{"id":588574,"date":"2024-06-10T11:05:31","date_gmt":"2024-06-10T09:05:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=588574"},"modified":"2024-06-10T11:05:31","modified_gmt":"2024-06-10T09:05:31","slug":"een-idioot-boek-voor-idiote-tijden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/een-idioot-boek-voor-idiote-tijden\/","title":{"rendered":"Een idioot boek voor idiote tijden"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n

Autoriteit wordt in twijfel getrokken, gezag ondermijnd, heilige huisjes worden bespot, de vertrouwde zingeving is weggevallen. Wanneer dit rijtje aangevuld wordt met standaardcrises als de opvang van vluchtelingen, de woningbouw, de stikstof, het klimaat, de toeslagen, corona, Gaza en Oekrai\u0308ne, dan hebben we alles om te spreken van \u2018tricky tijden\u2019, zoals de antropologe Jitske Kramer doet. Voor Kramer zijn het niet alleen precaire tijden; het wegvallen van de zingeving ziet ze als een teken dat we ons aan het bezinnen zijn op iets nieuws. We leven naar keuze in een \u2018vloeibare tussentijd\u2019, een drempeltijd, een \u2018liminale tijd\u2019, een overgangstijd.<\/p>\n

Dit een overgangstijd noemen wil zeggen dat je al afscheid hebt genomen van wat achter ons ligt. Kramer laat de mens als homo economicus achter zich, \u2018het beperkte en eenzijdige mensbeeld van de strikt calculerende, rationele burger\u2019. Omdat economie volgens Kramer toch maar \u2018een verhaal\u2019 is, kunnen we beter \u2018nieuwe en andere principes kiezen\u2019. Zo eenvoudig is het. Dat betekent niet dat Kramer haar tussentijd gebruikt om substantieel andere principes tegenover de door haar verafschuwde homo economicus te bedenken. Haar voorstel is om het kapitalisme te vervangen door een economie gebaseerd op inheemse wijsheid, in dit geval afkomstig van een Canadese stam die niet kapitaal, maar \u2018de onderlinge verbondenheid van alle levende wezens\u2019 als motor van de economie heeft. Jitske Kramer \u2018begrijpt heel goed\u2019 dat dit een stap te ver is, \u2018maar we kunnen op zijn minst veel leren van het diepe besef van verbonden- heid dat hiervan uitgaat en het wederkerig- heidsprincipe met de natuur weer meer in ere herstellen\u2019.<\/p>\n

De trickster is een onbetrouwbare, sluwe, grappige, soms gewelddadige figuur die speelt met morele grenzen. Maar als de trickster zo onbetrouwbaar is, hoe moet het dan met de mensen die zo naar \u2018verbinding\u2019 zoeken?<\/p><\/blockquote>\n

Gei\u0308nspireerd door Arnold van Genneps boek Les Rites de Passage<\/em> (1909) bedacht Kramer de liminale tussentijd omdat alles nu op losse schroeven zou staan. Zo\u2019n periode van bezinning kan de verbeelding de sporen geven om van allerlei nieuws en beters te bedenken. Op zich is ruimte maken voor denken, worstelen en experimenteren uitstekend, maar Kramer gaat ervan uit dat deze overgangstijd zal worden gebruikt om \u2018een nieuw gedeeld narratief\u2019 te bedenken, met veel \u2018verbinding\u2019. Dat \u2018narratief\u2019, waarin veel magie en spritualiteit zal voorkomen, moet de status quo \u2018uitdagen en bevechten\u2019.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Kramer gaat ervan uit dat in deze tricky crisistijd veel mensen de weg kwijt zijn. Ze verdwalen doordat ze hun \u2018mentale kaarten niet snel genoeg updaten met de realiteit\u2019. Zelf gaat Kramer eens per jaar naar Marie\u0308tta in Oost-Nederland \u2018om mijn energie anders te focussen\u2019. Marie\u0308tta is iemand die bood- schappen krijgt van engelen, om door te \u2018channelen\u2019 naar anderen. Ze spreekt ook met kabouters. Kramer waarschuwt de lezer regelmatig voor misinformatie, maar vindt de conspiritualiteitbeweging (conspiracy<\/em> en spirituality<\/em>) \u2018fascinerend\u2019. Maar, zegt ze: \u2018Uiteraard heb ik de waarheid niet in pacht, wie weet hebben ze gelijk. Of niet.\u2019<\/p>\n

De liminale overgangstijd van Kramer is er vooral om onbegrensd \u2018verschillende ener- giee\u0308n te voelen\u2019. Met een zwak voor spiritu- aliteit en \u2018archetypes\u2019 als de \u2018trickster\u2019, \u2018de god, held e\u0301n schurk van de liminale ruimte\u2019. De trickster is een onbetrouwbare, sluwe, grappige, soms gewelddadige figuur die speelt met morele grenzen. Maar als de trickster zo onbetrouwbaar is, hoe moet het dan met de mensen die zo naar \u2018verbinding\u2019 zoeken? Tricky tijden<\/em> is een idioot boek.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autoriteit wordt in twijfel getrokken, gezag ondermijnd, heilige huisjes worden bespot, de vertrouwde zingeving is weggevallen. Wanneer dit rijtje aangevuld wordt met standaardcrises als de opvang van vluchtelingen, de woningbouw, de stikstof, het klimaat, de toeslagen, corona, Gaza en Oekrai\u0308ne, dan hebben we alles om te spreken van \u2018tricky tijden\u2019, zoals de antropologe Jitske Kramer […]<\/p>\n","protected":false},"author":2850,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-588574","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur","article_type-column"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/588574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=588574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/588574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":588578,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/588574\/revisions\/588578"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/2850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=588574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=588574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}