{"id":90781,"date":"2009-09-29T16:16:00","date_gmt":"2009-09-29T14:16:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/jan-paul-schutten-en-bibi-dumon-tak-wij-hebben-oog-voor-wat-leuk-is\/"},"modified":"2009-09-29T16:16:00","modified_gmt":"2009-09-29T14:16:00","slug":"jan-paul-schutten-en-bibi-dumon-tak-wij-hebben-oog-voor-wat-leuk-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jan-paul-schutten-en-bibi-dumon-tak-wij-hebben-oog-voor-wat-leuk-is\/","title":{"rendered":"Jan Paul Schutten en Bibi Dumon Tak: ‘Wij hebben oog voor wat leuk is’"},"content":{"rendered":"
\n

Ze schrijven allebei non-fictie voor kinderen, over dieren. Hij maakte dit jaar het kinderboekenweekgeschenk, zij drie jaar geleden. Op bezoek bij een succesvol schrijverskoppel. \u2018De thermometervogel, die hebben we allebei.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Zo groot is de kinderboekenwereld niet. En de afdeling non-fictie voor kinderen al helemaal niet. Laat staan de afdeling non-fictie over dieren voor kinderen. Dus de kans is groot dat de ene schrijver van non-fictie over dieren voor kinderen de andere schrijver van non-fictie over dieren voor kinderen ontmoet. En dan slaat er een vonk over. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

Het overkwam Jan Paul Schutten en Bibi Dumon Tak, nu een jaar of zeven geleden. Dumon Tak had bij Querido het eerste deel gemaakt van een non-fictiereeks voor kinderen, Het koeienboek<\/i> Schuttens Ruik eens wat ik zeg<\/i>, over de taal van dieren en planten, zou in dezelfde reeks verschijnen. Na een etentje met zijn drie\u00ebn zag hun redacteur bij de uitgever het al aankomen (Dumon Tak: ‘Hij was tegen!’ Schutten: ‘Doodsbang dat we dan de hele tijd over hem zouden gaan praten!’), niet veel later verruilde zij Rotterdam voor Amsterdam en inmiddels bewonen ze al jaren een samen gekochte etage in Amsterdam-Zuid.<\/p>\n

In de tussentijd won Bibi Dumon Tak (44) drie Zilveren Griffels en schreef ze in 2006 het Kinderboekenweekgeschenk. Zij wordt alom geprezen als degene die de non-fictie voor kinderen in Nederland naar een hoger plan heeft getild: haar boeken zijn niet alleen informatief, maar vooral literair. Ze beweegt zich soepel tussen de leeftijdscategorie\u00ebn; per boek verschilt het hoe oud de beoogde lezers zijn. <\/p>\n

Het bekroonde Bibi’s bijzondere beestenboek (2006) bestaat uit veertig verhaaltjes over rare dieren voor zes jaar en ouder. Het aangrijpende, op ware gebeurtenissen gebaseerde Soldaat Wojtek, over een soldaat-beer in de Tweede Wereldoorlog, is een roman voor kinderen vanaf tien jaar. Voor volwassenen schreef ze over jeugdige criminelen in Rotjongens, en dit jaar verscheen zowel het voor volwassenen geschreven Oorlogsdieren als het prentenboek voor kleuters Fiet wil rennen met tekeningen van No\u00eblle Smit.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

– Jan Paul Schutten<\/h3>\n
\n

‘Kijk, het is natuurlijk niet de bedoeling dat Bibi nu ook een Gouden Griffel wint. Dan sta ik meteen weer achter’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Ook Jan Paul Schutten (38) zat bepaald niet stil de afgelopen jaren. Negentien kinderboeken, voornamelijk non-fictie, publiceerde hij sinds zijn debuut, over uiteenlopende onderwerpen als het Jeugdjournaal, de Romeinen en spionage. Vorig jaar won hij met het verhalende geschiedenisboek Kinderen van Amsterdam de Gouden Griffel. En dit jaar schreef hij het Kinderboekenweekgeschenk De wraak van het spruitje (zie ook de recensie op pagina 63). Net in de winkel ligt ook Graaf Sandwich, vol feitjes en weetjes over eten. Zijn baan als tekstschrijver bij een reclamebureau heeft hij inmiddels opgezegd om zich fulltime aan het schrijverschap te kunnen wijden.<\/p>\n

Geen kinderen<\/b>
Het appartement van het schrijverskoppel, op tweehoog in een smalle straat, is aan de krappe kant. Eigenlijk bestaat het uit \u00e9\u00e9n grote kamer met schuifdeuren ‘maar die zijn stuk, ze kunnen niet meer dicht’. De slaapkamer, enigszins afgescheiden door een strategisch opgestelde lage boekenkast aan de ene kant, de woonkamer met open keuken aan de andere kant. ‘En nu kun je nog rustig zitten,’ verzekert Schutten, ‘maar normaal rent Sien hier ook nog rond.’ <\/p>\n

Hun hond is uit logeren op het platteland. Kinderen hebben ze niet. Tegen degene die dat opmerkelijk zou vinden voor een stel dat zich volledig met kinderboeken bezighoudt, zeggen ze altijd dat een kinderarts toch ook geen kinderen hoeft te hebben om een goede arts te zijn. ‘Kinderboeken schrijven is een vak,’ zegt Dumon Tak, ‘en niet iets wat je er leuk bij kunt doen als je opeens door je eigen kinderen ge\u00efnspireerd raakt. Daar denken sommigen anders over, maar het heeft nog nooit een goed boek opgeleverd. En ik vind het heel leuk om met kinderen te zijn, maar ik hoef ze niet zelf te hebben.’<\/p>\n

Op de grote ovale tafel staan twee identieke witte laptopjes, dicht bij elkaar. Dit is woonkamer, eetkeuken, zitkamer, liefdesnest en werkkamer in \u00e9\u00e9n.
Werken jullie echt altijd zo samen aan \u00e9\u00e9n tafel?<\/p>\n

Dumon Tak, druk gebarend, met licht Rotterdams accent: ‘Ik ben heel fysiek, moet steeds opstaan, ik praat hardop, roep om de haverklap: “Kut, het l\u00fakt niet” en zo. Maar hij heeft nooit last van mij, hij tikt gewoon door.’<\/p>\n

Schutten: ‘Ik ben een reclamebureau gewend, vind lawaai om me heen niet erg.’
Dumon Tak: ‘En ik ben er dus hypergevoelig voor. Soms als het heel erg wordt en ik zelfs niet meer tegen dat onverstoorbare doortypen van Jan Paul kan, vertrek ik naar de badkamer. Aan de wasmachine kan ik heel rustig zitten werken.’
Schutten: ‘Nu moet ik toch even nuanceren. Dit klinkt of Bibi een prinses op de erwt is, maar’ – hij kijkt even opzij – ‘het is misschien twee dagen per jaar dat je aan de wasmachine zit.’<\/p>\n

Dumon Tak: ‘Kijk, als het niet zou werken, moet je een kantoortje huren. Maar dat kost heel veel geld, en bovendien: ik w\u00edl helemaal geen andere mensen om me heen, ik wil gewoon thuis schrijven.’<\/p>\n

Schutten: ‘Ik vind het prettiger als Bibi er wel is als ik zit te werken, dan niet.’
Hoe is het om als concurrenten een relatie te hebben?
Schutten: ‘Kijk, het is natuurlijk niet de bedoeling dat Bibi nu ook een Gouden Griffel wint. Dan sta ik meteen weer achter.’
Dumon Tak: ‘Zw\u00e1\u00e1r achter.’<\/p>\n

Maar nee, vinden ze, ze zijn helemaal geen concurrenten, ze zijn vooral heel verschillend. ‘Bij Bibi draait het om de mooie zinnen, po\u00ebzie is het eigenlijk. Ik ben meer van de bizarre feitjes,’ zo vat Schutten het samen.
Dumon Tak: ‘In jouw nieuwe boek, het is nog niet verschenen, waar gaat het ook weer over, jij had daar zo’n mooi zinnetje voor?’
Schutten, plechtig: ‘Dierlijk vernuft.’
Dumon Tak: ‘Precies! Waar dieren beter in zijn dan mensen. Sommige van die beesten staan ook in mijn bijzondere beestenboek. Zoals de bombardeerkever, die had ik al.’<\/p>\n

Schutten, op z’n Rotterdams: ‘Maar die kon ik ook al!’
Dumon Tak: ‘En de thermometervogel, die hebben we ook allebei.’
Schutten: ‘Die komt er bij mij maar heel kort in voor.’
Dat is wel erg toevallig.<\/p>\n

Dumon Tak: ‘We hebben allebei oog voor wat leuk is, denk je niet?’
Schutten: ‘Mijn boek is heel compleet. Elk bijzonder dier staat erin, gruwelijk veel.’
Dan staan ze plots enthousiast op: ‘Wacht, laten we allebei onze bombardeerkever-stukjes voorlezen!’ Schutten pakt zijn laptop en zoekt het document van het boek waaraan hij nog bezig is. Dumon Tak haalt Bibi’s bijzondere beestenboek uit de boekenkast.<\/p>\n

Omstebeurt lezen ze hun hoofdstuk voor over het eigenaardige torretje dat zich tegen aanvallers verweert met het werpen van giftige vloeistoffen die hij zelf fabriceert. Bij Dumon Tak is het ‘een onderkruipsel, \u00e9\u00e9n centimeter klein, maar pas op! Het is een levend kanonnetje, met bommen aan boord.’ En: ‘In zijn achterlijfje zit een fabriekje dat een giftig mengseltje maakt, dat ligt vredig in een voorraadkamer te wachten in zijn lijf. Dan gaat het naar de ontploffingskamer.’
Bij Schutten een licht ironische, gedetailleerde uitleg vol scheikundige namen als waterstofperoxide en hydrochinon, ‘en als je dat mengt met catalase en peroxidase, dan heb je dus P-benzofenon. Meer heb je niet nodig om een uiterst dodelijke bom te maken.’<\/p>\n

Aandachtig heeft Dumon Tak zitten luisteren naar haar geliefde. Dan zegt ze: ‘Ik zou het woordje “belager” nooit gebruiken, dat vind ik een heel lelijk woord. En ook iets te moeilijk voor kinderen. Of “overigens”. En “uiterst”, staat dat er nou in?’
Schutten: ‘Belager, tja. Je moet met synoniemen werken, natuurlijk.’<\/p>\n

Dumon Tak: ‘Hij gebruikt die rare lange scheikundige woorden, dat is grappig. En bij mij kom je dichter bij de kever te staan. Ik probeer hem voelbaarder te maken. Jan Paul beschrijft meer de buitenkant, ik zit aan de binnenkant te wroeten. Dat geldt eigenlijk wel voor ons hele schrijven.’
Schutten: ‘Nou nee. Of, in dit boek misschien wel.’
Zij: ‘Bij jou valt meer te lachen.’
‘Dat denk ik wel,’ beaamt hij. ‘Het is ook niet mijn ambitie om zo te schrijven als jij. Ik wil zo toegankelijk mogelijk schrijven voor een bepaalde doelgroep: de kleine wijsneusjes. Wat ik zelf was toen ik een jaar of elf was.’
Dumon Tak: ‘Ik doe verschrikkelijk lang over een zin. Wat hij in een uur tikt, daar doe ik een dag over. Of langer. Ik kan uren nadenken omdat in een zin een eenlettergrepig woord ontbreekt. Dan zit ik helemaal vast. En Jan Paul tikt gewoon door. Ik gooi vaak alles weer weg, aan het einde van de dag. Hij niet.’
Schutten: ‘Zo gemakkelijk schrijf ik ook weer niet. Aan Kinderen van Amsterdam heb ik twee jaar gewerkt.’<\/p>\n

Volwassenen zijn makkelijker<\/b>
Het frustreert wel eens, zeggen ze, dat kinderboeken in lager aanzien staan dan boeken voor volwassenen. Een kinderboekenschrijver moet het percentage van de opbrengst delen met de illustrator en verdient dus per saldo minder dan een schrijver van ‘volwassenenboeken’.
Dumon Tak: ‘De boodschap is toch: jullie zijn minder belangrijk, jullie werk is makkelijker. Terwijl, ik schrijf er geen bladzij minder om, of het nou ge\u00efllustreerd wordt of niet.’
Zouden ze dan toch niet liever voor volwassenen schrijven?
Beiden: ‘N\u00e9\u00e9!’<\/p>\n

Dumon Tak: ‘Het is veel makkelijker, dat wel. Guus Kuijer, die voor mij de beste schrijver is, zei dat laatst ook: nu hij met pensioen is, mag hij het rustiger aan doen van zichzelf, dus schrijft hij tegenwoordig voor volwassenen. Dan hoef je minder moeite te doen om dingen begrijpelijk te maken.’
Schutten: ‘Maar voor kinderen schrijven is gewoon leuker. Dan st\u00e1 je maar onder aan de hi\u00ebrarchie.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ze schrijven allebei non-fictie voor kinderen, over dieren. Hij maakte dit jaar het kinderboekenweekgeschenk, zij drie jaar geleden. Op bezoek bij een succesvol schrijverskoppel. \u2018De thermometervogel, die hebben we allebei.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[95,9,97],"tags":[1967],"acf":[],"author_name":"Padu Boerstra","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/90781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=90781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/90781\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Padu Boerstra","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=90781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=90781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=90781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}