{"id":8551,"date":"2015-07-01T00:00:00","date_gmt":"2015-06-30T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/de-oplossers\/"},"modified":"2015-07-01T00:00:00","modified_gmt":"2015-06-30T22:00:00","slug":"de-oplossers","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/de-oplossers\/","title":{"rendered":"DE OPLOSSERS"},"content":{"rendered":"
\n

Overwinning van de milieulobby: afgelopen maand besloot staatssecretaris Wilma Mansveld van Milieu dat het statiegeld op plastic drankflessen voorlopig blijft. Tegelijkertijd produceren Nederlanders nog altijd een hoop afval. Vooral de stijgende hoeveelheid lichte kunststoffen valt op: jaarlijks gebruiken alle Nederlanders samen 563 miljoen kilo plastic verpakkingen, waarvan slechts een klein de.el gescheiden wordt ingezameld.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Het is goed dat het statiegeld blijft, zegt evolutionair psycholoog Mark van Vugt. \u2018Mensen willen best plastic flessen inzamelen als ze er iets voor terug krijgen. Dat noemen we het reciprociteitsprincipe, dat diep in de menselijke psyche zit verankerd.\u2019 Het \u2018voor wat hoort wat\u2019-beginsel kan ook op andere manieren helpen bij de strijd tegen afval. \u2018Voor elke recyclebare fles die een klant terugbrengt, zou de winkelier ook een klein bedrag kunnen storten voor een goed doel, bijvoorbeeld een pot om meer bomen te plaatsen op een schoolplein in de buurt. Een klant die de fles niet retourneert, ervaart dan een schuldgevoel.\u2019 Deze psychologische reactie is heel sterk. \u2018Je kent het zelf ook. Als iemand jou een verjaardagscadeau geeft en jij vergeet vervolgens een cadeau terug te geven, voel je je schuldig.\u2019 Ook hotels maken hiervan tegenwoordig met succes gebruik. Ze beloven het milieu te steunen voor elke niet-gewassen handdoek, wat ertoe leidt dat hotelgasten dezelfde handdoek veel langer gebruiken. Een andere mogelijkheid om het terugbrengen van plastic flessen te stimuleren, zegt Van Vugt, is het organiseren van een legeflessenloterij. \u2018Keer in \u00e9\u00e9n keer een hoofdprijs uit, in plaats van voor elke fles een klein bedrag. Loterijen hebben een grote aantrekkingskracht.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Neurobioloog Sicco de Knecht meent dat we de hoeveelheid verpakkingsmateriaal moeten verminderen. \u2018Daarvoor moeten we onze perceptie van schoon<\/span>, handig<\/span> en chic <\/span>veranderen. Het is helemaal niet hygi\u00ebnischer als tomaten met zijn tienen in een plastic doosje zitten. En vier kazen op een kaasplankje die allemaal apart in een cellofaantje verpakt zijn, is volgens mij schijnluxe.\u2019 Hoewel verpakkingen nooit helemaal zullen verdwijnen, vindt De Knecht dat de vanzelfsprekendheid in het gebruik is doorgeslagen. \u2018Koekjes zitten per vijf verpakt in een doos, met weer allemaal andere dozen in een grotere doos op een pallet in plasticfolie verpakt. Kan het wat minder?\u2019 Hij pleit voor een publiekscampagne. \u2018Je moet het idee van talloze overbodige verpakkingslagen belachelijk maken. Een reclamefilmpje van iemand die zijn lunch eet en twee keer het gewicht van zijn broodje in plastic achterlaat, lijkt me een leuke methode. Hadden we daar SIRE niet voor?\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Archeoloog Vladimir Stissi denkt dat we kunnen leren van het verleden. \u2018Vroeger was het doodnormaal om dezelfde opslagmaterialen een leven lang te gebruiken. Mensen namen hun eigen verpakkingen mee naar de winkel om ze daar te vullen.\u2019 Deze oude gewoonte lijkt voorzichtig te herleven: in navolging van Duitse en Belgische steden verscheen onlangs in Groningen Opgeweckt Noord, de allereerste verpakkingsvrije winkel van Nederland. Later dit jaar krijgt Utrecht een primeur met Bag&Buy, de eerste verpakkingsvrije supermarkt van het land.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Stissi wijst erop dat het vroeger ook goed gebruik was om kleding, meubels of andere gebruiksvoorwerpen zelf te maken. \u2018Een zelfgemaakte kast gooi je minder snel weg dan een Billy of Hemnes van Ikea.\u2019 Wie minder afval wil, zegt Stissi, moet dus meer doe-het-zelven. \u2018Je voelt je meer betrokken bij een kast of trui die je helemaal zelf hebt gemaakt.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Politiek econoom Paul Teule ziet de oplossing voor onze milieuproblematiek in het prijsmechanisme. \u2018Afval is nu veel te goedkoop. Als producten duurder zouden zijn, zouden we minder kopen en ook minder weggooien.\u2019 Volgens Teule geven de meeste prijslabels ten onrechte een lage prijs aan. \u2018De prijzen kloppen niet omdat in de hele levenscyclus van het product allemaal kosten worden gemaakt die niet zijn meegenomen in de prijs.\u2019 Hij wijst op ngo\u2019s zoals True Price, die berekenen hoe duur een fles shampoo zou moeten zijn als alle afvalkosten meetellen. \u2018Dat is best ingewikkeld, maar het kan wel.\u2019 Volgens Teule moeten de prijzen dus omhoog. \u2018En als het voor marktpartijen te ingewikkeld is, moet de overheid dat doen door belastingen te heffen, zodat er meteen geld wordt ingezameld om het afval op te ruimen. Want dat is voorlopig nog een overheidstaak.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Milieuwetenschapper Heather Leslie benadrukt dat het overgrote deel van ons afval kan worden voorkomen tijdens de ontwerpfase. \u2018Producten moeten zo worden ontworpen dat je bijvoorbeeld gemakkelijk defecte onderdelen kan vervangen,\u2019 zegt ze. \u2018Mijn iPhone noem ik de iBroken, want er ging al snel iets kapot en dan kun je het hele apparaat niet meer gebruiken: e-waste.\u2019 Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld wasmachines en koffiezetapparaten. \u2018Er bestaan apparaten waarbij het erg lastig of onmogelijk is om ze volledig uit elkaar te schroeven en dan nog hou je niet veel herbruikbare onderdelen over.\u2019 Leslie pleit daarnaast voor een heroverweging van het gebruik van praktisch niet-recyclebare stoffen zoals polystyreen. \u2018Dat zit in miljoenen producten, zoals piepschuim.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Volgens haar is gedragsverandering uiteindelijk cruciaal. De duurzaamheidsleus \u2018Reduce, Re-use and Recycle\u2019 zou moeten worden uitgebreid met een vierde R: Refuse. \u2018We zouden vaker nee kunnen zeggen tegen dingen die we niet nodig hebben en niet eens willen. De meeste Nederlanders drinken nooit suiker in hun thee, maar toch krijgt iedereen een zakje suiker bij zijn kop, dat vervolgens in de prullenbak belandt.\u2019 Haar tip: \u2018Zeg bij het bestellen meteen dat je geen suiker hoeft.\u2019 Hetzelfde geldt voor een plastic deksel bij een beker koffie: \u2018Dat heb je vaak helemaal niet nodig. Weiger het dan gewoon.\u2019
Volgens Leslie moeten we nadenken over \u2018de vreugdeloosheid van de consumptiemaatschappij\u2019. \u2018We cre\u00ebren met zijn allen te veel afval omdat we ons laten leiden door reclame en statusangst. Maar uiteindelijk wordt niemand blij van al die wegwerptroep en lelijke spullen.\u2019 <\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

De oplossers<\/span>
In de rubriek De Oplossers presenteert onderzoeksbureau Tertium antwoorden op complexe vragen die zijn voorgelegd aan meer dan 400 wetenschappers van VU en UvA. Kijk op www.deoplossers.nl voor een overzicht van de interessantste bijdragen over de vraag van deze week. <\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hoe kunnen we onze afvalproductie verminderen?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-8551","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","editie-67"],"acf":[],"author_name":"Michiel Hulshof","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/8551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=8551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/8551\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Michiel Hulshof","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=8551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=8551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}