Oratie<\/p>\n
Toen Thomas Vaessens De revanche van de roman publiceerde, gaf hij daarmee zijn visitekaartje af als hoogleraar in de moderne Nederlandse letterkunde. In zijn boek hield hij een pleidooi voor onderzoek naar een nieuwe trend in de literatuur, namelijk naar romans waarin wordt gereageerd op de politieke actualiteit. De schrijvers van deze zogeheten laatpostmoderne romans, zo luidt Vaessens’ stelling, proberen een rol te spelen als publieke intellectuelen en een brug te slaan tussen literatuur en lezers. Een vergelijkbare opvatting blijkt Odile Heynders te huldigen, getuige de oratie die zij onlangs hield voor de Universiteit van Tilburg onder de titel Voices of Europe. Literary Writers as Public Intellectuals.<\/p>\n
Ook deze kersverse hoogleraar in de vergelijkende literatuurwetenschap heeft zich als doel gesteld literatuur van auteurs te onderzoeken die als publieke intellectuelen het debat met hun publiek aangaan, met name over Europa. Volgens haar dient de aandacht echter niet alleen uit te gaan naar de auteur als publieke intellectueel, dus naar diens politieke standpunten, maar vooral ook naar de wijze waarop deze daaraan vormgeeft. Aan de hand van diverse voorbeelden laat zij zien dat auteurs die als publieke intellectuelen naar voren treden, zoals D\u00e9sanne van Brederode, Herman Franke en David Van Reybrouck, zich bedienen van zulke uiteenlopende vormen als de gesproken column, de ingezonden brief en het pamflet, en dat anderen meer hun verbeeldingskracht inzetten en hun idee\u00ebn over de samenleving vormgeven in een kort verhaal.<\/p>\n
De kritiek die Vaessens moest incasseren omdat in zijn onderzoek meer op autonomie ingestelde auteurs, zoals W.F. Hermans, buiten de boot vallen, heeft Heynders proberen te ondervangen. Zij wenst rekening houden met de verschillende standpunten die allerlei auteurs innemen, met de tekstsoorten die zij gebruiken en de diverse stijlen waarvan zij zich bedienen, met hun rol als publiek intellectueel en met de reacties van hun publiek. Heynders heeft zich voorgenomen alle door haar onderzochte en nog te onderzoeken casussen onder te brengen in een model. De belangrijkste categorie\u00ebn daarvan worden gevormd door ‘schrijvers’, die hun commentaar op de werkelijkheid op een tamelijk directe wijze leveren, en ‘romanciers’, die zich van allerlei fictieve vormen bedienen. Bij beide wordt verder gekeken naar de mate van explicietheid van de politieke beweringen.<\/p>\n
Auteurs zullen vervolgens onderling met elkaar worden vergeleken, zoals op het punt van in- en uitsluiting. Waar deze classificatie op moet uitlopen, is mij niet duidelijk. Zoals mij ook niet duidelijk is op basis waarvan en hoe auteurs en politieke onderwerpen zullen worden geselecteerd en afgebakend. Ik had ook graag geweten met behulp van welke wetenschappelijke methode het onderzoek wordt verricht. In haar dankwoord zegt Heynders haar leerstoel te zien als een continuering van onder andere het werk van de in 2007 overleden Tilburgse hoogleraar Hugo Verdaasdonk. Maar hoe diens empirisch sociologische instrumentarium is te gebruiken voor het hier voorgestelde onderzoek blijft toch een raadsel.<\/p>\n
Wie de visitekaartjes van nieuwe hoogleraren in de literatuurwetenschap naast elkaar legt, kan niet anders dan tot de conclusie komen dat niet de methodologische uitgangspunten van het wetenschappelijk onderzoek de hoogste prioriteit hebben, maar het object van onderzoek.<\/p>\n
Odile Heynders<\/p>\n
Voices of Europe. Literary Writers as Public Intellectuals<\/p>\n
Inaugurele rede Universiteit van Tilburg<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Een nieuwe literatuurwetenschap<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Klaus Beekman","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/87979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=87979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/87979\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Klaus Beekman","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=87979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=87979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=87979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}