Surrealistische verhalen<\/p>\n
Dreumel, Gelderland. Een man bezorgt een beeldscherm in een bejaardenhuis, blijft daar even hangen en doet dan boodschappen bij de plaatselijke slagerij. Die slagerij is hem aangeraden door een kennis, die hij toevallig tegenkwam. Dat is, in grote lijnen, ‘In Dreumel’, het eerste verhaal in Paarse dingen.<\/p>\n
Frans Kusters schetst alledaagse situaties die het vermelden nauwelijks waard lijken. Een kennis tegenkomen in Dreumel is niet bijzonder. Dat wordt het wel als de kennis een plastic zwaard in zijn hand heeft en een wit, bebloed hemd draagt. Al gauw horen we waarom: hij is acteur, hij repeteert voor Hamlet. Maar de toon is dan al gezet, de lezer voelt aan: dit wordt geen alledaags verhaal.<\/p>\n
Ook de plaatselijke slagerij is niet bijzonder. Goed, het slagersmeisje draagt een gebloemde, veel te grote bikini. En de klanten laten de hoofdpersoon voorgaan. Maar dan. Als het meisje de kassa aanslaat, zwaait de deur van de vriescel open. Daar staat een reusachtige, kale bediende. Naakt. Rijkelijk getatoe\u00eberd. Hij heeft een baby op zijn arm. Als het slagersmeisje de geldla dichtschuift, gaat ook de deur weer dicht. De slager geeft er nog een trap tegenaan. De klanten juichen. Einde voorstelling. Geen verklaring.<\/p>\n
Een vervreemdend beeld, eenvoudiger kan bijna niet: er gaat een deur open, in een flits zien we iets geks, dan gaat de deur weer dicht, als in een spookhuis. Het knappe is niet alleen het beeld van de naakte bediende in de vriescel, maar ook dat Kusters het overtuigend in zijn verhaal weet in te passen. We nemen het voor waar aan. Dat komt wellicht door de droge, registrerende stijl. De hoofdpersoon is nauwelijks verbaasd. Hij vertelt: ‘[de bediende] hield een slapende baby op zijn arm, die hij heel onhandig de fles gaf.’ Dat ‘heel onhandig’ is sterk: alsof dat nog het meest opmerkelijke is aan de hele situatie.<\/p>\n
Kusters geeft alledaagse situaties een rare draai. In ‘Madelon Hunkem\u00f6ller’ begint het op een zonnige, heldere dag opeens te sneeuwen, een paar minuten lang. Dan gaan we over tot de orde van de dag, die inmiddels allang niet meer normaal is, besmet door de rare wending, de vervreemdende details.<\/p>\n
Kusters’ verhalen zijn raadselachtig en griezelig. Die griezeligheid zit hem niet in bovennatuurlijke verschijnselen. Ook niet in mysteries die verklaard moeten worden. Er wordt bijna niks verklaard. De griezeligheid zit hem in de sfeer, die af en toe aan de films en series van David Lynch doet denken, en die nog wel het best te beschrijven is met eerie – moeilijk vertaalbaar in het Nederlands. ‘Onheilspellend’ komt misschien nog het dichtst in de buurt.<\/p>\n
Sommige verhalen zijn heel anders dan de rest: satirisch, sketch-achtig. In ‘Iets over onze dagvoorzitters’ beschrijft Kusters twee cursusleiders, Cees en Mireille, het lijkt op een parodie van een artikel uit een bedrijfsjournalistiek blaadje. De humoristische verhalen zijn een tikje melig, lang niet zo bijzonder als de mysterieuze verhalen – hoewel ‘Iets over onze dagvoorzitters’ op zijn minst een klassieke zin bevat: ‘Cees verdiende zijn eerste stuivers en dubbeltjes als hulpje van een Utrechtse buurtclown.’<\/p>\n
Het is hier weer het detail dat deze zin zo geslaagd maakt: het hulpje van een Utrechtse clown was al lullig geweest. Maar het is een Utrechtse buurtclown. Prachtig woord, buurtclown, goede zin, niet zo’n heel sterk verhaal. Maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de rest.<\/p>\n
Zoals veel Nederlandse schrijvers die zich vooral toeleggen op korte verhalen, krijgt Kusters al jarenlang minder aandacht dan veel van zijn romanschrijvende collega’s. Jammer en onterecht, bewijst hij nog maar eens.<\/p>\n
Frans Kusters, \u2018Paarse dingen\u2019, De Bezige Bij, 103 pag., \u20ac 16,90<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Surrealistische verhalen Dreumel, Gelderland. Een man bezorgt een beeldscherm in een bejaardenhuis, blijft daar even hangen en doet dan boodschappen bij de plaatselijke slagerij. Die slagerij is hem aangeraden door een kennis, die hij toevallig tegenkwam. Dat is, in grote lijnen, ‘In Dreumel’, het eerste verhaal in Paarse dingen. Frans Kusters schetst alledaagse situaties die […]<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Dries Muus","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/90907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=90907"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/90907\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Dries Muus","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=90907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=90907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=90907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}