{"id":86681,"date":"2010-01-26T14:19:00","date_gmt":"2010-01-26T12:19:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/bos-maakt-schoon-schip\/"},"modified":"2010-01-26T14:19:00","modified_gmt":"2010-01-26T12:19:00","slug":"bos-maakt-schoon-schip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/bos-maakt-schoon-schip\/","title":{"rendered":"Bos maakt schoon schip"},"content":{"rendered":"
\n

In zijn Den Uyl-lezing<\/a>, op 25 januari, haalde Wouter Bos eindelijk hard uit naar Wim Kok, de PvdA-economen en zichzelf als \u2018Prins van Paars\u2019. Een nieuw begin voor de PvdA?<\/p>\n

Het inzicht dat verandering begint bij zelfkennis, is onder politici meestal ver te zoeken. Maar Wouter Bos deed afgelopen maandag in zijn Den Uyl-lezing een behartigenswaardige poging de sociaal-democratie \u00e9n zichzelf kritisch onder de loep te nemen. Onder de titel \u2018De Derde Weg voorbij\u2019 nam hij afscheid van het links-liberale marktdenken dat sinds de jaren negentig de koers van de partij heeft bepaald.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Aanvankelijk leek het erop dat Bos zou proberen kool en geit te sparen. Hij betoogde dat de Derde Weg van Tony Blair, Bill Clinton en Wim Kok in de jaren negentig een waardevolle en noodzakelijke bijdrage heeft geleverd aan de vernieuwing van de sociaal-democratie. <\/p>\n

Maar toen kwam de zelfkritiek. Het ging mis, betoogde Bos, toen de PvdA er tijdens de Paarse kabinetten niet in slaagde de geur van \u2018neoliberale collaboratie\u2019 weg te nemen. Dat beeld werd nog eens versterkt door de bekende uitspraak van premier Kok in 1995 over het afschudden van de \u2018ideologische veren\u2019, die de PvdA tot op heden achtervolgt. \u2018Deze passage, maar misschien nog meer het feit dat de misverstanden over die veren mochten doorsudderen en niet snel weerlegd werden, vormde voor velen de bevestiging van het feit dat de PvdA definitief afscheid had genomen van niet alleen haar ideologie maar ook van haar idealen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n
\n

Voor de goede verstaander was dat harde kritiek op Wim Kok, de Paarse partijleider die volgens critici symbool staat voor de \u2018uitverkoop\u2019 van de sociaal-democratische idealen, maar die door Bos de afgelopen jaren altijd zorgvuldig buiten schot werd gehouden. <\/p>\n

Ook zichzelf spaarde Wouter Bos niet, als \u2018Prins van Paars\u2019 en \u2018Kind van de Derde Weg\u2019. Met de andere derdeweggers heeft hij de gevaren van het marktdenken onvoldoende onder ogen gezien, bekende hij. Tot aan de financi\u00eble crisis. \u2018De derdeweg-progressieven sliepen in met een voorheen redelijk getemde vrije markt maar werden wakker met een ontketend monster.\u2019 <\/p>\n

Uit de crisis heeft Bos de les getrokken dat het vaak ijdele hoop is de vrije markt te temmen. Het publieke belang moet soms van de markt worden afgeschermd. \u2018Perfect toezicht is een illusie,\u2019 zei Bos. \u2018Het kan effectiever zijn de reikwijdte van de markt te beperken.\u2019 Zie de gorilla Bokito: een flinke gracht werkt beter dan een dompteur.<\/p>\n

Ook \u2018de PvdA-economen\u2019 kregen er van Bos stevig van langs. Tot nu toe leek Bos zich \u2013 al dan niet heimelijk \u2013 in het kamp te bevinden van hoogleraar Sweder van Wijnbergen, oud-politicus Rick van der Ploeg en CPB-directeur Coen Teulings, die al jaren de zegeningen van de vrije markt propageren.<\/p>\n

Maar de kritiek van de PvdA-leider loog er nu niet om. Met hun eenzijdige begrippenapparaat (\u2018Het betalen voor goede zorg heet koopkrachtverlies\u2019) verhinderen de economen volgens Bos een \u2018breder welvaartsbegrip\u2019, waarin niet alleen plaats is voor kosten en baten, maar ook voor immateri\u00eble zaken als de kwaliteit van zorg en onderwijs.<\/p>\n

Wim Kok zat schijnbaar onbewogen te luisteren op de eerste rij. Maar na afloop kreeg Bos een donderende ovatie. Het is de vraag of hij erin zal slagen zijn imago als \u2018Prins van Paars\u2019 en \u2018Kind van de Derde Weg\u2019 definitief achter zich te laten. Maar zijn lezing lijkt wel degelijk een voorzichtig, nieuw begin.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Zie ook<\/h3>\n

Joop den Uyl-lezing door Wouter Bos<\/a>
Jaarlijkse J.M. den Uyl-lezing en Vrij Nederland<\/a><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In zijn Den Uyl-lezing, op 25 januari, haalde Wouter Bos eindelijk hard uit naar Wim Kok, de PvdA-economen en zichzelf als \u2018Prins van Paars\u2019. Een nieuw begin voor de PvdA?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":277343,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[47,155,59,153,171,21],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86681"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=86681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86681\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/277343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=86681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=86681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=86681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}