{"id":86137,"date":"2010-02-07T11:19:00","date_gmt":"2010-02-07T09:19:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/karzai-is-geen-vredestichter\/"},"modified":"2010-02-07T11:19:00","modified_gmt":"2010-02-07T09:19:00","slug":"karzai-is-geen-vredestichter","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/karzai-is-geen-vredestichter\/","title":{"rendered":"Karzai is geen vredestichter"},"content":{"rendered":"
\n

Karzai moet praten met de taliban, vindt het Westen. Experts in Kabul zeggen dat hij niet de juiste man is.<\/b> <\/p>\n

De Afghaanse president Hamid Karzai werd tot voor kort beschimpt door de internationale gemeenschap. Karzai was corrupt; alles moest anders. Maar op de Afghanistan-conferentie in Londen afgelopen week leek dat allemaal vergeten en vergeven. <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

De westerse wereld wil af van de Afghaanse oorlog en duwt daarom de president naar voren om vrede te sluiten met de vijand. Karzai moet in het voorjaar een grote stammenbijeenkomst – een vredesjirga – organiseren in Kabul, een splinternieuw verzoeningsprogramma in de steigers zetten en hij krijgt de beschikking over een fonds met tenminste honderdveertig miljoen dollar waarmee hij de taliban en andere opponenten van de regering in Kabul moet bewegen zich bij hem aan te sluiten.<\/p>\n

Experts in Kabul zijn voor ‘praten met de taliban’ – maar niet op deze manier. Ook al zijn de plannen nog vaag, door Karzai zo’n prominente rol te geven, smoor je het vredesinitiatief, zeggen ze. Een van hen is de Nederlandse Martine van Bijlert die werkt bij de gezaghebbende denktank Afghanistan Analyst Network in Kabul. President Karzai is niet echt in een positie om vrede te sluiten met de vijand, legt ze uit, omdat zijn regering weinig vertrouwen geniet en omdat hij ‘partij’ is in het conflict en dus niet onafhankelijk kan optreden.<\/p>\n

De president zit door de toenemende instabiliteit meer en meer vastgeklonken aan zijn netwerk van stamleiders en andere vriendjes die elkaar de belangrijkste functies toeschuiven. Vaak zijn dat Afghanen die, voordat de taliban aan de macht kwam, ook al op het pluche zaten. Zij zien de taliban als een bedreiging. Andersom is dat overigens niet anders.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

– ‘De taliban moeten zich niet meer wanted<\/i> voelen’<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

Een goed voorbeeld van de fnuikende werking van het Afghaanse clientisme voor het vredesproces is de gang van zaken rond het formele verzoeningsprogramma PTS. Hier benoemde Karzai een van zijn vriendjes, de vierentachtigjarige Sibghatullah Mojaddedi, tot voorzitter. De belangrijke zakenman en stammenleider had een druk leven en deed zijn werk als vredestichter er zo’n beetje bij. Resultaat: pogingen van goedbedoelende Afghanen om via de commissie op lokaal niveau tot verzoening tussen strijdende partijen te komen, liepen op niets uit.<\/p>\n

Een van de Afghanen die aan den lijve heeft meegemaakt hoe de verzoeningscommissie te werk gaat, is de streng gelovige en gerespecteerde Mullah Zaher. Deze vijftiger was tijdens het taliban-bewind de tweede man onder de prominente commandant Mullah Dadullah. Na 2001 vond Dadullah de dood door Amerikaans vuur. Mullah Zaher zwoor daarna het gewelddadige verzet af. In 2008 kreeg hij de leider van een groep Afghaanse madrassastudenten die in het buitenland werden voorbereid op het gevecht in hun thuisland, zo ver het verzet tegen de Afghaanse regering te staken. Maar toen hij bij de leider van de verzoeningscommissie in Kabul kwam, kreeg Mullah Zaher simpelweg geen reactie. ‘Niemand wilde zich inzetten om deze groep op te nemen in Kabul of andere veiligheidsgaranties te geven,’ zei hij toen.<\/p>\n

Als we Mullah Zaher bellen in zijn woonplaats Jalalabad om zijn mening over de uitkomsten van de Londen-conferentie te geven, zegt hij blij te zijn met de oproep om gesprekken aan te gaan. ‘Militair komt er geen einde aan,’ zegt hij. Maar Karzai moet niet de rol van bemiddelaar krijgen, vindt ook hij. ‘Karzai en de taliban moeten tegenover een comit\u00e9 van wijze mannen komen te zitten. Zo’n comit\u00e9 zou moeten bestaan uit leiders en imams die door beiden geaccepteerd worden. Een islamitisch land zou de onderhandelingen kunnen leiden.’ <\/p>\n

Karzais voorstel om Saoedi Arabi\u00eb te betrekken bij komende besprekingen met de taliban, kan op instemming rekenen van Mullah Zaher. Wel wijst Zaher er op dat veel taliban nog zullen weigeren aan te schuiven. De oplossing? ‘Ze moeten zich niet meer wanted voelen,’ zegt Zaher. ‘De militaire jacht door de NAVO, de Amerikanen en de Afghaanse veiligheidstroepen moet stoppen.’ Dat de Verenigde Naties vorige week vijf Afghanen van de zwarte lijst hebben gehaald en niet meer bestempelen als taliban, vindt Mullah Zaher een goede ontwikkeling. ‘Maar ook veel anderen moeten van de lijst af.’<\/p>\n

De miljoenen dollars ‘vredesgeld’ die het Westen wil fourneren om de taliban te bewegen de wapens neer te leggen, worden door zowel van Van Bijlert als Mullah Zaher als niet meer dan een klein onderdeel van een mogelijke oplossing gezien. Volgens Van Bijlert speelt geld maar een relatief kleine rol bij de overweging van Afghanen of ze zich bij het verzet zullen aansluiten, in tegenstelling tot wat veel internationale militairen en diplomaten lijken te geloven. <\/p>\n

Door de jaren heen hebben lokale leiders in provincies en districten medebewoners van andere stammen buitengesloten, weggejaagd en afgeperst. Deze groepen hebben zich aangesloten bij het verzet. ‘Zij hebben weinig vertrouwen in de regering. Die mensen krijg je niet terug door ze geld te betalen,’ zegt ze. Mullah Zaher ergert zich aan het beeld dat het Westen wil neerzetten van de oppositie tegen Kabul. ‘Niet alle taliban zijn voetsoldaten en analfabeet. De leiders zijn vaak doorgewinterde politici en bestuurders. Zij willen toegang krijgen tot het landsbestuur, onderdeel uitmaken van de macht. Het is belachelijk te denken dat je ze kan kopen. Je moet serieus naar hun eisen luisteren, pas dan kun je beginnen met onderhandelen.’<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Karzai moet praten met de taliban, vindt het Westen. Experts in Kabul zeggen dat hij niet de juiste man is.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":277055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[1567,1849,1851,193,59,121],"tags":[],"acf":[],"author_name":"Bette Dam","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86137"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=86137"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/86137\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Bette Dam","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/277055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=86137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/categories?post=86137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=86137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}