Veertien eeuwen Kroati\u00eb<\/p>\n
‘Geweldig,’ zei Dubravka Ugre\u0161ic toen Johan de Boose haar het eerste exemplaar van zijn boek over zijn reis door Kroati\u00eb aanbood. ‘Nu hoef ik er niet meer over te schrijven en dat zal vele Kroaten plezieren!’ Ugre\u0161ic ontvluchtte haar land tijdens de burgeroorlog begin jaren negentig, toen ze na haar kritiek op het nationalisme en de etnische zuiveringen van de Kroaten tot ‘nestbevuilster’ werd verklaard. De schrijfster, die nu in Amsterdam woont, legt in haar werk de vinger op de zere plek, noteert De Boose in De poppenspeler en de duivelin. Die zere plek past in zijn studie naar ‘nieuwsgierigheid’, schrijft de slavist, ‘vooral naar de verstopte kant van Europa’, een onderwerp dat hij ook al in het bekroonde De grensganger. Reis langs de ru\u00efnes van het IJzeren Gordijn onderzocht.<\/p>\n
De Boose reist in zijn nieuwe boek door veertien eeuwen Kroati\u00eb, waar alle bezetters – Romeinen, Christenen, Ottomanen, Venetianen, Napoleon, het Habsburgse rijk – bloedige sporen achterlieten. Zijn belangrijkste gidsen zijn een bejaarde poppenspeler (een ‘wijze dwaas’) en een kritische journaliste (een ‘duivelin’). De poppenspeler toerde met zijn voorstellingen door het voormalige Joegoslavi\u00eb onder het motto ‘De geschiedenis is de meesteres van het leven’. De journaliste slaat de idylle van de ‘gezellige smeltkroes’ van de Zuid-Slaven graag aan gruzelementen. De waarheid is het grootste taboe in Kroati\u00eb, vertelt ze hem. ‘Ga op zoek naar de waarheid.’<\/p>\n
Dat doet De Boose. Hij begint zijn zoektocht tussen de palmen en cipressen van Istri\u00eb en eet met de nieuwe rijken die vrij zijn van Joego-nostalgie en een monocultureel Kroati\u00eb idealiseren. In Pazin ziet hij de diepe kloven in de kalkstenen rotskusten die Dante inspireerden tot zijn Hel en waar in 1945 Italianen vaak levend in zijn gegooid. In Jasenovac treft hij de resten van het concentratiekamp waar de usta\u0161a’s conform hun pact met Hitler een half miljoen joden en Servi\u00ebrs vermoordden en in 1945 door Tito’s partizanen zijn afgemaakt. Bij de belegering van Dubrovnik in 1990 is geen dak gespaard gebleven, waarna de Kroatische wraak volgde met de herovering van de Krajina en – een maand na ‘Srebrenica’ – het uitmoorden van minimaal 140.000 Servi\u00ebrs. ‘We moesten ons verdedigen,’ hoort De Boose vaak. Men voelde zich zelfs verraden toen Kroati\u00eb de leider van de operatie in Krajina moest uitleveren aan het Joegoslavi\u00eb Tribunaal om tot de EU te kunnen toetreden. Een grensconflict met Sloveni\u00eb heeft de EU-onderhandelingen onlangs stopgezet. Toch zal Kroati\u00eb EU-lid worden. Het draait immers tot verdriet van de poppenspeler niet om broederschap en gelijkheid, maar om de economie, weet de duivelin, die een baan in Wenen accepteert.<\/p>\n
De schrijver ontdekt dat het achterhalen van de waarheid ook begrip vereist van verschillende vormen van verdriet. De ene opa van zijn duivelin werd opgehangen in Jasenovac omdat hij kwartjood was, de andere vluchtte in 1945 omdat hij Tito een gek vond en zat jaren gevangen op Goli Otok, de Joegoslavische goelag.<\/p>\n
De Boose schrijft zijn ‘zwerversverhaal’ met een bevlogenheid die soms doorslaat naar het pathetische, maar de tragiek van de gebeurtenissen brengt zijn verhaal altijd weer in evenwicht.<\/p>\n
Johan de Boose, \u2018De poppenspeler en de duivelin. Reis naar de schimmen van Kroati\u00eb\u2019, Meulenhoff\/Manteau, 303 pag., \u20ac 19,95<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Veertien eeuwen Kroati\u00eb ‘Geweldig,’ zei Dubravka Ugre\u0161ic toen Johan de Boose haar het eerste exemplaar van zijn boek over zijn reis door Kroati\u00eb aanbood. ‘Nu hoef ik er niet meer over te schrijven en dat zal vele Kroaten plezieren!’ Ugre\u0161ic ontvluchtte haar land tijdens de burgeroorlog begin jaren negentig, toen ze na haar kritiek op […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Angela Dekker","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/91571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=91571"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/91571\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Angela Dekker","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=91571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=91571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=91571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}