Roman<\/p>\n
Jakob Gilles wil verandering. Al vijftien jaar lang wordt hij gedresseerd door zijn grote liefde, fotografe Jade Weinberger. In een vlaag van postco\u00eftaal optimisme – hij heeft net met een kamermeisje geslapen – besluit hij dat het zo wel genoeg is geweest. Hij gaat grenzen stellen. Dan komt hij Jade tegen op straat. Ze heeft een achtjarig Roemeens jongetje bij zich: Will. Alsof ze vraagt of Jakob even op haar tas wil letten, vraagt ze of hij twee weken voor Will kan zorgen. Jakob neemt zich voor om nee te zeggen, sputtert tegen, en blijft met Will achter. Morgen, neemt Jakob zich voor. Morgen ga ik grenzen trekken.<\/p>\n
Dit is van mij is Saskia de Costers vijfde roman. In eerdere romans als Held en Eeuwige roem schreef De Coster al over twee mensen die zichzelf in elkaar verliezen. Nu liggen de accenten iets anders: Jade verliest zich in haar bizarre fotografieprojecten, Jakob verliest zich in Jade. Dit is van mij is precies wat Jakob niet kan zeggen. De hele roman is Jakobs gevecht om zich los te maken van Jade.<\/p>\n
Dat gevecht overtuigt. De Coster slaagt erin om het grote verhaal, de overkoepelende plot, net zo hard te laten aankomen als haar bijfiguren, haar subplots en haar beelden – iets wat haar in eerdere romans niet altijd lukte. Dat De Coster kan schrijven, was al wel duidelijk – dat ze zich regelmatig verloor in surrealistische beelden en bizarre terzijdes ook.<\/p>\n
Het bizarre zit hem nu meer in de inhoud dan in de vorm. De Coster begint haar korte hoofdstukken met eenvoudige zinnen als: ‘Ik bel toch naar Jade,’ ‘Een zomerse regen koelt de stad af’ en ‘Een kind zwemt onder me door.’ Heldere, registrerende openingszinnen, die bij nader inzien niet puur registrerend zijn: er zit altijd een kleine draai aan, iets vreemds, iets ongemakkelijks, net genoeg om de lezer nieuwsgierig te maken naar het vervolg.<\/p>\n
De Coster is nog steeds niet bepaald zuinig met haar beeldspraak. Maar de beelden staan in dienst van het verhaal, worden subtiel, haast nonchalant gebracht – en zijn juist daardoor des te krachtiger: ‘De rook ontsnapt met iedere deurzwaai, alsof het caf\u00e9 ademhaalt.’ Als Jakob ‘s nachts langs de kade wandelt, registreert hij: ‘Het water is olie. De lucht gebroken glas.’<\/p>\n
De Coster wekt niet alleen haar personages tot leven, maar ook het decor, de niet-levende voorwerpen. Met een simpel beeld wordt het rokerige caf\u00e9 bezield. Daardoor krijgen we tegelijkertijd inzicht in hoe de ik-persoon Jakob de wereld beziet. Hier is niet De Coster aan het woord, geen schrijfster die wil pronken met haar knappe beelden, hier is een intelligente, maar ook wat overspannen ik-persoon aan het woord, voor wie alles bezield is, en licht dreigend.<\/p>\n
Af en toe slaat De Coster de plank mis. Dan worden voorwerpen net iets te melig tot leven gewekt: ‘Krak, zegt het parapluutje,’ zegt Jakob als hij per ongeluk iets breekt. ‘Poef, zegt de broodrooster.’ Pfff, zegt de lezer.<\/p>\n
Jakob heeft bovendien de neiging om de personen om hem heen – met name de vrouwen – in wel erg clich\u00e9matige paradoxen te karakteriseren. Als Jade hem midden in de nacht belt, is ze ‘voorspelbaar in haar onvoorspelbaarheid’. Een van zijn scharrels noemt hij herhaaldelijk ‘het buitengewoon gewone meisje’.<\/p>\n
Zowel de melige als die gewild scherpe toon past niet bij Jakobs nerveuze, bezwerende manier van vertellen, die verder wel erg goed getroffen is.<\/p>\n
Want het is juist die toon waardoor Jakob je in het verhaal, in zijn gekte blijft zuigen. Hij raakt steeds iets meer van zichzelf kwijt, en tegen het einde lijkt hij compleet gedepersonaliseerd. Dat is ook het moment waarop De Coster overschakelt van het ik-perspectief naar het perspectief van de alwetende verteller. Perfect getimed.<\/p>\n
Misschien is dat nog wel het knapste aan Dit is van mij: de timing. Jakobs gekte, en het drama dat daarop volgt, wordt heel subtiel gedoseerd.<\/p>\n
Ongeveer op een vierde van het boek merkt Jakob over een vrouw met een sjaaltje op: ‘Met een ruk kan ze per ongeluk vermoord worden.’ Die opmerking is nog een incident, maar in je achterhoofd gaat al wel een alarmbel af. Gaandeweg worden de intervallen tussen Jakobs krankzinnige, gewelddadige observaties steeds kleiner. Jakob moet iets met die driften hebben gedaan. Maar wat? Dat wordt pas tegen het einde helemaal duidelijk.<\/p>\n
Niet alles is dan opgelost; er blijven nog wat losse eindjes over. Personages en gebeurtenissen waarvan niet helemaal duidelijk is wat ze nou in het verhaal deden. Dat lijkt eerder een slordigheid dan een bewuste keuze. Met iets meer controle over alle losse eindjes had Dit is van mij nog sterker kunnen zijn.<\/p>\n
De Coster is een van die auteurs die met elk boek beter worden. Die lijn zet ze met Dit is van mij voort: het is haar beste roman tot nu toe. Maar ze kan nog beter.<\/p>\n
Saskia de Coster, Dit is van mij, Prometheus, 279 p., \u20ac 18,95<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Saskia de Coster is weer beter geworden<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Dries Muus","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/89761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=89761"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/89761\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Dries Muus","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=89761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=89761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=89761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}