit de mode geraakt.<\/p>\n

Al die woorden staan voor een plotseling opduikend sociaal virus, een soort epidemie, iets waar bijna niemand aan ontkomt. Dit ligt voor de hand als het om bepaalde merken gaat die ineens een aura krijgen zodat iedereen er iets van wil hebben (zoals nu de kleren van Abercrombie & Fitch). Het is iets ingewikkelder als het gaat om begrippen die nieuwe gewoonten benoemen, zoals ‘digitaal netwerken’.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\"\"<\/div>\n
\n

Je neemt er lichtelijk verveeld kennis van, omdat die begrippen weer verdwijnen, maar toch wil je er wel alles van weten. Dat is de verleiding van de sociologie van de eigen tijd. Die begrippen zijn ook niet helemaal op niets gebaseerd, er moet ergens iets re\u00ebels aan ten grondslag liggen, hoe dun ook. De vraag is hoe substantieel de inhoud is van de idee\u00ebn waar James Harkin het over heeft in zijn boek met de weinig vertrouwenwekkende titel Big Ideas. <\/p>\n

The Essential Guide to the Latest Thinking. Het blijkt juist niet te gaan om grote idee\u00ebn, maar typisch tijdgebonden verschijnselen. Echt grote idee\u00ebn zijn vrijheid, determinisme, humanisme, utopisme, ivoren toren, macht corrumpeert en gelijke rechten. (Het beste boek waarin de geschiedenis van zulke idee\u00ebn en begrippen uit de doeken wordt gedaan is nog altijd Keywords van Raymond Williams).<\/p>\n

Harkin is vooral een verzamelaar van min of meer saillante onderzoeken en analyses van anderen. Er spreekt meteen een tijdgeest uit wanneer je de lemma’s overziet: opvallend vaak gaat het over een of andere vorm van kapitalisme en economie, over menselijke contacten, over zakendoen, jezelf geestelijk en lichamelijk verbeteren, over ervaringen opdoen, over de economie van status en prestige, over elektronisch in de gaten gehouden worden, over spierballenliberalisme en over netwerken, altijd maar netwerken. Alles draait om met elkaar communiceren, met Google als het allesomvattende en alles sturende bedrijf. Prachtig en griezelig.<\/p>\n

Een flink aantal hedendaagse verschijnselen is tegelijk een zegen en een ramp. En ze hebben meestal met een vorm van menselijke contact te maken. ‘Virtuele antropologie’ is een mooi woord voor ongezond nieuwsgierig bij elkaar naar binnen willen kijken. ‘Infomania’ gaat over de zegen op elk moment van de dag over alles via internet ge\u00efnformeerd te kunnen zijn. En over de ramp daarvan. ‘Social Networking’ over de zegeningen van alle varianten van sites als MySpace. <\/p>\n

De ramp: dat het alleen maar digitaal is. En dat het vaak neerkomt op digitaal vlooien van elkaar. In Engeland brengen mensen inmiddels meer tijd door met internet en netwerken dan met het kijken naar televisie. Ze zijn eilanden van een vierkante meter aan het worden die met de hele wereld communiceren. Ze kennen hun digitale vrienden beter dan hun eigen familieleden.<\/p>\n

Dat Big Ideas zelf ook een zegen en een ramp is zie je aan het laatste lemma waarin de opvolgers van de yuppies worden ge\u00efntroduceerd: volgens een onderzoekscentrum in Oxford hebben we nu niet meer te doen met yuppies, maar met yeppies: ‘young experimenting perfection seekers’. Deze jongeren tussen de zestien en vierentwintig stellen hun volwassenheid uit om zo min mogelijk echt te hoeven kiezen. Velen blijven liever vrijgezel en wonen zo lang mogelijk bij hun ouders, in afwachting van het perfecte leven. Het is een idee, maar niet echt groot. Zelfs geen hype.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoe internet voor eilanden zorgt die met de hele wereld communiceren.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[61,269],"tags":[2015],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92017"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=92017"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/92017\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=92017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=92017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=92017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}