{"id":89369,"date":"2009-11-10T19:55:00","date_gmt":"2009-11-10T17:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/belangenverstrengeling-kunstsubsidies\/"},"modified":"2009-11-10T19:55:00","modified_gmt":"2009-11-10T17:55:00","slug":"belangenverstrengeling-kunstsubsidies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/belangenverstrengeling-kunstsubsidies\/","title":{"rendered":"Belangenverstrengeling kunstsubsidies"},"content":{"rendered":"
\n

Het toekennen van kunstsubsidies gebeurt door commissies van vakgenoten. Incestueus?<\/b><\/p>\n

Het gebeurt niet dagelijks dat een juridisch vonnis tot een dramaturgische ingreep leidt, maar Ab Gietelink van Theater Nomade besloot vorige week een sc\u00e8ne in zijn Neerlands Trots in Barre Tijden ijlings te actualiseren. Een vrolijke passage over het al dan niet subsidi\u00ebren van Rembrandts Nachtwacht was in een iets andere context komen te staan nu het Nederlands Fonds voor Podiumkunsten (NFPK) op last van de rechter de stopgezette subsidi\u00ebring van de Theatercompagnie subiet moet hervatten. De maatregel inspireerde Gietelink tot het inlassen van de versregels: <\/p>\n

Ieder commissielid met een belang gaat op de gang
en daar op de gang
telt niet zijn belang. <\/p>\n

Precies zoals het in werkelijkheid was gegaan.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Een lid van de NFPK-theatercommissie, Jarrod Francisco van theatergroep Likeminds, had zich discreet op de gang teruggetrokken toen de vergadering zich over de subsidi\u00ebring van zijn gezelschap zou buigen. Francisco vergaderde echter wil onbekommerd mee toen de commissie besloot de geldkraan voor de concurrerende Theatercompagnie dicht te draaien. Volgens de bestuursrechter ontstond daarmee \u2018een schijn van belangenverstrengeling\u2019. In het culturele fondsencircuit wekte de uitspraak veel beroering. Sinds jaar en dag beoordelen kunstzinnige collega\u2019s het subsidiabele gehalte van elkaars prestaties. Als dat van de rechter niet meer mag, dan betekent dit dat het systeem van de kunstadviescommissies ingrijpend op z\u2019n kop wordt gezet. Het NFPK gaat tegen de uitspraak in beroep bij de Raad van State. Als ook die zich tegen de \u2018schijn van belangenverstrengeling\u2019 uitspreekt, zal de sector een andere vorm van jurering moeten bedenken.<\/p>\n

Geharrewar over kunstbroeders en -zusters die elkaar in commissieverband het balletje toespelen, is zo oud als het Nederlandse subsidiesysteem. In de beeldende kunst is dat nauwelijks beter geregeld dan bij de film-, muziek- of podiumkunsten. Lex ter Braak, directeur van het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst, signaleerde vier jaar geleden in de bundel Second Opinion dat de subsidi\u00ebring binnen zijn branche aan elkaar hangt van \u2018belangenverstrengeling en vriendjes- of vijandenpolitiek\u2019. Volgens Ter Braak duikt iedereen die er maar enigszins toe doet in kunstenland vroeg of laat op in een commissie: \u2018Zo oordeelt de kunstwereld in beschermde beslotenheid over zichzelf.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Ab Gietelink van Theater Nomade<\/h3>\n
\n

– ‘Kunstsubsidi\u00ebring is een vorm van onbehoorlijk bestuur.’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Theatermaker Gietelink ging in beroep tegen de afwijzing van zijn aanvraag bij het NFPK. Via een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur kon hij aantonen dat geen van de commissieleden ooit een voorstelling van het onfortuinlijke gezelschap had bijgewoond. Bij de Raad van State haalde Gietelink zijn gelijk. <\/p>\n

\u2018Kunstsubsidi\u00ebring is een vorm van onbehoorlijk bestuur,\u2019 vindt hij. De discussie wordt bemoeilijkt doordat kunstenaars en gezelschappen aan wie wil geld wordt toegekend, er niets voor voelen hun gulle gevers tegen de haren in te strijken. Logisch dat de afgewezenen het volkomen onterecht vinden dat ze niet in de prijzen vallen, maar op het moment dat ze er weer bij horen, verstomt hun kritiek op het subsidiesysteem. \u2018Het zou mooi zijn als het rumoer rond de Theatercompagnie eindelijk leidt tot het fundamentele debat dat al vele jaren geleden had moeten plaatsvinden,\u2019 zegt Gietelink.<\/p>\n

PvdA-Kamerlid John Leerdam \u2018betreurt\u2019 dat er een rechter te pas moest komen aan het terugdraaien van het voor de Theatercompagnie (\u2018die best mooie dingen maakt\u2019) zo onzalige besluit. Als enige in het parlement weet Leerdam hoe het voelt om door een kunstfonds te worden afgeschreven. In een vorig leven was hij artistiek leider van het zwarte toneelgezelschap Cosmic, dat op zeker moment de subsidianten niet langer wist te behagen. \u2018Maar daarna heb ik nog jaren in allerlei commissies gezeten, dus ik ken dat systeem van binnen en van buiten,\u2019 zegt Leerdam. \u2018De politiek kan niet langer uit onder een discussie over de toekomst van de kunstsubsidi\u00ebring.\u2019<\/p>\n

Ze verdienen zeker geen schoonheidsprijs, de commissieleden die doodleuk beslissen over subsidies waar ze tegelijkertijd zelf naar zitten te hengelen. Ellen Walraven, directeur van het Amsterdams cultureel centrum De Balie en voorheen als dramaturge verbonden aan toneelgezelschap \u2019t Barre Land, zou nooit met dubbele agenda in zo\u2019n adviescommissie gaan zitten. De wereld van kunstraden en -fondsen kent ze beter dan de inhoud van haar handtas. Er valt veel op aan te merken, erkent ze. \u2018Maar wat is het alternatief? Ik ben veel in Belgrado. Daar drink je eindeloos met de wethouder en wordt het op die manier geregeld. In ons land wordt ook geborreld en genetwerkt, maar het is hier toch minder van duim omhoog of duim naar beneden aan het einde van het gesprek.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Verstrengeld<\/h3>\n

Jarrod Francisco<\/b> van \u2028theatergroep Likeminds, lid van \u2028de NFPK-theater-commissie, vergaderde onbekommerd mee toen de \u2028commissie besloot de geldkraan voor de concurrerende Theatercompagnie van Theu Boermans dicht te draaien.<\/p>\n

Arthur Sonnen<\/b> maakte in 2000 deel uit van de commissie die \u2028negatief adviseerde over de aanvraag van toneelgroep De Appel. Vier jaar later was Sonnen zelf aan de beurt: zijn Theaterfestival werd opgeheven na een afwijzing van een commissie \u2028met opponent Gerrit Dijkstra, zakelijk directeur van De Appel. Sonnen \u2028vermoedde een \u2018wraakneming\u2019. <\/p>\n

In 2006 ontving de Vlaamse schrijver \u2028Erik Vlaminck<\/b> \u2028\u20ac 75.000 van het Nederlands Fonds \u2028voor de Letteren. Volgens Volkskrant-criticus Arjan Peters typisch een geval van vriendjespolitiek: \u2018Dezelfde Vlaminck namelijk was in 2005 lid van de adviesraad van het Fonds en maakte zelf deel uit van de Adviescommissie Werkbeurzen Schrijvers 2005.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het toekennen van kunstsubsidies gebeurt door commissies van vakgenoten. Incestueus?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":278730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,155,59,171,153],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Rudie Kagie","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/89369"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=89369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/89369\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Rudie Kagie","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/278730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=89369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=89369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=89369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}