{"id":87007,"date":"2010-01-18T10:13:00","date_gmt":"2010-01-18T08:13:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/wat-jij-jonge-vriend-dick-matena-en-marten-toonder\/"},"modified":"2010-01-18T10:13:00","modified_gmt":"2010-01-18T08:13:00","slug":"wat-jij-jonge-vriend-dick-matena-en-marten-toonder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/wat-jij-jonge-vriend-dick-matena-en-marten-toonder\/","title":{"rendered":"‘Wat jij, jonge vriend’ – Dick Matena en Marten Toonder"},"content":{"rendered":"
\n

‘Je bent een schrijver, jongen, al maak je n\u00f3g zulke mooie prentjes.’ Sprak de meester tot de leerling: Marten Toonder (1912-2005) in een brief van 24 maart 1987 tot Dick Matena (1943). Wat jij, jonge vriend is de Bommeliaanse titel van hun correspondentie over de periode 1979-1991. <\/p>\n

Matena besluit Toonder op zeker moment te tutoyeren. Maar de eerbied blijft: ‘Eigenlijk voel ik me nog steeds dat jongetje van zeventien, dat op een schone dag plotseling tegenover de mythische Marten Toonder zat, tot zijn verbijstering hoorde dat hij op diens studio’s kon werken (…).’<\/p>\n

Matena betoont zich loyaal aan zijn vroegere mentor. Maar wat deze brieven spannend maakt, zijn juist de verschillen tussen hen. De schepper van het magistrale Bommel-universum was een handig talent dat ook zijn zakelijke belangen goed in het oog hield.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Matena is de gekwelde, experimentele zoeker met literaire ambities, wars van commerci\u00eble knieval. Toonder probeert hem bij te brengen dat commercie in hun branche goed mogelijk is zonder verraad te plegen aan de kunst – vergeefs.<\/p>\n

Internationaal werd Matena in stripkringen al vroeg hogelijk gewaardeerd, in de provinciaalse Nederlandse stripwereld van de jaren zeventig en tachtig werd hij genegeerd of verketterd. Daarom was het oordeel van de buitenstaander Toonder zo belangrijk voor hem. Dat botste af en toe hevig, daar Toonder de leerling wilde blijven vormen en Matena’s minder toegankelijke werk afwees. Het levert inzichtelijke lectuur op wanneer beide heren elkaar de waarheid gaan zeggen. Nooit eerder is Toonder zo expliciet geweest: ‘Het grauw is the mob; de massa, de menigte, het monster Trotteldrom, dat de intelligentie heeft van een twaalfjarige, en dat uiteindelijk alleen maar vernietigen kan. Maar ik bedoel niet de mens. De mens is een individu, en daar kan je mee praten. <\/p>\n

Er bestaan alleen maar individuen; de rest is droesem.’ Over z\u00edjn unieke manier van tekststrips maken: ‘Een nieuwe verhaalvorm, dacht ik. (…) Geen kindervertellinkje, geen cowboygeschiedenis, geen puberdriften, maar een Verhaal met een inhoud. Voor dat idee ben ik lange tijd warmgelopen; ik heb er zelfs een studio voor opgericht van waaruit ik het evangelie wilde verkondigen. (…) Pas op rijpe leeftijd begreep ik dat mijn geloof misplaatst was en dat ik beter iedereen in zijn sop kon laten gaarkoken, terwijl ik mijn eigen, eenzame weg ging en naar Ierland vertrok.’ Aan het stripmedium kreeg hij meer en meer een hekel. Hij achtte zich een nieuw soort verteller: ‘De tekst is onmisbaar, maar krijgt betekenis door de tekening, waar vaak een heel boek in zit, d\u00f3\u00f3r de tekst, als je me nog volgen kunt.’<\/p>\n

Tot zover over Toonder. Verborgen in Welnu, jonge vriend zit het hilarische verhaal van een \u00e1ndere vriendschap: die van Matena met Hans Kresse (1921-1992), Nederlands grootste tekenaar. Toen Matena na een ongelukkige val van de fiets zijn nek gebroken had en in het ziekenhuis lag, reageerde Kresse openlijk verheugd. Eindelijk kon hij met Matena’s bevallige echtgenote alleen uit eten. Ook een genie is menselijk.<\/p>\n

Dick Matena & Marten Toonder ‘Wat jij, jonge vriend’ Brieven 1979-1991, De Bezige Bij, 287 p., \u20ac 18,-<\/i><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Zie ook: Striptekenaar Dick Matena: \u2018Marten Toonder had duistere kanten\u2019<\/a><\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘Je bent een schrijver, jongen, al maak je n\u00f3g zulke mooie prentjes.’ Sprak de meester tot de leerling: Marten Toonder (1912-2005) in een brief van 24 maart 1987 tot Dick Matena (1943). Wat jij, jonge vriend is de Bommeliaanse titel van hun correspondentie over de periode 1979-1991.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":277517,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[95,97,177],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Jeroen Vullings","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/87007"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=87007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/87007\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Jeroen Vullings","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/277517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=87007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=87007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=87007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}