Beeldende kunst<\/p>\n
Oorlog inspireert. Nadat Francisco de Goya y Lucientes in het voorjaar van 1808 afreisde naar Zaragoza om het verzet van de Spaanse guerrilla’s tegen Napoleon vast te leggen, begon een van zijn creatiefste periodes. In talloze schilderijen en etsen legde Goya zijn indrukken van de belegerde stad vast, met als hoogtepunt Los Desastres de la Guerra, een tachtigdelige etsreeks die tot op heden geldt als een van de sterkste anti-oorlogsdocumenten.<\/p>\n
Goya voorzag de beelden – lynchpartijen, verkrachtingen – van onderschriften: ‘Ik heb dit gezien,’ bij een groep belaagde vrouwen en kinderen. ‘En dit ook,’ bij een groep vluchtende oorlogsslachtoffers. Voor Goya fungeerden de bijschriften als uitroepteken, maar ook als stempel van authenticiteit. Dit waren geen willekeurige ervaringen, het waren zijn ervaringen.<\/p>\n
Tegenwoordig oogt zo’n bewijs van waarachtigheid wat ouderwets. Authenticiteit is zo vaak ingezet als marketingstrategie – ‘waar gebeurd!’ – dat ze veel van haar aantrekkingskracht heeft verloren. Bovendien: kunst is toch autonoom? Persoonlijke geschiedenissen en fascinaties zijn een voetnoot. Wat telt is het talent. Toch?<\/p>\n
Dit hield me bezig bij het bekijken van de tentoonstellingen Circle of Trust van beeldhouwer Folkert de Jong in het Groninger Museum, en Club Mama Gem\u00fctlich van fotograaf\/beeldhouwer Christiaan Bastiaans in het Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum. De kunstenaars hebben veel gemeen. Beiden hebben meer talent in de drie dimensies dan op het platte vlak (hun sculpturen zijn beter dan hun tekeningen). Beiden beschikken over wat in recensentenjargon ‘een weinig opwekkend wereldbeeld’ heet. En, het belangrijkste, beiden hebben een fascinatie voor de gevolgen van oorlog: leed, geweld, verminking.<\/p>\n
Toch verhouden ze zich zeer verschillend tot deze fascinatie. Folkert de Jong kun je een typisch postmoderne kunstenaar noemen. Hij sprokkelt zijn materiaal bijeen uit films en de kunstgeschiedenis, hij houdt van de Eerste Wereldoorlog-etsen van Otto Dix, van obscure griezelfilms, zijn oeuvre is een lappendeken van verwijzingen. Christiaan Bastiaans, is een meer wereldse kunstenaar. Hij trok naar conflictgebieden, keek rond in vluchtelingenkampen, bezocht leprakolonies, legde contact met kindsoldaten. Het verschil tussen de kunst van De Jong en van Bastiaans is een verschil tussen sensatie en ervaring. Waar de een vooral bezig is met het reproduceren van de observaties en ervaringen van anderen, maakt de ander zijn eigen ervaring tot inzet van zijn kunst.<\/p>\n
Is dat genoeg om de kwaliteit van een oeuvre te bepalen? Nauwelijks, waarschijnlijk – talent, ambitie, doorzettingsvermogen, tellen minstens zo zwaar. Maar gaat u kijken en ervaar het zelf: die beelden van De Jong zijn grootser, amusanter en spectaculairder – maar het is het werk van Bastiaans dat beklijft.<\/p>\n
Folkert de Jong, \u2018Circle of Trust\u2019, Groninger Museum, te zien tot 11 april 2010; Christiaan Bastiaans, \u2018Club Mama Gem\u00fctlich\u2019, Kr\u00f6ller-M\u00fcller Museum, Otterlo; te zien tot 21 februari 2010<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ter vergelijking: ellende ?als sensatie en als ervaring.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Stefan Kuiper","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/88847"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=88847"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/88847\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Stefan Kuiper","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=88847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=88847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=88847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}