{"id":86339,"date":"2010-02-04T14:08:00","date_gmt":"2010-02-04T12:08:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/gebruik-het-brede-welvaartsbegrip\/"},"modified":"2010-02-04T14:08:00","modified_gmt":"2010-02-04T12:08:00","slug":"gebruik-het-brede-welvaartsbegrip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/gebruik-het-brede-welvaartsbegrip\/","title":{"rendered":"Gebruik het brede welvaartsbegrip"},"content":{"rendered":"
\n

In zijn Den Uyl-lezing, een onderhoudend en door de bank genomen genuanceerd verhaal over markt, staat en de Derde Weg, deed PvdA-leider Wouter Bos een beroep op de economische professie. Gebruik toch alsjeblieft het brede welvaartsbegrip, luidde zijn oproep. Het klinkt een beetje flauw, maar mijn neiging is om terug te zeggen: doe het zelf (en dan goed).<\/p>\n

Het kernpunt is even helder als belangrijk. Groei van de economie, of inkomensgroei van huishoudens, is niet identiek aan welvaartsgroei. Economie draait om het bevredigen van behoeften met beperkte middelen. Uit inkomen te betalen consumptie is een behoefte, maar, zoals Bos terecht opmerkte, een schoon land, goede gezondheidszorg en een rechtvaardige verdeling zijn dat ook. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Bos’ verwijt is dat niettemin de economische discussie in Nederland wordt gereduceerd tot een discussie over inkomen: de groei en de verdeling ervan. In de praktijk praten we ten onrechte niet over het brede welvaartsbegrip, maar over het smalle. Bos zei: ‘Economen weten dat allemaal wel en zetten in hun voetnoten precies uiteen welke beperkingen hun modellen allemaal hebben. Maar het effect op het publieke debat en op het maken van beleid is ondertussen funest.’ En dat laatste lijkt me onzin.<\/p>\n

Bos gaf een voorbeeld: ‘Het betalen voor goede zorg heet koopkrachtverlies.’ Aan die woordkeus kun je zien hoe erover gedacht wordt: een stijging van de zorguitgaven is onwenselijk. Alleen al door hun woordgebruik maken economen het politici moeilijk het juiste te doen, aldus de PvdA-leider.<\/p>\n

Dit voorbeeld is bepaald beroerd gekozen. Koopkrachtverlies, immers, treedt alleen op als zorgpremies stijgen. De correcte formulering van het voorbeeld zou dus zijn: ‘extra betalen voor goede zorg heet koopkrachtverlies’. Vanuit het brede welvaartsbegrip zou de vraag zijn of tegenover dat koopkrachtverlies gezondheidswinst staat. Als de gezondheidswinst groter is dan het koopkrachtverlies, neemt de welvaart (in brede zin) toe. <\/p>\n

In de formulering van Bos komen we over de kwaliteitstoename van de zorg niets te weten: hij spreekt over ‘goede zorg’. Gaan we er vanuit dat hij dat bedoelde, dan is de correcte voorbeeldzin: ‘Het extra betalen voor goede zorg (van gelijke kwaliteit) heet koopkrachtverlies.’ En daar is geen speld tussen te krijgen, of we nu het brede of het smalle welvaartsbegrip hanteren.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

– Het voorbeeld dat Bos gaf, was bepaald beroerd gekozen<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Bos gaf nog een voorbeeld. Hij stelde: de baten van een onderwijsinvestering ‘voor ons allemaal’ zijn slecht te meten en daardoor ‘ontstaat bijna vanzelf een veel te grote nadruk op particuliere koopkracht ten nadele van collectieve welvaart’.<\/p>\n

Ten eerste: we weten best het een en ander over de baten van onderwijs. De private baten van hoger onderwijs, bijvoorbeeld, zijn hoog – zo hoog, dat het subsidi\u00ebren ervan vrij belachelijk is. Over de publieke baten van onderwijs weten we in ‘enge zin’ ook het een en ander: er is eindeloos onderzoek gedaan naar het (positieve) verband tussen scholing en economische groei. Wat we overhouden is onzekerheid over het sociologische effect van onderwijsbestedingen. Groeit het ‘sociale kapitaal’ met het opleidingsniveau van de bevolking? Ik zou het niet weten. Maar me dunkt dat de bewijslast terzake ligt bij degene die de investering, of liever: de uitgave, wil doen.<\/p>\n

Ten tweede: wat in elk geval niet volgt, is de conclusie van Bos, namelijk dat er vanzelf een te grote nadruk ontstaat op particuliere koopkracht ten koste van de collectieve welvaart. Het door Bos gevoelde gebrek aan inzicht in de sociologische baten van onderwijsuitgaven weerhoudt politici er immers niet van al minstens een decennium in koor te verkondigen dat onderwijsuitgaven zo belangrijk zijn. Kenniseconomie, u weet wel. Het strikter toepassen van het brede welvaartsbegrip (met de bijbehorende eisen van deugdelijke argumentatie en kwantificering) zou wel eens een sterk disciplinerende werking op de politiek kunnen hebben.<\/p>\n

Het brede welvaartsbegrip is het enige juiste, daarover ben ik het met Bos van harte eens. Maar met de correcte toepassing hiervan lijken politici meer moeite te hebben dan economen.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In zijn Den Uyl-lezing, een onderhoudend en door de bank genomen genuanceerd verhaal over markt, staat en de Derde Weg, deed PvdA-leider Wouter Bos een beroep op de economische professie.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":277144,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[1685,595],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Frank Kalshoven","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86339"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=86339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86339\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Frank Kalshoven","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/277144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=86339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=86339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=86339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}