Klassieker<\/p>\n
In 1999 werd in het blad Die Zeit elke week een kort essay afgedrukt waarin een ‘namhafte Autor’ de zijns inziens belangrijkste roman van de twintigste eeuw besprak. Ik mocht ook meedoen, besprak Die Insel des zweiten Gesichts van Albert Vigoleis Thelen, maar had spijt toen de essays in 2000 onder de titel Mein Jahrhundertbuch verschenen. Niet omdat ik niet meer achter mijn keus stond, maar omdat ik toen zag dat bij de 51 genoemde titels niet \u00e9\u00e9n titel van een schrijfster was. Had ik dat vooruit geweten, dan zou ik als belangrijkste roman uit de twintigste eeuw The Man Who Loved Children naar voren hebben gebracht, van Christina Stead. Zij werd in 1902 in Australi\u00eb geboren en is aldaar in 1983 gestorven. Na een verblijf in Londen en Parijs vestigde zij zich in 1935 in de Verenigde Staten. Daar – in New York en in Baltimore – speelt haar roman, die in 1940 verscheen en toen nauwelijks werd opgemerkt. Pas bij de heruitgave in 1966 kreeg het boek, mede door een lang nawoord van Randall Jarrell, de aandacht die het verdiende, en al snel werd het beschouwd als veruit de meest indrukwekkende roman uit de hele Australische literatuur van de twintigste eeuw.<\/p>\n
The Man Who Loved Children is een gezinsroman. Nu zijn er, met name door vrouwen, veel gezinsromans geschreven – Dorsvloer vol confetti van Franca Treur is een mooi recent specimen – maar geen enkele schrijfster voor noch na Stead heeft de helse verschrikkingen van huwelijk en gezinsleven zo onbarmhartig en toch tegelijkertijd zo tragikomisch beschreven. Vader Sam Pollit, een zo\u00f6loog, is een losbol met grootheidswaanzin, moeder Henny is een hysterische, kwaadaardige, neurotische kijfster. Zij, chronisch oververmoeid, is ten onder gegaan als gevolg van de vele zwangerschappen en het onvermogen om haar kinderen alsmede een kind uit een eerder huwelijk van Sam groot te brengen. We zien het verhaal voornamelijk door de ogen van Louise, de dochter uit het eerdere huwelijk, die wel een alter ego zal zijn van Stead zelf. Ze probeert zich staande te houden door Chopin te spelen.<\/p>\n
Stead lijkt zelf wel een zo\u00f6loog, een etholoog. Het is alsof zij het gezin Pollit bestudeert onder een vergrootglas. We zitten er bovenop, we volgen alle interacties tussen de gezinsleden. De buitenwereld bestaat nauwelijks. Omdat Stead zowel Sam als Henny lange monologen laat houden, krijgen we een ongemeen scherp beeld van de vader en de moeder. Ook die klierende, elkaar treiterende kinderen komen optimaal tot leven.<\/p>\n
Het slot van de roman is enigszins onbevredigend. Stead wilde naar een allesovertreffend dramatisch einde toe werken, en dat is haar ook wel gelukt, maar het pakt te gruwelijk uit. Het had niet gehoeven, want er is reeds gruwel genoeg in alle voorgaande bladzijden. Ik heb de roman vele jaren geleden gelezen. Hij is me enorm bijgebleven. Ik hoef maar het woord Sunday te horen en ik denk aan Sam Pollit die steeds weer uitroept: ‘Sunday-Funday!’ Onlangs heb ik het weer herlezen en ik was andermaal diep onder de indruk van dit hartverscheurende meesterwerk.<\/p>\n
Aan de Nederlandse uitgave is dat schitterende essay van Randall Jarrel toegevoegd. De vertaling van Peter Bergsma is voortreffelijk.<\/p>\n
Christina Stead<\/p>\n
De man die van kinderen hield<\/p>\n
Atlas<\/p>\n
480 p., \u20ac 39,90<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pijnlijk Australisch drama<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[293,27],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Maarten \u2019t Hart","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=86471"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86471\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Maarten \u2019t Hart","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=86471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=86471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=86471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}