{"id":78681,"date":"2010-08-21T15:31:00","date_gmt":"2010-08-21T13:31:00","guid":{"rendered":"http:\/\/beta.vn.nl\/boekhandelaar-en-waarheid\/"},"modified":"2010-08-21T15:31:00","modified_gmt":"2010-08-21T13:31:00","slug":"boekhandelaar-en-waarheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/boekhandelaar-en-waarheid\/","title":{"rendered":"Boekhandelaar en waarheid"},"content":{"rendered":"
\n

Een Noorse journaliste schreef een bestseller over een familie in Kaboel. De familie klaagt haar nu aan.<\/b><\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

In de lente van 2002, vlak na de verdrijving van de taliban, verbleef \u00c5sne Seierstad drie maanden lang ten huize van een Afghaanse extended family. De Noorse oorlogscorrespondente – ze verwierf ook in Nederland enige bekendheid door haar NOVA-optredens tijdens de val van Bagdad in 2003 – wilde het alledaagse leven in Kaboel beschrijven, van binnenuit.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n

Dat deed ze met open vizier en naar eigen zeggen met instemming van alle betrokkenen. ‘Als ze wilden dat ik ergens niet over schreef, dan zeiden ze dat.’ Ze goot haar verhaal in ‘een literaire vorm’, aldus haar verantwoording, ‘maar het is gebaseerd op ware gebeurtenissen die ik zelf heb meegemaakt of die ik gehoord heb van degenen die ze hebben beleefd’.<\/p>\n

Haar logeerpartij resulteerde in De boekhandelaar van Kaboel. Onder veel meer schetst ze daarin hoe de liberale, beminnelijke boekverkoper zich binnenshuis gedroeg als een despoot – uiteraard vooral voor de vrouwelijke leden van zijn huishouding. Seierstad deed volstrekt geen moeite haar westerse woede over het droeve lot der Afghaanse vrouw te verbergen. ‘De superioriteit van de mannen,’ schreef ze, ‘was de vrouwen zo ingeprent dat ze daar zelden vraagtekens bij plaatsten.’<\/p>\n

De boekhandelaar van Kaboel werd wat je noemt een wereldwijde bestseller, vertaald in eenenveertig talen. De kritieken waren lovend, ook hier. NRC Handelsblad roemde het als ‘het beste boek in het genre’. Seierstad, vond de recensent, ‘wekt geen enkele keer de indruk dat ze de aldus beschreven waarheid heeft gemodelleerd om deze familiekroniek nog beklemmender te maken dan ze al is’.<\/p>\n<\/p><\/div>\n

\n
\n

– Kijken met een westerse blik, wat is daar op tegen?<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

\n

De titelheld zelf bleek minder ingenomen met het resultaat. In de herfst van 2003 vloog hij hoogstpersoonlijk naar Noorwegen om Seierstad aan te klagen, in de media en bij het gerecht. Ze had zijn gastvrijheid misbruikt, zei hij, en de Afghaanse cultuur ‘beledigd’. De man vond een meer dan gewillig oor, het aanvankelijke enthousiasme sloeg om. Een Noorse hoogleraar ontwikkelingsvraagstukken beschuldigde de auteur van ‘cultuurimperialisme’. Seierstad, meende menigeen nu, had de Afghaanse cultuur heel erg met westerse ogen beschreven.<\/p>\n

Een nogal merkwaardig verwijt, lijkt me zo. Een Afghaanse journalist die in het Westen rondloopt, kijkt met Afghaanse blik. Een westerse journalist die in Afghanistan rondloopt, kijkt met westerse blik. Wat is daar eigenlijk op tegen?<\/p>\n

Onlangs diende de zoveelste rechtszaak tegen Seierstad, ditmaal in gang gezet door de jongste vrouw van de boekhandelaar (hij heeft er twee) die tegenwoordig met haar kinderen in Noorwegen woont. En zie, voor het eerst werd Seierstad schuldig bevonden – let wel, niet aan het schrijven van onjuistheden, maar aan ‘schending van de privacy’. Bovenal had ze zich, vond de rechtbank in Oslo, beter moeten inleven in ‘de gevoelens’ van de tweede vrouw. De journaliste en haar uitgever werden veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding.<\/p>\n

‘Seierstad is schuldig aan neokoloniaal schrijven,’ wist de Volkskrant te melden. Schrijfster ‘nam loopje met journalistieke regels’, schreef het literaire weblog De papieren man. En dagblad Trouw repte van ‘eerherstel voor gastgezin schrijfster’.<\/p>\n

Intussen hebben andere familieleden van de boekhandelaar aangekondigd dat ze \u00f3\u00f3k schadevergoeding zullen eisen. Ook zij voelen zich ‘verkeerd afgebeeld’. Van de pater familias zelf verschijnt later dit jaar de Engelse vertaling van een boek met zijn visie op de zaak. En Seierstad gaat in beroep tegen het vonnis – desnoods tot aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.<\/p>\n

Dat lijkt me heel verstandig. <\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In de lente van 2002, vlak na de verdrijving van de taliban, verbleef \u00c5sne Seierstad drie maanden lang ten huize van een Afghaanse extended family. De Noorse oorlogscorrespondente – ze verwierf ook in Nederland enige bekendheid door haar NOVA-optredens tijdens de val van Bagdad in 2003 – wilde het alledaagse leven in Kaboel beschrijven, van binnenuit.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-78681","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"author_name":"Elma Drayer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/78681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=78681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/78681\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Elma Drayer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=78681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=78681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}