Uit het leven<\/p>\n
Alexander Orlow, op 31 oktober overleden, was een Amsterdams tabaksmenger, sigarettenfabrikant en playboy die hoorde tot de internationale high society. Samen met zijn beeldschone vrouw Jacobine hield hij in de wilde jaren zestig en zeventig grootse champagnefeesten in zijn witte kubusvilla aan de Apollolaan. Hij ontving Nurejev en Fonteyn, danste met Brigitte Bardot, maar probeerde Sophia Loren, die hij adoreerde, te mijden omdat ze in werkelijkheid niet aardig zou zijn. Die mogelijke ontgoocheling kon hij niet verdragen.<\/p>\n
Zijn grootste bekendheid verwierf Orlow, die de sigaret beschouwde als ‘het meest intieme product dat iemand bij zich draagt’, als verzamelaar van moderne kunst, grote abstracte schilderijen en sculpturen. Die hing hij vanaf 1959 boven en tussen de machines in de Turmac-fabriek in Zevenaar om de dodelijke verveling van de lopende band te verdrijven. Dat was uniek en revolutionair. Kunstenaars voelden zich aanvankelijk beledigd – schandalig om kunst in zo’n lawaaierige fabriekshal te hangen – de werknemers giechelden en haalden de schouders op. Maar de Peter Stuyvesant Collectie groeide uit tot een van de grootste en belangrijkste bedrijfsverzamelingen van Europa, jonkheer Sandberg van het Stedelijk Museum was jarenlang de grote adviseur. Toen de Collectie eens in Parijs werd getoond, kwamen de fabrieksmeisjes in verzet. Orlow organiseerde een busreis naar de Lichtstad. Hij was een goede baas; de jasschorten van het personeel waren door Dick Holthaus ontworpen.<\/p>\n
Alexander Orlow werd op 10 oktober 1918, in de laatste dagen van de Eerste Wereldoorlog en het jaar na de Russische Revolutie, op doorreis in Berlijn geboren. Zijn Russische overgrootvader was, vertelde hij trots, roverhoofdman van de kozakken, zijn vader en grootvader zaten in de tabak. Nog als baby kwam Alexander in Amsterdam. Zijn vader was altijd op reis. Na de Handelsschool kreeg hij allerlei baantjes, hij deed veel aan sport – was jarenlang aanvoerder van het Nederlands rugbyteam – en kwam toch weer in de tabak terecht. Hij werkte op tabaksvelden in Turkije en Amerika en daarna op een fabriek in Londen. In 1939 was hij weer in Nederland. Op 8 mei 1940 bracht hij een machineonderdeel naar Zwitserland. De volgende dag ging hij naar Parijs om overhemden op te halen, maar ze waren nog niet klaar. De dag erna kon hij niet meer terug. Nederland was bezet. Hij vluchtte naar Zuid-Frankrijk, verkocht zijn auto en kon met de laatste boot mee naar Engeland.<\/p>\n
Hij werd verbindingsofficier in het Britse leger en nam deel aan de invasie van Normandi\u00eb in juni 1944. Met de Amerikanen ging hij naar Dresden. Hij werd belast met de ontmanteling van de concentratiekampen.<\/p>\n
Na de oorlog ging Orlow als tabaksmakelaar naar Amerika. Al snel werd hij gevraagd om de verwoeste Turmac-fabriek in Zevenaar op te bouwen. Er waren geen materialen en hij kocht een afgedankte brug die hij uit elkaar haalde. Van de onderdelen bouwde hij het ijzeren geraamte, waarin de fabriek herrees. In 1953 werd hij president-directeur, hij verviervoudigde de productie en introduceerde het merk Peter Stuyvesant. Hij werd een van ‘s werelds invloedrijkste tabaksfabrikanten en ontwikkelde kartels waarbij ‘concurrenten’ elkaars sigaretten maakten. Vanuit de hele wereld kwamen belangstellenden kijken naar zijn met kunst behangen fabrieken en naar het bijzondere Turmac-kantoor in Amsterdam dat architect Salomonson voor hem bouwde. Salomonson ontwierp ook het Orlow-huis aan de Apollolaan.<\/p>\n
Toen tijdens de vrijheidsstrijd in zuidelijk Afrika Nederlandse handelaren in strijd met de VN-boycot illegaal tabak uit Zuid-Rhodesi\u00eb (Zimbabwe) importeerden, wilde hij het niet geloven; zoals hij ook niet zou geloven dat een Picasso vals was als de verkoper hem had verzekerd dat het een echte was. De gloriejaren van de sigaret waren voorbij, dat deed pijn. Na zijn pensioen vertrok hij naar Lugano. British American Tobacco (BAT) fuseerde met Rothmans International, dat Turmac in 1973 had opgekocht. De fabriek in Zevenaar werd gesloten en omdat sigarettenmerken geen kunst meer mogen sponsoren is de Peter Stuyvesant Collectie omgedoopt tot de BATartventure Collectie. BAT wil er vanaf. De 1500 kunstwerken, van Appel tot Niki de Saint Phalle, van Spoerri tot Sarah Jones, zijn opgeslagen en het wachten is op het juiste moment om ze te veilen in New York, Tokio en Amsterdam. Alexander Orlow werd oud, eenennegentig jaar, alsof hij, eigenwijs als altijd, postuum wilde tonen dat champagne en Peter Stuyvesant zo slecht nog niet zijn.<\/p>\n
Suggesties voor deze rubriek?<\/p>\n
Mail naar uithetleven@vn.nl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Alexander Orlow, 1918-2009<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"peter brusse","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/88839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=88839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/88839\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"peter brusse","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=88839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=88839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=88839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}