
 {"id":87867,"date":"2009-12-12T12:49:00","date_gmt":"2009-12-12T10:49:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-rode-ingenieurs-in-de-pvda\/"},"modified":"2009-12-12T12:49:00","modified_gmt":"2009-12-12T10:49:00","slug":"de-rode-ingenieurs-in-de-pvda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-rode-ingenieurs-in-de-pvda\/","title":{"rendered":"De Rode Ingenieurs in de PvdA"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<h3>&#8216;We zetten hoger in en komen lager uit&#8217;<\/h3>\n<p>Erg lang geleden is het niet, zeven jaar. Maar op de foto&#8217;s uit 2002 zien ze er uit of ze nog maar net uit de collegebanken zijn gestapt. Daar staan ze, in hun rode jasjes: Diederik Samsom met uitbundige krullenbos, Jeroen Dijsselbloem en Staf Depla met jongensachtige branie. &#8216;De Rode Ingenieurs&#8217;, zo noemden ze zichzelf toen ze tijdens de verkiezingscampagne van 2002\/2003 met zijn drie\u00ebn het land in trokken, op zoek naar &#8216;echte problemen en werkende oplossingen&#8217;. Als jonge Kamerleden wilden ze bovenal de &#8216;regentencultuur&#8217; in de door verkiezingsnederlagen geteisterde PvdA doorbreken. &#8216;We wilden ons overal mee bemoeien,&#8217; zegt Dijsselbloem. &#8216;Alles moest anders!&#8217;<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p>Inmiddels zijn de hemelbestormers van toen zelf aan de macht in de PvdA-fractie. Dijsselbloem (1966) is vice-voorzitter, Samsom (1971) is secretaris campagne en strategie, Depla (1960) is een van de drijvende krachten en heeft er al jaren in het fractiebestuur op zitten.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p>Wat is er van hun idealen terecht gekomen? Hoe komt het dat hun partij nu op een dieptepunt in de peilingen staat? Hoe denken ze ooit nog de verkiezingen te gaan winnen?<\/p>\n<p>De afgelopen maanden berichtte Vrij Nederland verschillende malen over de sociaal-democratie, die in heel Europa in zwaar weer verkeert (zie www.vn.nl, dossier sociaal-democratie). We beschreven hoe progressieve denkers zich het hoofd breken over de toekomst van links. Ook PvdA-criticus Marcel van Dam deed zijn verhaal. Nu is de beurt aan de angry young men in de PvdA-fractie. Hoe krijgt de vernieuwing van de sociaal-democratie gestalte in de politieke praktijk?<\/p>\n<p><b>Hard tegen hard<\/b><br \/>In de riante werkkamer van Jeroen Dijsselbloem in de oude vleugel van het Kamergebouw, met uitzicht op het Binnenhof en Het Plein, zijn de Rode Ingenieurs aan tafel geschoven. Ochtendkranten en koffie op tafel, straks hebben ze vergadering van het fractiebestuur.<\/p>\n<p>Diederik Samsom: &#8216;Onze campagne als Rode Ingenieurs was in eerste instantie een manier om ons te profileren, om aandacht te krijgen.&#8217;<\/p>\n<p>Staf Depla: &#8216;Dat is aardig gelukt. We hebben voor heel wat reuring gezorgd.&#8217;<\/p>\n<p>Jeroen Dijsselbloem: &#8216;Maar het g\u00edng wel ergens over. De partij had bij de verkiezingen in mei 2002 ongelooflijk op zijn flikker gekregen omdat ze grote maatschappelijke problemen veel te lang had laten liggen. Wij hadden daar harde kritiek op. De fractie zat vol getraumatiseerde oud-bewindslieden die zich hevig verweerden. Dat ging hard tegen hard. Maar de kwesties die wij toen op de agenda hebben gezet, staan nu centraal in het politieke debat: integratie, veiligheid, de aanpak van de probleemwijken.&#8217;<\/p>\n<p>In 2002, toen ze met hun acties begonnen, hadden Dijsselbloem en Depla er al een paar jaar in de Kamer op zitten. Samsom stond op de kieslijst en sloot zich bij hen aan. &#8216;Zij waren de hippe jongens in de fractie,&#8217; zegt Samsom. &#8216;Daar wilde ik bij horen.&#8217; Ze noemden zich &#8216;De Rode Ingenieurs&#8217; omdat ze alle drie aan een technische universiteit hadden gestudeerd, en omdat ze op zoek wilden naar praktische politiek. Ze bezochten achterstandswijken, kerncentrales en ziekenhuizen en spraken met verpleegsters, tramchauffeurs en hero\u00efneverslaafden. Aan het eind van iedere actiedag presenteerden ze voor de pers een stel concrete oplossingen.<\/p>\n<p>Zonder zich te storen aan de offici\u00eble partijlijn pleitte het drietal voor een harde aanpak van de problemen in de oude wijken. De bestrijding van criminaliteit moest op de eerste plaats komen, woningcorporaties die hun sociale verplichtingen niet nakwamen, moesten financieel worden gestraft en inburgering moest verplicht worden gesteld. In die tijd was dat in de politiek-correcte PvdA nog vloeken in de kerk.<\/p>\n<p>&#8216;Tijdens de paarse kabinetten was de partij een bestuurdersclub geworden die het contact met de maatschappelijke werkelijkheid was kwijtgeraakt,&#8217; zegt Dijsselbloem. &#8216;Er werd teveel gepraat in een soort beleidsalgebra. Die cultuur wilden wij doorbreken.&#8217;<\/p>\n<p><b>Gehuild<\/b><br \/>Bij de verkiezingen van mei 2002 had de PvdA onder lijsttrekker Ad Melkert een verpletterende nederlaag geleden: het zeteltal was gehalveerd, de partij dompelde zich in zelfverwijt en zelfbeklag. Het wankele eerste kabinet-Balkenende viel al in oktober door de hopeloze ruzies binnen de LPF. De jonge honden in de PvdA-fractie roken hun kans en stortten zich in de nieuwe campagne.<\/p>\n<p>De geldingsdrang van de Rode Ingenieurs stuitte op grote weerstand in de partij. Toen het eerste kabinet-Balkenende viel, moest er een nieuwe kieslijst worden samengesteld. Samsom, de goedgebekte oud-woordvoerder van Greenpeace, kreeg vanwege zijn mediagenieke uitstraling plaats 9 op de kieslijst. Maar Depla moest het doen met plaats 27. En Dijsselbloem, die in de Volkskrant een kritisch pamflet over de partij had ondertekend, werd weggezet op plaats 33, bijna onverkiesbaar. Groot was hun opluchting toen Wouter Bos, de nieuwe lijsttrekker, bij de verkiezingen in januari totaal onverwacht twee\u00ebnveertig zetels wist te veroveren. Geestdriftig gesteund door de Rode Ingenieurs, die &#8216;de buitenboordmotor van Bos&#8217; werden genoemd.<\/p>\n<p>Maar zelfs na de spectaculaire comeback bij de verkiezingen konden sommige oudgedienden in de fractie het eigengereide optreden van de vernieuwers moeilijk verkroppen. Tijdens een fractieweekend van de PvdA begin 2003, in een hotel aan de kust, kwam het tot een hevige botsing. De Rode Ingenieurs kregen ongenadig op hun sodemieter. Hoe hadden ze het in hun hoofd gehaald zomaar over allerlei onderwerpen campagne te voeren, zonder met het fractiebestuur af te stemmen wat ze gingen doen? En hoe durfden ze op eigen houtje te pleiten voor een strenger integratiebeleid? Er werd geschreeuwd, er werd gehuild.<\/p>\n<p>&#8216;Het liep heel hoog op,&#8217; zegt Dijsselbloem, die er nog het hardst van langs kreeg. &#8216;Wat ze ons nog het meest kwalijk namen, is dat we hadden gepleit voor verplichte inburgering.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;We waren op dat idee gekomen tijdens gesprekken met Turkse vrouwen, die zelf zeiden: maak de inburgeringscursus alsjeblieft verplicht, dan kunnen onze mannen ons niet meer tegenhouden. Maar de PvdA zat nog helemaal vast in het multiculturele denken.&#8217;<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;Er werd geroepen: &#8220;Dat we d\u00edt nog moeten meemaken in onze PvdA!&#8221; Ze waren helemaal overstuur. Het was een belangrijk symbolisch moment: de botsing tussen generaties.&#8217;<\/p>\n<p><b>In de goot<\/b><br \/>Na het aantreden van Jacques Tichelaar als nieuwe fractievoorzitter wonnen de vernieuwers geleidelijk terrein. De werkwijze van de Rode Ingenieurs werd door de fractie als geheel overgenomen. Staf Depla werd gekozen tot campagnesecretaris, een nieuwe functie in het fractiebestuur. Nu trok de hele fractie met enige regelmaat het land in om zich in maatschappelijke kwesties als de jeugdzorg en de probleemwijken te verdiepen. Aan het eind van de dag werden de bevindingen besproken, en vervolgens verwerkt in boekjes met oplossingen. &#8216;Geweldig was dat,&#8217; zegt Depla. &#8216;Opeens werden allerlei Kamerleden geconfronteerd met problemen buiten hun eigen portefeuille waar ze nog nooit over hadden nagedacht.&#8217;<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"wpg-element paragraph-quote\">\n<blockquote>\n<p>&#8216;Mensen zijn ongelijk en verdienen een ongelijke behandeling&#8217;<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p>Niet alleen de methode, maar ook de idee\u00ebn van de Rode Ingenieurs vonden geleidelijk meer weerklank in de fractie.<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;Het gelijkheidsideaal was aan een herijking toe. In de jaren zeventig is vooral in het onderwijs het idee gegroeid dat iedereen op dezelfde manier behandeld moet worden: allemaal dezelfde basisopleiding, allemaal hetzelfde niveau. Maar dat leidt juist tot de grootste ongelijkheid, omdat grote groepen mensen niet mee kunnen komen. Ons ideaal was dat te doorbreken. Mensen zijn ongelijk en verdienen juist een ongelijke behandeling. Alleen op die manier kun je ervoor zorgen dat mensen gelijke kansen krijgen. Sinds het parlementair onderzoek naar de onderwijsvernieuwingen is de knop gelukkig om.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Hetzelfde geldt voor individuele emancipatie. Die hebben we ook ter discussie gesteld. In de jaren tachtig en negentig, de tijd van het marktdenken, heeft de burger als individuele consument heel veel vrijheid gekregen. De PvdA ging daarin volop mee. Maar de vraagsturing gaat uit van een mondige, assertieve burger. Heel veel mensen gaan verloren in zo&#8217;n systeem van &#8220;red u zelf maar&#8221;. Veel mensen die er wel recht op hebben, krijgen bijvoorbeeld geen bijzondere bijstand omdat ze de weg niet weten in de bureaucratie.&#8217;<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;Sommige mensen moet je bij de hand nemen om ze verder te brengen. Dat is verheffing. Een schrijnend voorbeeld is ook de psychiatrische zorg. In de jaren negentig werden psychiatrische pati\u00ebnten in de samenleving losgelaten. Goed bedoeld, maar binnen de kortste keren lagen ze in de goot. En de overheid stond erbij te kijken en zei: eigen keuze. Langzamerhand dringt gelukkig het besef door dat die houding, dat mensbeeld, niet deugt.&#8217;<\/p>\n<p><b>Geen toeschouwer<\/b><br \/>De overheid moet durven ingrijpen: die overtuiging lag aan de basis van de aanpak van de probleemwijken, die door minister Ella Vogelaar in gang werd gezet en door haar opvolger Eberhard van der Laan wordt uitgevoerd. De basis van dat beleid werd mede gelegd door de Rode Ingenieurs, samen met fractiegenoten als Hans Spekman, de bevlogen oud-wethouder uit Utrecht. Woningcorporaties, gemeenten, politie, scholen en maatschappelijk werk moeten op alle niveaus met elkaar en de bewoners samenwerken om de buurten veiliger en socialer te maken.<\/p>\n<p>Daarbij moet de overheid de moraal niet schuwen, menen de Rode Ingenieurs. In de PvdA werd de moraal de afgelopen decennia veelal als een priv\u00e9-zaak beschouwd. Maar toen Dijsselbloem ontdekte dat allochtone jongeren in de grote steden de gewelddadige, vrouwonvriendelijke hiphopcultuur kopieerden in hun dagelijks leven, stak hij een preek af tegen MTV. Prompt stond hij als fatsoensrakker en moraalridder bekend. Maar de boodschap kwam aan. Velen in de partij, ook Wouter Bos, spreken nu over het belang van normen en waarden, voorheen een thema van het CDA.<\/p>\n<p>Zelfs de opvattingen van de Rode Ingenieurs over het heikelste onderwerp, integratie, wonnen langzaam terrein. Dijsselbloem werd aanvankelijk de &#8216;Wilders van links&#8217; genoemd omdat hij durfde te zeggen dat nieuwkomers in Nederland ook plichten hebben. En dat er waarden zijn in Nederland waaraan iedereen zich moet houden. Maar inmiddels kijken weinig mensen in de PvdA daar meer van op. Afgelopen jaar werd de nieuwe Integratienota van de partij, waarin op een aanzienlijk strengere toon over immigranten wordt gesproken, na hevige discussies door het ledencongres aangenomen. Dijsselbloem: &#8216;Een handjevol mensen heeft zijn lidmaatschap opgezegd. Maar die vonden de nota niet te streng, maar juist te soft.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Dat betekent overigens helemaal niet dat de discussie in de partij nu is afgelopen. Maar er is wel meer lijn in gekomen. Zeven jaar geleden zou niemand in de top van de partij die nota voor zijn rekening hebben genomen. Migranten waren kwetsbaar, die moest je juist tegemoet komen. Die mocht je nergens toe dwingen.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Het effect van al die goede wil was dat mensen juist aan hun lot werden overgelaten. Daarom zijn we ook voor het tegengaan van gedwongen huwelijken. De oude garde zegt: &#8220;Laat ze toch, wij hebben ook jaren gedaan over emancipatie.&#8221; Wij zeggen: ja, maar er is wel voor gevochten. We moeten bereid zijn tegen zulke praktijken op te treden. De sociaal-democratie hoort geen toeschouwer te zijn.&#8217;<\/p>\n<p>De laatste weken vlamde de discussie in de partij weer op toen oud-minister en oud-partijlid Marcel van Dam in een film en een boek, De onrendabelen, verkondigde dat er de afgelopen decennia een onderklasse is ontstaan die systematisch wordt buitengesloten en opgejaagd. Dat alles mede door toedoen van de PvdA, die in de jaren tachtig en negentig de neoliberale zakelijkheid heeft omarmd en de solidariteit verkwanseld.<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;Van Dam denkt dat alles mis is gegaan toen hij zelf midden jaren tachtig de politiek verliet. Maar de ontwikkelingen die hij bestrijdt, zijn al eerder in gang gezet, door zijn generatie. Op zichzelf ben ik het eens met zijn constatering dat een grote groep mensen niet kan meekomen. Maar zijn analyse klopt niet. Wanneer zijn de saamhorigheid en de gemeenschapszin door de partij bij het grofvuil gezet? In de jaren zeventig, toen hij minister was. De Nieuw-Linkse lijn waar zij voor kozen &#8211; individuele emancipatie, volstrekte gelijkheid &#8211; heeft de weg vrij gemaakt voor de doorgeschoten individualisering, de verzakelijking en het marktdenken. Het bevrijdingsfeestje van de jaren zeventig is nu pas afgelopen, en wij zitten met de kater.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Als wij nu beginnen over een sollicitatieplicht voor jongeren met een uitkering &#8211; \u00f3f werken, \u00f3f naar school &#8211; zegt Van Dam: jullie jagen ze op. Maar wat zijn generatie heeft gedaan &#8211; mensen op de bank zetten met een uitkering &#8211; d\u00e1t is onverschilligheid.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Wij willen mensen verheffen, juist uit betrokkenheid.&#8217;<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;In de fractie wordt die visie inmiddels breed gedeeld, maar in de partij is nog wel weerstand. Het is lastig om overtuigend over te komen als Van Dam telkens roept dat het allemaal niet deugt.&#8217;<\/p>\n<p><b>Treurige veertien zetels<\/b><br \/>In 2006 belandden de Rode Ingenieurs opeens in het centrum van de macht, toen de PvdA een coalitie sloot met CDA en ChristenUnie. In de oppositie hadden ze moeten zwoegen om steun voor hun idee\u00ebn, nu zaten ze opeens in de regering en kregen ze de wind mee. Moeiteloos sommen Dijsselbloem, Samsom en Depla op wat de PvdA in dit kabinet allemaal aan goeds heeft bereikt. Er is een Irak-onderzoek ingesteld, de AOW-leeftijd wordt verhoogd, er komt een miljard extra voor de lerarensalarissen, verlenging van de missie in Uruzgan is tegengehouden, de aanschaf van de JSF is geblokkeerd, verdere afbraak van de WAO en de WW is voorkomen, de economische crisis is door Wouter Bos effectief bestreden. Zelfs de &#8216;onderzoekspolitiek&#8217; van de rode ingenieurs is doorgedrongen in het parlement. De Kamer ontwikkelt nu een eigen onderzoeksagenda. &#8216;En er wordt twintig miljard vrijgemaakt voor twintig procent duurzame energie in 2020,&#8217; zegt Samsom. &#8216;Was dat zonder ons gebeurd? Zeker niet.&#8217;<\/p>\n<p>Maar ondanks alle successen van de PvdA blijven de kiezers weg. In sommige peilingen stond de partij de laatste maanden op een treurige veertien zetels.<\/p>\n<p>Voor Samsom was de malaise aanleiding om een brandbrief te sturen aan zijn fractiegenoten, toen hij zich eind september opnieuw kandidaat stelde als lid van het fractiebestuur. De PvdA verkeert in een &#8216;deplorabele staat&#8217;, schreef hij. En de fractie lijkt niet in staat het tij te keren. De prestaties zijn &#8216;duidelijk niet voldoende&#8217;.<\/p>\n<p>Het interne e-mailbericht werd prompt gelekt, in de media werd het breed uitgemeten. Hier en daar werd gesuggereerd dat Samsom met een couppoging bezig was tegen Mari\u00ebtte Hamer die hem nipt had verslagen bij de verkiezingen voor het fractievoorzitterschap in mei vorig jaar. Maar volgens Samsom is dat onzin. &#8216;Die brief was als toelichting bij mijn kandidatuur bedoeld, niet als oorlogsverklaring. In essentie stond er \u00e9\u00e9n ding in: we laten dit niet over onze kant gaan, deze partij verdient meer dan veertien zetels, alle hens aan dek. En dat stond allemaal niet los van ons persoonlijk functioneren: als fractie zijn we het meest zichtbare deel van de partij, en het fractiebestuur is verantwoordelijk voor het functioneren. Ikzelf ook dus.&#8217;<\/p>\n<p>Maar de vraag blijft: als de PvdA als regeringspartij inderdaad zoveel successen boekt, waarom blijven de kiezers dan nog steeds weg?<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Veel van wat we doen, is niet zichtbaar. We maken de ergste crisis in tachtig jaar mee, maar tachtig procent van de mensen merkt er niks van. Weet je hoe dat komt? Hou je vast: door ons! Misschien moeten we onze successen beter verkopen. Het is heel charmant om je successen voor zichzelf te laten spreken, maar misschien moeten we er duidelijker een strikje om doen en zeggen: dit hebben w\u00edj voor elkaar gekregen.&#8217;<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;Er zijn ook dieper liggende redenen. De PvdA wordt aansprakelijk gesteld voor alles wat er mis gaat in het publieke domein.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Op ons wordt altijd gemopperd. Net als op Brian Roy, als hij weer eens in schoonheid een bal verloor op de linkerflank.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Dat komt ook door onze pretenties.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Als wij de pretentie hebben onze idealen te veroveren op de werkelijkheid, cre\u00ebren we zelf hoge verwachtingen. Wij zetten hoger in, en komen lager uit. Het CDA zet altijd in op de eindstreep, maar dat is niet onze stijl.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Verkiezingen lijken ook steeds meer op een referendum. Het is alles of niets.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Maar een groter probleem is misschien wel dat de kloof tussen de hoger en de lager opgeleide bevolking dieper wordt. Aan de ene kant lopen er kiezers weg naar de PVV, aan de andere kant naar D66. We zitten klem tussen een xenofoob aan de ene kant en een politieke entrepreneur aan de andere kant.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Het lukt ons niet meer de vrije burger en de bange burger bij elkaar te brengen.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;Maar daar ga ik me niet bij neerleggen. Wij hebben veel meer, en veel betere idee\u00ebn dan de hele oppositie bij elkaar. Pechtold heeft nu zestien zetels te pakken die van ons zijn. Ik zal niet rusten voor we die terug hebben. Ze hebben vast hun redenen om op Pechtold te stemmen. Maar ik geef ze een betere reden: de toekomst. Pechtold heeft het over &#8220;stippen op de horizon&#8221;, maar hoe wil hij ernaar toe? Daar zegt hij niks over, omdat hij geen idee heeft. De luchtballon van D66 gaat nog leeglopen.&#8217;<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;In dit politieke klimaat kan het snel omslaan. In 2003 hadden we ook opeens weer twee\u00ebnveertig zetels.&#8217;<\/p>\n<p>Samsom: &#8216;We staan laag in de peilingen, maar tegelijk is het zo dat nog nooit in de geschiedenis zoveel mensen op de PvdA hadden willen stemmen. Een geweldig potentieel. Dat is een bevestiging van het feit dat nog steeds aantrekkelijk wordt gevonden waar wij voor staan.&#8217;<\/p>\n<p>Maar hopen dat de Democraten in elkaar zullen zakken, is niet genoeg. Zolang de PvdA het imago heeft van een partij van beroepsbestuurders met verbleekte idealen, blijft werkelijk herstel een wensdroom. Het zou nog jaren kunnen duren voor de PvdA van dat imago af is. Door de economische crisis is in de oude PvdA-achterban de woede extra hevig opgevlamd over sociaal-democratische bestuurders in de publieke sector die goed voor zichzelf zorgen, zoals oud-minister Hans Alders met zijn talloze nevenfuncties en Aedes-voorzitter Marc Calon met zijn riante salaris: twee ton voor drie dagen per week. Ook de overstap van oud-premier Wim Kok naar ING en Shell en diens zwijgen over de zelfverrijking in de financi\u00eble wereld hebben veel kwaad bloed gezet.<\/p>\n<p>Dijsselbloem erkent dat er nog een lange weg te gaan is. &#8216;We zijn nog lang niet klaar. We slepen een enorm betonblok achter ons aan van PvdA-regenten. Je wilt niet weten hoe vaak wij door boze kiezers worden aangesproken op de commissariaten van Wim Kok, de nevenfuncties van Hans Alders, het salaris van Marc Calon. Daar hebben we ongelooflijk veel last van.&#8217;<\/p>\n<p>Depla: &#8216;Misschien is dat wel het grootste probleem van de PvdA op dit moment: de PvdA-bestuurders in de zorg, in het onderwijs, bij de woningcorporaties, die in opspraak zijn geraakt omdat ze alleen maar bezig zijn met bedrijfje spelen, met hun status, de volgende fusie en hun auto met chauffeur. Zulke lui verpesten het voor alle PvdA&#8217;ers in die sectoren die w\u00e9l goed aan het werk zijn. Soms denk ik, verdomme, wat hebben we fout gedaan?&#8217;<\/p>\n<p>Dijsselbloem: &#8216;Ik denk wel eens dat we de vernieuwing radicaler hadden moeten doorvoeren. Misschien krijgen we daarom zo weinig waardering van de kiezer. Dat is de tragiek van onze generatie.&#8217; In koor: &#8216;En daar leggen we ons dus niet bij neer.&#8217;<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Als beginnende Kamerleden trokken ze ten strijde tegen de regentencultuur in de PvdA. Inmiddels zijn Diederik Samsom, Jeroen Dijsselbloem en Staf Depla zelf aan de macht in hun fractie. E\u00e9n probleem: waar blijven de kiezers?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,155,171,153,1915],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/87867"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=87867"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/87867\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=87867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=87867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=87867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}