
 {"id":80101,"date":"2010-07-09T12:30:00","date_gmt":"2010-07-09T10:30:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/jan-marijnissen-ik-wil-alleen-nog-maar-goed-leren-drummen\/"},"modified":"2010-07-09T12:30:00","modified_gmt":"2010-07-09T10:30:00","slug":"jan-marijnissen-ik-wil-alleen-nog-maar-goed-leren-drummen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jan-marijnissen-ik-wil-alleen-nog-maar-goed-leren-drummen\/","title":{"rendered":"Jan Marijnissen: &#8216;Ik wil alleen nog maar goed leren drummen&#8217;"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p>Het afscheid van Den Haag was voor Jan Marijnissen eigenlijk niks bijzonders. Het mag raar klinken, maar die woensdag de 16e juni waarop na zestien jaar zijn vertrek als Kamerlid werd beklonken, was \u2018in feite een dag als alle andere\u2019. \u2019s Middags werd hij toegesproken door Kamervoorzitter Gerdi Verbeet, \u2018s avonds hadden de nieuwe Kamerleden en de medewerkers van de fractie \u2018een fantastisch afscheid\u2019 georganiseerd in de Haagse Kluis aan het Plein. En dat was het dan. \u2018Die dag had voor mij geen specifieke emotionele lading. Het besluit om terug te treden had ik al twee jaar geleden genomen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p>Hij oogt ontspannen, achteroverleunend in zijn stoel, in zijn achtertuin in Oss. Het is goed toeven in de luwte, vindt Marijnissen (57). Sinds kort heeft hij eindelijk weer tijd voor andere dingen. Onlangs heeft hij een verrekijker aangeschaft. Niet dat-ie een verstokte vogelaar is, maar hij wandelt graag in de natuur. \u2018En met een verrekijker zie je nou eenmaal meer.\u2019 En hij is bezig met een boek, \u2018over het belang van de Heimat in een globaliserende wereld\u2019. Dat is het mooie van zijn huidige situatie; zijn aandacht wordt niet langer voortdurend opgeslokt door de actualiteit, hij kan nu ook weer in langere lijnen denken. \u201cAfscheid\u201d is ook een beetje teveel gezegd. Hij blijft gewoon lid van de SP. Maar in Den Haag zullen ze \u2018m niet meer zo vaak zien. Gek is dat, laatst zag hij beelden van Den Haag op televisie. En wat dacht je? Het deed \u2018m eigenlijk wel wat. Vroeger beschouwde hij Den Haag vooral als \u201cde stad van de kak\u201d. \u2018Wie had ooit kunnen denken dat ik daar zestien jaar van m\u2019n leven zou doorbrengen? Ik ben in die jaren echt van de stad gaan houden.\u2019 <\/p>\n<p>Het valt hem niet zwaar om afstand te nemen, zegt Marijnissen. \u2018Ik ben \u2013hoe pedant dat misschien ook klinkt- altijd meer een beschouwer dan een politicus geweest. In essentie ben ik veel meer een vragensteller dan een antwoordgever.\u2019 Bovendien was het geen vrije keus; zijn gezondheid dwong hem twee jaar geleden om een forse stap terug te doen. Hij kreeg last van zijn hart en lag eind 2007 bovendien vier maanden plat vanwege een hernia. \u2018Ik besefte dat het zo niet door kon gaan.\u2019 Op de achtergrond speelde mee dat hij in toenemende mate een onthechtheid begon te voelen van wat zich rond het Binnenhof afspeelt. \u2018De Tweede Kamer is voor mij nooit een inspirerende omgeving geweest. Het is bepaald niet zo dat daar honderdvijftig mensen gigantisch hun best lopen te doen om het land te dienen. Ze zijn gekozen in het parlement, en vinden het leuk om daar \u2018ns een tijdje mee bezig te zijn. Zoals de pastoor die nou eenmaal af en toe de klok moet luiden doen zij nu en dan een debatje.\u2019<\/p>\n<p><i>Van enige roeping is geen sprake?<\/i><br \/>\u2018Steeds minder. Ik bedoel het niet denigrerend, het is gewoon een ontwikkeling. En ik kan er iets over zeggen, want ik loop al een tijd mee. Ik was zelfs bijna nestor (het langst zittend Kamerlid).\u2019<\/p>\n<p><i>Sharon Dijksma claimt dat zij nu nestor is.<\/i><br \/>\u2018Dat kan niet. Ik begrijp dat ze daar graag mee weg wil lopen, maar het klopt gewoon niet. Ze zat drie jaar in het kabinet. Een nestor is degene die het langst aan \u00e9\u00e9n stuk in de Kamer heeft gezeten.\u2019<\/p>\n<p><i>Ze zei op de radio: \u201cik ben na Van der Vlies de eerste\u201d<\/i><br \/>\u2018Het feit dat ze dat zegt is al een duidelijke indicatie voor hoe zij karakterologisch in elkaar zit.\u2019<\/p>\n<p><i>Maar u voelde zich dus steeds meer losgezongen van Den Haag?<\/i><br \/>\u2018Ja. Maar dat was me al eerder overkomen. Aan het eind van Paars 2 heb ik ook enorm getwijfeld of ik nog wel door moest gaan. Het was zo saai geworden, het was zelfgenoegzaamheid troef. Ik dacht steeds vaker: Jan, dit is jouw biotoop niet.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n<figure id=\"post-80101 media-80101\" class=\"align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"\"-1\" alt=\"Jan Marijnissen\" \/><\/figure>\n<div class=\"wpg-element paragraph\">\n<p><i>Dus u was blij met de opkomst van Pim Fortuyn?<\/i><br \/>\u2018Oh ja. Door de komst van Fortuyn en door mijn eigen initiatief Stop de uitverkoop van de beschaving kreeg ik de zin weer terug. Wat me op de been hield was het gevoel als SP toch het verschil te maken in die Kamer. En het feit dat veel mensen in het land hoop en steun aan ons ontleenden. Later haalden we 25 zetels. Dat was een grote opsteker.\u2019<\/p>\n<p>Dat er een afscheid zou komen stond voor hem vast. Het was vooral een kwestie van timing. \u2018Ik wilde per se regisseur van mijn eigen vertrek zijn.\u2019 In april 2008 trok hij definitief de conclusie. \u2019Ik wist: als ik vertrek moet het tijdens deze periode. Want als ik nu bijteken, betekent dat \u201cplus zes jaar\u201d. Want ik wil de periode waarvoor mensen op mij stemmen wel netjes afmaken. Bovendien moest mijn opvolger de tijd krijgen om ruim voor de verkiezingen naam te verwerven.\u2019 <\/p>\n<p><i>En w\u00e1s u regisseur van uw eigen afscheid?<\/i><br \/>\u2018Ja. Ik heb het met maar heel weinig mensen besproken. Eigenlijk alleen met m\u2019n vrouw en m\u2019n zus. Nee, ook niet met Agnes. Ik heb wel steeds tegen haar gezegd: hou er rekening mee dat het eerder komt dan je denkt. Pas een week van tevoren heb ik het haar verteld.<br \/>Mijn naaste omgeving begreep het heel goed. Ze hebben van nabij de offers meegemaakt die ik ervoor moest brengen. Mijn gezondheid ging zienderogen achteruit.\u2019<\/p>\n<p><i>Die hernia zou u buiten de politiek niet ontwikkeld hebben?<\/i><br \/>\u2018Dat denk ik. Het gekke is dat ik heel lang fysiek zwaar werk gedaan heb. Nooit ergens last van gehad. Mijn eerste hernia kreeg ik na de campagne voor de Provinciale Staten-verkiezingen in 1986. Direct na de campagne in 2002 hetzelfde verhaal. Lag ik weer plat. Volgens de neuroloog spelen er twee factoren een rol: stress en roken. Door stress knijp je je spieren teveel samen.\u2019<\/p>\n<p><i>Dus dit was ongeveer de eerste campagne in jaren waarbij u nadien nog gewoon kon lopen?<\/i><br \/>\u2018Ja.\u2019<\/p>\n<p><i>Het moet heel vreemd geweest zijn: voor het eerst sinds decennia een SP-campagne waarbij u geen boegbeeld was.<\/i><br \/>\u2018Ik vond het eigenlijk erg aangenaam. Normaal word je tijdens de campagne van hot naar her gesleept. Ik bleek nu opeens tijd te hebben voor andere dingen.\u2019<\/p>\n<p><i>Toen het in de peilingen zo slecht met de SP ging moeten uw handen gejeukt hebben.<\/i><br \/>\u2018Op het moment dat Agnes terugtrad zeiden mensen tegen mij: \u201cJan, het is nu tijd voor jou. Stop Wilders. Jij moet het doen\u201d.\u2019<\/p>\n<p><i>Hebt u erover gedacht?<\/i><br \/>\u2018Heel even, een split second. Maar ik ben niet voor niks weggegaan. En dan zou ik straks w\u00e9\u00e9r moeten vertrekken, w\u00e9\u00e9r dat hele gedoe moeten meemaken. Bovendien zou het een zwaktebod zijn. Dat is ook wel gebleken; Emile heeft het voortreffelijk gedaan.\u2019<\/p>\n<p><i>Hoe beleefde u het wegzakken in de peilingen onder Agnes Kant?<\/i><br \/>\u2018Dat was erg vervelend. Het enig zinnige dat ik kon bedenken was: rustig blijven, vertrouwen houden. Dat kostte mij ook geen moeite. Ik heb mij sowieso verbaasd hoe solidair de hele fractie, de hele partij met haar was. In andere partijen gaan ze in zo\u2019n situatie enorm aan stoelpoten zagen. Dat dat bij ons niet gebeurde, vond ik geweldig.. Echt goed om te zien. Die hele cultuur van mannetjesmakerij bestaat bij de SP niet.\u2019<\/p>\n<p><i>Misschien ook omdat er behalve Kant verder geen kroonprinsen waren.<\/i><br \/>\u2018Er was op dat moment inderdaad geen vanzelfsprekend alternatief. Maar dan nog zouden ze bij andere partijen in de wandelgangen gaan klagen tegen de pers: \u201cIk vind het ook waardeloos\u201d. Zo niet bij ons.\u2019<\/p>\n<p><i>Wat deed Kant niet goed?<\/i><br \/>\u2018Wat ze er zelf van zegt is dat ze in de media een beeld van zichzelf gecre\u00eberd heeft dat voor de SP niet het beste uithangbord was.\u2019<\/p>\n<p><i>Vond u dat ook?<\/i><br \/>\u2018Haar mediaoptredens waren niet altijd even succesvol. Dat was zichtbaar. Tegelijkertijd wisten we allemaal wie zij is: een zeer toegewijde, bevlogen vrouw.\u2019 <\/p>\n<p>Hij zwijgt getergd, grist opnieuw een sigaret uit het pakje op tafel. Nijdig met z\u2019n aansteker knippend: \u2018Dat is gewoon de tragi\u00e9k, de grote tragiek van wat hier gebeurd is. Ik geloof ook nog steeds dat het wel goed gekomen was. Al zegt ze zelf: \u201cik ben geen prediker, ik ben een doener\u201d.\u2019<\/p>\n<p><i>Was u verrast dat het haar niet lukte?<\/i><br \/>\u2018Ja. Heel erg. Vooral omdat ze al die jaren al mediaoptredens had gedaan.\u2019<\/p>\n<p><i>En wat was er nu dan anders?<\/i><br \/>\u2018Dat ze frontman moest zijn. En de enorme verantwoordelijkheid die daarmee samenhangt. Dat kan tot verkramping leiden.\u2019<\/p>\n<p><i>Daar hebt u vast met haar over gesproken.<\/i><br \/>\u2018Jawel, maar hier geldt een vervelende paradox: hoe meer je je er tegenaan bemoeit, hoe moeilijker je het haar maakt. Het is als de trainer die tegen zijn spelers begint te schreeuwen. Het leidt tot niets, ze worden er alleen maar onrustiger van. Het kenmerk van leiderschap is dat je veel persoonlijke afwegingen in eenzaamheid moet maken. Je kunt wel overleggen, maar jij bent uiteindelijk degene die de keuzes moet maken. Dat deed Agnes als de beste. Maar om de een of andere reden was zij niet in staat om dat ten overstaan van camera\u2019s adequaat te verwoorden.\u2019<\/p>\n<p><i>Maar u zegt het zelf: daarv\u00f3\u00f3r deed ze toch ook al mediaoptredens?<\/i><br \/>\u2018Ja, maar toen zag je toch wel precies wat je later ook zag. Ik heb altijd vertrouwen gehad dat het zou verbeteren. Alleen Agnes zelf had dat vertrouwen niet. Dat was het probleem.\u2019<\/p>\n<p><i>Heeft ze u bij haar terugtreden om advies gevraagd?<\/i><br \/>\u2018Nee. Dat heeft ze uiteindelijk zelf besloten.\u2019<\/p>\n<p><i>Wat zou u gezegd hebben?<\/i><br \/>\u2018Niet doen. Niet weggaan. Als je ook zi\u00e9t wat er na haar vertrek is losgekomen aan sympathiebetuigingen. Dat was echt overweldigend. Brieven, bloemen, het gaat nog steeds door. Agnes is in bepaalde kringen zo geliefd. In de zorg zien ze haar werkelijk als hoedster.\u2019<\/p>\n<p><i>Bij haar vertrek had u tranen in uw ogen.<\/i><br \/>\u2018Het was een enorm emotioneel moment. Juist door de onrechtvaardigheid ervan. Agnes was niet alleen mijn eigen keus, ze was de keus van iedereen. Achter de schermen had zij al jarenlang de verantwoordelijkheid voor de fractie van mij overgenomen. Iedereen dacht: \u201cMarijnissen regelt dat allemaal zelf\u201d. Niks daarvan, dat deed Agnes. Ze was van elk dossier op de hoogte, alle briefings voor de Algemene Beschouwingen werden door haar georganiseerd. Zij was de spin in het web van de SP.\u2019<\/p>\n<p><i>Het leek een dodelijk uitgangspunt: twee maanden voor de verkiezingen met een vrijwel onbekende opvolger komen: Emile Roemer.<\/i><br \/>\u2018Een nieuwe man kan ook een pr\u00e9 zijn. een soort onbevlekte ontvangenis. In het Carr\u00e9-debat heeft Emile werkelijk iedereen verrast. Dat was zijn grote doorbraak. Zo kunnen dingen lopen. Ik ben in 2003 getuige geweest van de doorbraak van Wouter Bos. Ik zat samen met Bos, Balkenende en Zalm in het RTL-debat. De volgende dag was Bos werkelijk the talk of the town. Wij gingen van 20 naar 9 zetels., zij schoten enorm omhoog.\u2019<\/p>\n<p><i>Het verlies van de SP (van 25 naar 15 zetels) werd geserveerd als een glorieuze overwinning.<\/i><\/p>\n<p>\u2018Ik was er zelf ook buitengewoon verguld mee. De maximale score die ik voor mogelijk had gehouden was vijftien.\u2019<\/p>\n<p><i>Was u ook geroerd dor het afscheid van Balkenende?<\/i><br \/>\u2018Nee. Hij deed het heel sereen. Op zo\u2019n moment stijgt hij boven zichzelf uit. Maar in de afgelopen campagne was hij toch weer die zijige babbelaar. Met die ein-de-lo-ze herhalingen van die voorgebakken zinnen. Nooit \u2018ns moeite doen om \u2018ns iets origineels te zeggen. Het CDA is ook echt een voorbeeld van een partij waar schaamteloos aan stoelpoten gezaagd wordt. Terwijl Balkenende zich kapot werkte in de campagne, riep de CDA-partijtop: \u201cwe geloven er niet meer in\u201d. Dat is dodelijk.\u2019<\/p>\n<p><i>Bent u blij met Job Cohen?<\/i><br \/>\u2018Zeker. Nieuwe mensen, nieuwe kansen. Wouter Bos was echt een Paarse jongen. Voor mij zijn die Paarse jaren het breukvlak tussen een land dat zijn beschaving respecteert en het \u201cieder voor zich\u201d dat daarna kwam. Van dat laatste was Wouter Bos een exponent. Cohen begrijpt tenminste het belang van een samenleving. \u201cDe boel bij elkaar houden\u201d heeft hij van Joop den Uyl, maar het is beslist een mooie doelstelling. In de campagne had hij last van startproblemen, maar uiteindelijk kwam hij redelijk uit de verf, Al snap ik dat het campagneteam van de PvdA er anders over dacht. Wat ik een heel pijnlijk moment vond, was toen Diederik Samson in de pauze van het RTL-debat driftig op Cohen stond in te praten, in het zicht van de camera\u2019s. Een kolossale fout van Samson. Zoiets do\u00e9 je niet. Het enige wat je in zo\u2019n geval hoort te zeggen is: \u201chet gaat prima, jongen. Je doet het erg goed. Misschien moet je alleen iets minder hard praten\u201d. E\u00e9n kleine opmerking, meer niet. Want je bent te laat als je tijdens de wedstrijd iemand nog wilt veranderen. Dat je \u00fcberhaupt zo gezi\u00e9n wilt worden\u2026 Waarschijnlijk vindt Samson dat hij daar eigenlijk zelf had moeten staan.\u2019<\/p>\n<p><i>Wat zegt de forse winst van Wilders over Nederland?<\/i><br \/>\u2018Dat eenzesde van het electoraat klaarblijkelijk door dit soort gedachten wordt gedreven. Dat staat voor onzekerheid, onthechting en vervreemding. Het heeft niks te maken met hypotheekrenteaftrek of iets dergelijks. Het is het sentiment van: \u201cGeert is een jongen van ons\u201d. Met zijn oneliners houdt hij het overzichtelijk. Wilders heeft veel van de SP geleerd, bijvoorbeeld in zijn Europa-standpunt. De elite is kosmopolitisch ingesteld, reist veel en denkt: \u201cEuropa is de toekomst\u201d. Maar hoe grootschaliger het wordt, hoe minder het democratisch gehalte. Professor Galjaard zei het laatst heel scherp: \u201conze hersenen zijn evolutionair te klein voor de globalisering en de wereld\u201d. En als mensen het niet meer kunnen volgen, zoeken ze hun toevlucht in oneliners. Die suggereren namelijk grip en overzicht. Dat heeft Wilders prima door.\u2019<\/p>\n<p><i>Is de PVV een gevaar voor de democratie?<\/i><br \/>\u2018Absoluut. Dat zit \u2018m in de betekenis van Het Woord. Daar waar ideologie\u00ebn of religies mensen categorisch gaan bestempelen, wordt automatisch een proces in gang gezet waarbij mensen elkaar wegzetten. Waarom bleef de Apartheid zo lang bestaan? Dankzij Het Woord, dankzij een theorie die zei: \u201cwij zijn verschillende mensensoorten die niet bij elkaar horen. Daarom moeten wij apart van elkaar leven. Zij hebben hun eigen thuisland, met hun eigen cultuur. Laat dat vooral gescheiden blijven\u201d. Je zag het later op de Balkan, en in Rwanda. Daar zit precies het gevaar van Wilders. Dat is ook wat ik hem zo enorm kwalijk neem. Niet dat hij zegt: \u201cstop de migratie\u201d of \u201ckijk ook \u2018ns naar de schaduwkanten van de Islam\u201d. Daar is niks mis mee. Maar zodra je je ten doel stelt om bevolkingsgroepen systematisch te beledigen ben je de weg volledig kwijt. De \u201ckopvodden-tax\u201d is het beste voorbeeld. Voortkomend uit het idee van \u201cde vervuiler betaalt\u201d. Als politicus ga je ook het idioom van de straat bepalen. Mensen worden op straat niet aangesproken op hun hoofddoekje maar op hun kopvod. Dat leidt tot vergroving en tot discriminatie.\u2019<\/p>\n<p><i>Lijkt Wilders op Fortuyn?<\/i><br \/>\u2018In het geheel niet. Met Fortuyn kon ik redelijk overweg. Fortuyn was een relnicht, maar wel een leuke. Ik heb meerdere debatten met hem gevoerd. Er was toch altijd een soort onderling respect. Terwijl iedereen hem toen verketterde. Vreemd genoeg gaat het nu andersom: veel partijen bejegenen Wilders met erg veel respect. Terwijl diezelfde partijen Fortuyn toen bijna allemaal als een soort duivel zagen. Maar Fortuyn was in zijn woordgebruik echt heel wat fatsoenlijker en beschaafder dan Wilders. Tegelijk is Wilders een rasopportunist. Lees zijn onafhankelijkheidsverklaring nog maar \u2018ns, toen hij zich losmaakte van de VVD. Die staat haaks op wat hij nu beweert. Hij was voor afschaffing van de CAO, voor afschaffing van het minimumloon. Een ultrarechtse sociale agenda. Inmiddels heeft hij dat allemaal geskipt, en de sociale agenda van de SP overgenomen. Omdat dat marketingtechnisch gewoon wat beter uitkwam. Onze aandacht voor hoe we met ouderen moeten omgaan heeft hij volledig gekopieerd. Als sociaal sausje over zijn anti-islamstandpunt.\u2019<\/p>\n<p><i>Wat betekent de uitslag van de verkiezingen voor de toekomst van links?<\/i><br \/>\u2018Dat hangt van je definitie af. De sociaaldemocratie is een bestuurdersbeweging geworden. De PvdA is een uitzendbureau voor politieke baantjes. GroenLinks is D\u201966-light, en D\u201966 VVD-light. GroenLinks is nog maar op \u00e9\u00e9n ding uit: in de regering komen. Als doel op zichzelf is dat een slecht streven. GroenLinks stelt nu voor om de WW te beperken tot een jaar. Dat is zelfs Cohen te gortig. Allemaal bedoeld om jezelf alsjeblieft maar acceptabel te maken voor de VVD. Voor mij is de enige re\u00eble mogelijkheid een coalitie van CDA, PvdA, GroenLinks en SP. Maar het zal wel op Paars Plus uitdraaien.\u2019<\/p>\n<p><i>Als GroenLinks D\u201966-light is, wat is de SP dan?<\/i><br \/>\u2018Voor ons geldt: what you see is what you get. Dat voelen kiezers. Daarom zijn ook substantieel groter dan D\u201966 en GroenLinks. Bij ons zit er niet allerlei ruis op de lijn.\u2019<br \/>De SP heeft ook nooit hoeven laten zien dat jullie landelijk kunnen besturen.<br \/>\u2018Dat is ook buitengewoon vervelend. Ik heb net een brief verstuurd aan alle afdelingsvoorzitters. Daarin heb ik gememoreerd dat wij in 2007 de beste uitslag ooit maakten, bij de Provinciale Statenverkiezingen. In drie provincies \u2013Limburg, Brabant en Groningen- was de SP de tweede partij. Maar het establishment had v\u00f3\u00f3r de verkiezingen al uitgemaakt: wij gaan na de verkiezingen weer op de oude voet verder, zonder de SP. Op dezelfde manier waarop Jacques Tichelaar en Maxime Verhagen in 2006 al overeengekomen waren dat zij samen de kern van het nieuwe kabinet zouden vormen. De enige vraag was: wie wordt de derde partij? Ze hadden onze 25 zetels niet nodig voor een meerderheid. Zes was genoeg. Dus werd het de ChristenUnie. Die heeft daar nu voor moeten boeten, doordat ze van zes naar vijf zetels zijn gegaan.\u2019 <\/p>\n<p><i>In 1994 kwam u in de Kamer. De SP had toen twee zetels. Wat was uw belangrijkste ideaal?<\/i><br \/>\u2018Heel simpel: wij gaan in Den Haag zeggen wat heel veel mensen al zeggen. De politiek was totaal losgezongen van wat er in de samenleving leefde.\u2019<\/p>\n<p><i>Wat wilde u concreet aanpakken?<\/i><br \/>\u2018De armoede. Dat woord was al jaren categorisch uit alle politieke vocabulaires geschrapt. Als je jezelf echt belachelijk wilde maken, moest je over armoede in Nederland beginnen. Het was bovendien de periode vlak na het WAO-debacle van de PvdA. Het was hoog tijd om de straat in de Kamer te brengen.\u2019<\/p>\n<p><i>Hebt u het verschil kunnen maken in die 16 jaar?<\/i><br \/>\u2018Dat is moeilijk te kwantificeren. Ik kan wijzen op dingen die tot stand gekomen zijn: het asbestfonds, het klokkenluiderfonds. Toen wij in de Kamer kwamen mocht je ook pertinent geen kritiek hebben op militaire missies in het buitenland. Je hoorde \u201conze jongens\u201d blind te steunen. Dat hebben wij veranderd. Maar nog belangrijker is dat de mores in de Kamer veranderd zijn. Het werd een marktplaats van idee\u00ebn en analyses. Politieke partijen horen te vertellen hoe zij de wereld duiden en hoe zij de toekomst zien. Wij hebben een nieuwe dimensie aan het fenomeen oppositievoeren gegeven door het veelvuldig stellen van mondelinge en schriftelijke vragen. Al heeft dat ook zijn schaduwkant.\u2018<\/p>\n<p><i>Is dat rendement hoog genoeg?<\/i><br \/>\u2018Ik had nog wel meer gewild. Maar de SP is wel een partij waarvan de meerwaarde in de Kamer voor veel mensen vaststaat.\u2019<\/p>\n<p><i>Wat vond u zelf de mooiste periode?<\/i><br \/>\u2018Die eerste tijd in de Kamer met twee fractieleden en acht medewerkers was heel intensief. Achteraf denk je: hoe hebben we het ooit voor elkaar gekregen? Met z\u2019n twee\u00ebn al die standpunten bedenken en verwoorden. Dat we vervolgens van twee naar vijf zetels gingen was voor mijzelf het meest glorieuze moment. Toen werden we namelijk echt beoordeeld op ons parlementaire werk. Vervolgens gingen we van 5 naar 9. Je merkte dat we invloed kregen.\u2019<\/p>\n<p>\u2018Het minst gelukkig was ik in de afgelopen periode. We groeiden extreem. Het bleek aanvankelijk buitengewoon lastig om die 25 mensen te managen. Want ze moeten allemaal goed in hun vel, en in vorm raken. Ondertussen lag ik hier maar thuis, plat op de bank. Ga maar na\u2026 De aandacht in de media wordt ook opeens verdeeld over 25 mensen. Het netto resultaat is dus dat je als partij steeds onzichtbaarder wordt. In het begin pakten we dat niet slim aan. Naarmate je groter wordt, verambtelijkt het ook. En ik ben vooral een pionier.\u2019<\/p>\n<p><i>De partij werd de pionier te groot?<\/i><br \/>\u2018Ach, van 9 naar 25 vind ik wel een echte pioniersdaad. Ik heb heel veel dingen als eerste kunnen doen, ik stond altijd vooraan. Niet dat ik het anderen niet toevertrouwde. Ik ben van nature gewoon altijd op zoek naar het Gat van Nederland, van de wereld.\u2019<\/p>\n<p><i>Welk gat moet Jan Marijnissen nu nog dichten?<\/i><br \/>\u2018Dat weet ik nog niet. Ik ben op dit moment druk bezig met de voorbereiding van Zomergasten.(hij is op 25 juli de eerste Zomergast). Het zal gaan over het menselijk tekort maar ook over hoop. Wat ik in de komende tijd ga doen weet ik nog niet. Je moet het lot zijn plek gunnen. Daarin leg ik geen grote ambitie aan de dag, Dat is een mooie paradox: ik ben altijd een buitengewoon ambitieus manneke geweest. En tegelijk ook weer niet. Ik keek altijd vooral naar: \u201cwat wordt er van mij verlangd? En hoe kan ik dat zo goed mogelijk doen?\u201d Dan riepen ze: \u201cJan, jij moet lijsttrekker worden!\u201d Ja, dacht ik, waarom ook niet? Zo ging het. Ik heb op dit moment eigenlijk nog maar \u00e9\u00e9n wens: goed leren drummen of bassen.\u2019<\/p>\n<p><i>Uw ambitie is om geen ambitie meer te hebben?<\/i><br \/>\u2018Ik heb altijd twee ambities gehad: willen weten hoe de dingen in elkaar zitten en proberen de dingen die je doet zo goed mogelijk te doen.\u2019<\/p>\n<p><i>En hoe heeft u het gedaan?<\/i><br \/>\u2018Ik ben daar niet ontevreden over. Dit gun ik iedereen. Dat is tegelijk wat mij al die jaren gedreven heeft: het besef dat het zoveel mensen niet gegeven is, omdat het leven ze de kans niet geeft. Zoals Marcel van Dam het zo mooi zegt: \u201cwillen moet je kunnen\u201d. Terugkijkend zeg ik: ik had het blijkbaar in me om het willen en was in de positie om het te kunnen.\u2019<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het afscheid van Den Haag was voor Jan Marijnissen eigenlijk niks bijzonders. Het mag raar klinken, maar die woensdag de 16e juni waarop na zestien jaar zijn vertrek als Kamerlid werd beklonken, was \u2018in feite een dag als alle andere\u2019.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":80109,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-80101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"author_name":"Coen Verbraak","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/80101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=80101"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/80101\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Coen Verbraak","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media\/80109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=80101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=80101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}