{"id":90315,"date":"2009-10-14T14:54:00","date_gmt":"2009-10-14T12:54:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/vredesprijs\/"},"modified":"2009-10-14T14:54:00","modified_gmt":"2009-10-14T12:54:00","slug":"vredesprijs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/vredesprijs\/","title":{"rendered":"Vredesprijs"},"content":{"rendered":"
\n

Nelson Mandela kreeg hem, samen met F.W. de Klerk, en nu dus ook Barack Obama tot zijn eigen, zeer begrijpelijke en ook terechte verbazing: de Nobelprijs voor de Vrede. Er was in iedere geval \u00e9\u00e9n iemand die daar geen enkele bedenking bij had.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

De altijd lachende oud-aartsbisschop Desmond Tutu. Hij hield hier in Kaapstad eerst een tamelijk formele persconferentie, althans voor zijn doen, maar eindigde met de woorden: ‘Wat ik eigenlijk wil zeggen is: “Yippee”.’
Tutu: ‘De prijs is een beloning voor Obama’s boodschap van hoop.’ Vrij en weinig eerbiedig vertaald: een aanmoedigingsprijs.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

Foto: HH<\/em><\/div>\n
\n

Ik zat vrijdag in een klein maar chic Thais restaurant, toen ik het nieuws over Obama op tv hoorde, en de Engelse vrouw naast mij zei meteen: ‘Oh my god, veel te vroeg.’ Ze keek meteen geschrokken naar mij, en begon me omstandig uit te leggen dat ze op geen enkele manier twijfelde aan de kwaliteiten van de Amerikaanse president. ‘Maar ik ben zo bang, dat deze zware hypotheek het alleen maar moeilijker voor hem maakt.’<\/p>\n

Ik zag op internet dat de NOS aan haar websitebezoekers vroeg of Obama al dan niet terecht de prijs had gekregen, hier in Zuid-Afrika werd dezelfde vraag aan Jan & Alleman voorgelegd, en langzaam begon die verstandige mening van die Engelse vrouw, die ook de mijne was, en van duizenden anderen, mij tegen te staan.<\/p>\n

Prijzen zijn per definitie onrechtvaardig, want maar \u00e9\u00e9n iemand krijgt hem, en de rest wordt overgeslagen. Over literatuurprijzen kan je nog enigszins discussi\u00ebren, boeken kunnen beoordeeld worden, en je kan echt niet volhouden dat de Duitse literatuurwinnares Herta M\u00fcller beter of diepgaander schrijft dan bijvoorbeeld Philip Roth. Maar prijzen voor de Vrede zijn natuurlijk altijd een slag in de lucht, omdat die Vrede nooit voor eeuwig is (sorry Kant) en elk moment kan omslaan in haar tegendeel.<\/p>\n

Oud-president De Klerk heeft natuurlijk gelijk als hij verklaart dat ‘Obama misschien wel de eerste laureaat is, die de prijs krijgt voor wat hij hopelijk nog gaat bewerkstelligen, veel meer dan voor wat hij heeft bereikt. Dat legt een zware verantwoordelijkheid op Obama’s schouders.’<\/p>\n

En De Klerk kan het weten. Eigenlijk kreeg met hem en met Mandela een heel land de aanmoedigingsprijs, het Zuid-Afrika van na de apartheid, en allemachtig, wat is het inmiddels duidelijk dat zo’n onderscheiding een momentopname is. Want Zuid-Afrika, met op papier de meest verregaande grondwet ter wereld, is bepaald niet af. Ik druk mij zo neutraal mogelijk uit. Had het Nobelcomit\u00e9 zeker willen zijn van blijvend succes, ze hadden de prijs in hun zak gehouden, en het veelbelovende moment was ongemerkt voorbijgegaan.<\/p>\n

Ja, De Klerk en Mandela hadden echt iets om zich op te beroepen, een voorlopige verzoening tussen de meest onmogelijke partijen in Zuid-Afrika, maar elke dag dat je hier rondloopt, voel je hoe dichtbij de burgeroorlog is.<\/p>\n

Geen Afrikaans land heeft zo’n goede staat van dienst als het om de vrijheid van meningsuiting gaat, op papier mag iedereen hier van alles zeggen en doen waar je bij de buren subiet het gevang voor indraait, of erger. Maar nergens ook liggen de raciale gevoeligheden zo hoog opgestapeld, het gaat niet alleen om wat je zegt, maar ook wie het zegt, en over welke groep het gaat. Werkelijk een mijnenveld, waar de Nederlandse situatie nog steeds krankzinnig onbekommerd bij afsteekt.
Gisteren bijvoorbeeld naar een benefietpartij geweest voor een weeshuis in de buurt, waar gekleurde en zwarte kindertjes verblijven. De organisator is een goedwillende eind-twintiger, hockeyman, van na de apartheid. Hij kan het woord niet meer horen, zeker niet uit buitenlandse monden. Al zijn vrienden en vriendinnen komen en betalen voor het goede doel, en hebben een ‘lekker jol’ zoals ze dat hier zeggen (spreek uit: djoll), maar de enige zwarte die ik zie, is de bewaker. O ja, en een jonge, Libanese promovendus in de econometrie. Zou bij ons voor Italiaan doorgaan.<\/p>\n

Genoeg materiaal om over te honen, maar toch: die jongelui kunnen ook naar het strand gaan, en in hun cabrio’s rondjes rijen, en als ze dat een beetje handig doen, hoeven ze geen gekleurd of zwart weeskind te zien. Ik kan het niet nalaten en maak heel voorzichtig een opmerking over de eenzijdige samenstelling van de gasten. Ik voel me daarna meteen een lul, de organisator voelt zich betrapt. Hij vertelt over zijn zwarte en gekleurde vrienden die niet zijn komen opdagen, ik weer alle begrip.<\/p>\n

En toen heb ik die geprivilegieerde, blanke jongeman met zijn even verwoestend blonde vriendin gezegd dat hij trots mag zijn. Ik had geen vredesprijs te vergeven, ik had al betaald, maar soms moet je niet zeiken en onbeschaamd op het Prinzip Hoffnung vertrouwen. Ja, de pessimisten krijgen altijd gelijk, maar de optimisten hebben het gelijk van het moment in handen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zuid-Afrika, met op papier de meest verregaande grondwet ter wereld, is bepaald niet af.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[599,1613,193,595,597],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stephan Sanders","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/90315"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=90315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/90315\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stephan Sanders","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=90315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=90315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=90315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}