{"id":584495,"date":"2024-04-24T05:00:57","date_gmt":"2024-04-24T03:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=584495"},"modified":"2024-04-25T13:53:49","modified_gmt":"2024-04-25T11:53:49","slug":"ipcc-voorman-bart-van-den-hurk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/ipcc-voorman-bart-van-den-hurk\/","title":{"rendered":"IPCC-voorman Bart van den Hurk: \u2018Als we niets doen, dringt het klimaat zich aan ons op. The hard way\u2019"},"content":{"rendered":"

Bart van den Hurk (60) wil graag afspreken op een praktische plek: een koffietent naast het station in zijn woonplaats Amersfoort. Thuis ontvangen doet hij liever niet vandaag, want daar hobbelen zijn twee kleinkinderen rond. De VU-hoogleraar klimaatverandering & adaptatie, co-voorzitter van het klimaatpanel van de Verenigde Naties (IPCC) en onderzoeksleider bij kennisinstituut Deltares omschrijft zichzelf als een echte opa. Zo eentje die leuke dingen doet, die niet alleen maar \u2018ssstttt\u2019 doet van achter de krant. \u2018Twee keer per maand werk ik thuis op de dagen dat zij er zijn. Rond het middaguur kap ik er dan mee zodat ik op pad kan met de oudste, een meisje van vier.\u2019<\/p>\n

Neemt u haar dan mee in dingen die belangrijk zijn in uw leven? De natuur? Muziek? Meubels? Het kan veel kanten op met u.<\/em><\/p>\n

\u2018Ik beweeg vooral mee met haar. Als we naar buiten gaan, stappen we op de fiets en komen we wel ergens uit, maar we kunnen ook thuis rustig anderhalf uur achter elkaar fr\u00f6belen met kraaltjes, als zij dat dirigeert. \u2018Opa, kun je een blauwe aangeven?\u2019 Dat doet opa dan braaf. Voor mij is dat behoorlijk mindful. Ik heb er veel aan. Op mijn werk, waar altijd van alles tegelijk speelt, krijg ik het niet voor elkaar om anderhalf uur aaneengesloten met \u00e9\u00e9n ding bezig te zijn. Toen ik afgelopen zomer die positie bij het IPCC kreeg, postte ik op LinkedIn iets over het contact met mijn kleindochter, met een foto van ons in de tuin. De boodschap was dat ik graag hard werk, maar dat er ook grenzen zijn aan wat ik aan commitment te bieden heb. De vraag naar input is eindeloos in de klimaatwereld, ik zou makkelijk honderd uur per week kunnen werken. Het is van belang je eigen kompas te managen, want niemand anders doet het voor je, en ik wil ook wat tijd hebben om muziek te schrijven en meubels te maken.\u2019<\/p>\n

Van den Hurk, die in de jaren tachtig environmental sciences studeerde in Wageningen, begon zijn carri\u00e8re bij het KNMI, na zijn promotieonderzoek over, simpel gezegd, de invloed van landschapskenmerken (bos, stad, akker, gemaaid gazonnetje) op het weer. Zijn kennis over meteorologische modellen deed hem uiteindelijk in de hoek van de klimaatscenario\u2019s belanden. Tegen het einde van zijn 23-jarige loopbaan bij het KNMI stond hij aan het hoofd van een groep wetenschappelijke modellenbouwers met aandacht voor zowel weer als klimaat. \u2018Ik heb altijd de brug tussen die twee opgezocht, onder andere door te pleiten voor heldere informatieverschaffing over wat klimaatverandering betekent voor het individuele weerbeeld dat mensen zien als ze uit het raam kijken.\u2019<\/p>\n

\n
de missie van Vrij nederland<\/h5>\n

Sander Heijne is de nieuwe hoofdredacteur van Vrij Nederland. Hij praat je graag bij over onze toekomstplannen. Lees hier<\/a> meer.<\/p>\n<\/div>\n

Omdat we graag praten, en klagen, over het weer? Of omdat veel mensen niet goed snappen wat het verschil is tussen het weer en het klimaat?<\/em><\/p>\n

\u2018Allebei. Je kent ongetwijfeld de uitspraak: \u2018Ze kunnen het weer over een week niet eens goed voorspellen, laat staan het klimaat over honderd jaar.\u2019 Duizend keer heb ik die al gehoord. Terwijl het weer is hoe klimaatverandering zich in het dagelijks leven aan ons opdringt. Uit het oogpunt van adaptie aan wat er op ons afkomt, denk ik dat het verstandig zou zijn meer gebruik te maken van wat mensen raakt en wat ze kennen. Hoe zou deze specifieke storm die jou vanochtend bijna van je fiets blies eruitzien als het twee graden warmer was? Hoe zou deze nu al regenachtige week eraan toe zijn bij anderhalve graad extra? En neem daarbij de sociaal-economische effecten van weergebeurtenissen mee.\u2019<\/p>\n

Kunt u een voorbeeld geven?<\/em><\/p>\n

\u2018Mijn laatste project ging over de kwetsbaarheid van Europa door klimaatverandering buiten Europa. We namen onder andere 2012 als casus. Dat was een jaar waarin het op een aantal plekken op hetzelfde moment uitzonderlijk droog was, met grote gevolgen voor bijvoorbeeld de export van soja uit Brazili\u00eb en Amerika naar Europese landen. Wij draaiden de hele productieketen opnieuw bij een paar graden warmer om de gevolgen te berekenen voor de prijs, de aanvoerketens en het productieproces. Dat geeft context aan wat zo\u2019n gebeurtenis veroorzaakt in de samenleving.<\/p>\n

Dichter bij huis deden we een vergelijkbaar onderzoek aan de hand van de overstromingen in Limburg in juli 2021, het gevolg van extreme neerslag. In een model verplaatsten we de overstroming van Limburg met haar heuvels naar het polderlandschap rond Amsterdam. Als je daar in zo\u2019n korte tijd 200 millimeter laat vallen terwijl het waterschap hooguit 20 milliliter per dag kan wegpompen, tel dan maar uit je winst; hoe lang je met het water blijft zitten en wat dat betekent voor de brandweer en de bereikbaarheid van ziekenhuizen \u2013 om maar wat essenti\u00eble dingen te noemen.<\/p>\n

In mijn ogen zit daar de vertelkracht, met als gevolg hopelijk het besef van: o, verrek, die storm daar heeft effect op onze veiligheid en vrijheid. Linksom of rechtsom, klimaatverandering is een onderwerp waar de wereld iets mee moet, hoeveel controverses er ook aan vast zitten, nu meer dan ooit. Mede om die reden heb ik mijn aandachtsgebied gaandeweg verlegd. Ik wil actief blijven in de b\u00e8tahoek, maar wel zo dat mensen ook daadwerkelijk iets kunnen met de b\u00e8ta-informatie die wij vergaren.\u2019<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wat kan het IPCC hierin betekenen?<\/em><\/p>\n

\u2018Wij zijn een wetenschappelijk instituut. Het is niet onze taak om beleid voor te schrijven \u2013 overheden moeten dat doen \u2013 en we willen geen normatieve stelling innemen, maar ik ben wel van de school wetenschappers die vindt dat wij een normatief debat kunnen voeden door feitelijk materiaal op tafel te leggen waar het debat over hoort te gaan. In die zin kan en moet het IPCC beleidsrelevant zijn.\u2019<\/p>\n

Klimaatwetenschappers hebben altijd gezegd dat anderhalve graad temperatuurstijging op aarde de drempel is waar we niet overheen mogen. Steeds meer experts zeggen nu dat de overschrijding daarvan onvermijdelijk is. Wat moeten burgers en wetenschappers nog met die grens van anderhalve graad?<\/em><\/p>\n

\u2018Om onderhandelingen succesvol te maken, heb je altijd een duidelijk onderhandelingsdoel nodig. Tot nu was dat de anderhalve graad opwarming, en daar gaat het ook nog steeds veel over, maar je ziet de discussies verschuiven naar warmere scenario\u2019s, ook in de wetenschap. Er is bijvoorbeeld steeds meer aandacht, ook in het laatste IPCC-rapport, voor overshoot scenario\u2019s. Die gaan uit van het, mogelijk langdurig, overschrijden van de anderhalve graad, waarna we weer zakken door het implementeren van technologie die CO2 uit het systeem haalt. Daar zijn allerlei manieren voor: je kunt het opslaan in bossen, je kunt het afvangen en in gasvelden stoppen, je kunt het gebruiken als materiaal. Technisch gezien hebben we daar nu al de mogelijkheden voor, maar waarover terecht discussies ontstaan, is waar we dat eerst en vooral moeten doen en wie dat moet betalen. Als je vanuit het oogpunt van effici\u00ebntie de meeste CO2 per dollar uit de lucht wil halen, is het uitfaseren van kolen het goedkoopste, omdat die het meest vervuilend zijn. Dat betekent alleen dat ontwikkelingslanden met de meeste kolencentrales, met name India en China, als eerste de emissiereductie zouden moeten realiseren.\u2019<\/p>\n

Maar zij zeggen: westerse landen hebben hier een eeuw of wat van geprofiteerd en nu moeten wij, die relatief laat zijn met bijdragen aan het probleem, als eerste aan de slag met de oplossing, bekijk het.<\/em><\/p>\n

\u2018Onder andere, ja. De grootste hobbel waar we overheen moeten, is erkennen dat je niet zomaar de goedkoopste emissiereductie kunt realiseren zonder financi\u00eble armslag voor de landen die de kar moeten gaan trekken. Zonder die armslag gaat de transitie niet werken, op grote schaal. Nu is er op de laatste klimaattop in Dubai veel aandacht besteed aan het fonds dat moet voorzien in een transfer van rijke naar arme landen om energietransitie en klimaatadaptatie gedaan te krijgen, maar het gaat nog niet goed. Vaak gaat het om leningen, er zit nog veel te weinig geld in en rijke landen blijven koudwatervrees houden. Gelukkig is er wel wat meer discussie, en wat explicieter, maar we zijn er nog lang niet.<\/p>\n

Bovendien: afspreken dat er meer geld moet naar ontwikkelingslanden die de meeste pijn voelen van klimaatverandering terwijl je tegelijkertijd de eis hebt dat de huidige balans van wereldhandel in stand blijft, dat is niet verenigbaar.\u2019<\/p>\n

\u2018Er is heel veel uitstel- en wegkijkgedrag, bij mensen individueel, bij overheden en grote vervuilende bedrijven. Het moet betaalbaar blijven, is vaak het argument.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

In steeds meer landen is een politieke verrechtsing aan de gang die het \u2018we kunnen het nog redden\u2019-scenario in de wielen rijdt. Binnen de EU wordt de Green Deal uitgekleed. En mochten de Amerikanen nog een keer voor Trump kiezen, dan hoeven we van de allergrootste vervuiler ter wereld helemaal niets meer te verwachten. Waar zijn de <\/em>silver linings voor de volgende generaties?<\/em><\/p>\n

\u2018We moeten niet in paniek raken door de weerstand. Die viel te verwachten. Twintig jaar geleden, toen klimaatverandering nog een ver-weg-show leek, vond iedereen het een belangrijk onderwerp. Nu komt de verandering echt dichtbij en is het moment aangebroken dat ieder van ons keuzes moet maken om het probleem aan te pakken die niet meteen positief voelbaar zijn. Dat is lastige materie voor mensen. Psychologisch vinden wij het moeilijk om achter te laten wat we kennen en waaraan we gehecht zijn in ruil voor iets onbekends waarvan we niet weten wat het ons zal brengen. Tegelijkertijd is er gedegen wetenschappelijk onderzoek naar het publieke debat in de samenleving dat duidelijk laat zien dat klimaatontkenning echt afneemt. Al lijkt dat soms niet zo, omdat er zoveel aandacht uitgaat naar klimaatcrisisontkenners.\u2019<\/p>\n

Ik voel toch nog geen massale <\/em>we woke up and smelled the coffee-vibe in bijvoorbeeld Nederland: lekker veel vliegen, pakketjes vol nieuwe kleren en maar weinig mensen die afscheid willen nemen van drie keer per week een gehaktbal. Klimaat was voor de meeste kiezers geen doorslaggevend thema bij de laatste Kamerverkiezingen, ook voor de jongere niet.<\/em><\/p>\n

\u2018Er is inderdaad heel veel uitstel- en wegkijkgedrag, bij mensen individueel, bij overheden en grote vervuilende bedrijven. Het moet betaalbaar blijven, is vaak het argument. Zei Rutte ook vaak. Jij-bakken, zien we ook veel: waarom wij, kijk naar China. Allemaal pogingen om de eigen verantwoordelijkheid klein te maken. Er zit ook een stuk fatalisme in: wat ik ook doe, het helpt toch niet. En een stuk hedonisme gevoed door de predator<\/em>-economie: laten we nu maar genieten, het zal onze tijd wel duren. Dat zie je vooral erg bij een bepaalde groep bedrijven.<\/p>\n

Maar ik zie gelukkig ook veel voorbeeldgedrag gebaseerd op realiteitszin. Ook in het klein. Ik gaf laatst een praatje hier in de wijk over de invloed die we als individu kunnen hebben op de bespreekbaarheid van de klimaatkwestie en hoe zinvol dat is, ook al merk je het niet direct. Iemand in de zaal zei dat ze binnen haar vriendengroep had voorgesteld om voor hun jaarlijkse uitje nu eens niet met het vliegtuig te gaan. Ze werd vierkant uitgelachen. Ik zei tegen haar: je zal zien, als je het volgend jaar weer voorstelt, krijg je meer bijval. En dat geldt ook voor landen. Als wij nu geen serieus werk maken van emissiereductie, wat denk je dat India dan doet?<\/p>\n

Of ik nu praat met een overheidsinstantie, iemand uit het bedrijfsleven of een buurtgenoot, ik probeer het probleem altijd te framen als iets waar niets nieuws aan is. De mensheid heeft altijd moeten meebewegen met al dan niet door eigen toedoen ontstane veranderingen. Nederland bij uitstek bestaat bij de gratie van ons vermogen om dat te doen. We hebben in de zevende eeuw de moerassen ontgonnen, in de tiende en elfde eeuw begonnen we dijken aan te leggen en werden de eerste waterbeheersingsinstellingen opgericht, allemaal omdat het klimaat anders had gezegd: leuk dat jullie daar willen wonen, maar ik denk er anders over, dus doei, wegwezen.\u2019<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Tot welk opbeurend aanpassingsgedrag leidt dat nu?<\/em><\/p>\n

\u2018Nederland kan het zich bijvoorbeeld permitteren, en doet dat ook, om na te denken over een stijging van de zeespiegel boven de twee meter.\u2019<\/p>\n

Wat bedoelt u met permitteren?<\/em><\/p>\n

\u2018Dat we er de mentale ruimte voor hebben, dat we het durven. Nog wat schoorvoetend, want er is ook angst dat we met het onderkennen van een twee meter plus-stijging een can of worms <\/span>opentrekken die een negatieve invloed heeft op het vestigingsklimaat. Maar er worden al best veel belangrijke besluiten genomen waarin een realistische zeespiegelstijging is meegenomen. Neem de Maeslantkering, de grote poort die open en dicht gaat bij de Rotterdamse haven. Die is een keer aan vervanging toe en moet daarna honderdvijftig jaar mee. Ja, dan moet je dus nu nadenken over die twee meter, en dat doen we ook. Dat kunnen wij ons ook permitteren omdat wij een veilige positie hebben op dit vlak. Wij hebben altijd veel kennis en kapitaal gebruikt om het land en haar bevolking te beschermen tegen stijgend water.\u2019<\/p>\n

En heeft dat dan nog iets te maken met de watersnoodramp van 1953?<\/em><\/p>\n

\u2018Zeker. Dat was een gigantische wake-upcall. Het was duidelijk dat we iets moesten veranderen, heel concreet en rationeel. Daar hebben we nu nog steeds voordeel van. En andere landen ook, want de Deltawerken waren een trendsetter, bijvoorbeeld voor de Thames Barrier in Engeland. Vergeet ook niet het tweede gedeelte van de Deltawerken, na de bijna-overstromingen van de rivieren medio jaren negentig. Ook toen zag je een mantra van: niet reageren, maar anticiperen, niet afwachten, maar vooruit kijken. Dat zit in het Nederlandse deltadenken: we kunnen het, als we maar willen.\u2019<\/p>\n

Hebben we ooit zo wereldwijd moeten \u2018deltadenken\u2019 over het klimaat?<\/em><\/p>\n

\u2018Niet zoals nu. Of althans, dat moest wel, maar dat hebben we niet gedaan. Als we vanaf het jaar 1900 1 eurocent per ton CO2 opzij hadden gezet, hadden we de transitie al voor elkaar gekregen.\u2019<\/p>\n

Gekmakend, als je erover nadenkt.<\/em><\/p>\n

\u2018Ja, dat is moeilijk. Het zou eigenlijk mooi zijn als we het CO2-probleem op dezelfde manier zouden aanpakken als het Montreal-protocol uit 1987, een succesvolle afspraak om de emissie te verminderen van stofjes die de ozonlaag afbreken. Die stofjes werden massaal gebruikt in koelingsapparatuur en torpedeerden uiteindelijk de ozonlaag bovenin de atmosfeer. En de ozonlaag is er niet voor niets, die filtert een flink deel van de schadelijke zonnestralen. Als je dat weghaalt, is het zeer schadelijk voor de volksgezondheid en ook gevaarlijk voor allerlei diersoorten.\u2019<\/p>\n

\u2018Wil je graag terug naar 28 graden op de camping? Dan zullen we iets moeten doen.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Doet de ozonlaag het nu weer?<\/em><\/p>\n

\u2018Het is nog niet helemaal goed, maar er is herstel dat doorzet. Elk jaar is er nog een conferentie over hoe de uitvoering van het protocol ervoor staat. Daar lees je nooit iets over, want daar komen vijfhonderd nerds op af om afspraken bij te vijlen of te vernieuwen. Heerlijk overzichtelijk. Op de laatste klimaatconferentie in Dubai waren honderdduizend mensen. Nogal een verschil. Maar goed, er is natuurlijk wel een verschil tussen het uitfaseren van een paar gasjes waar we technische alternatieven voor hebben en het moeten overstappen op een compleet ander energiesysteem. Er is dus wel een equivalent, maar niet op deze schaal.\u2019<\/p>\n

Dat is natuurlijk ook een groot deel van het probleem.<\/em><\/p>\n

\u2018Ja, als het eenvoudig was, hadden we het allang opgelost. Dat brengt mij terug bij de stip op de horizon. Kijk, we kunnen het niet doen zonder stip, die hebben we nodig om iets collectiefs te ondernemen. Het klimaat gaat niet op ons zitten wachten. Extreme weersituaties in alle landen ter wereld, beperking van productieve grond, vernietiging van productiekapitaal \u2013 het is allemaal onvermijdelijk. Zeespiegelstijging: onvermijdelijk. Dus als we niets doen, de stip op de horizon negeren en elke dag een korte-termijnbesluit nemen, dan zal het klimaat zich aan ons opdringen. The hard way.<\/em> En die is hard.<\/p>\n

Mijn steun voor de stip op de horizon komt voort uit de gedachte dat de toekomst sowieso hobbelig en pijnlijk wordt, maar dat het met goed gebruik van die waanzinnige grijze massa van ons stukken minder pijnlijk zou kunnen dan nu staat te gebeuren. Maar dan moeten we wel aan de bak, elementaire consequenties onder ogen komen.<\/p>\n

Daarom zeg ik: de urgentie van het klimaatdebat moet niet gaan over hoe snel het klimaat verandert, maar over hoe langzaam de mensen mee veranderen. Dat is waar het probleem ligt. Gebruik de stip als houvast \u00e9n als middel om de weg ernaartoe te beschrijven: wat zijn op dit moment de prikkels waardoor individuen, bedrijven en overheden een bepaalde kant op bewegen, of juist niet?\u2019<\/p>\n

Werken er ook gedragsdeskundigen bij het IPCC?<\/em><\/p>\n

\u2018Steeds meer. Zij denken goed na over welke prikkels je kunt gebruiken om groepsgedrag te veranderen. Vergeet niet wat het met iemand doet die in een bubbel zit met klimaatontkenners, vrienden met wie hij of zij al twintig jaar elke vrijdagavond bier drinkt. Vergeet niet wat het kost om daar tegenin te gaan. Mensen raken hun vrienden kwijt. Dat kun je bijna niet van ze vragen. Schrijf daar een realistisch verhaal over op, want dat kweekt begrip voor de moeilijkheid. Ik hou van reality checks<\/em>. De stip op de horizon, ja, maar het is niet genoeg en presenteer hem niet als een aantrekkelijke roze bol waar niemand tegen kan zijn, want dat is niet zo.<\/p>\n

Dat is ook mooi aan de functie bij IPCC. Ik doe het omdat ik ge\u00efntrigeerd ben door weer en klimaat, maar het raakt ook aan mijn fascinatie voor mensen. Ik word als wetenschapper meer gedreven door het verlangen om te begrijpen dan om te oordelen. Altijd nieuwsgierig blijven, ook naar argumenten waarvan je je niet kunt voorstellen dat iemand ze ooit zou willen omarmen. Dat is de sleutel voor verandering. En daarom hebben de verschillende toekomstscenario\u2019s ook wel mijn fascinatie, maar niet meer mijn voornaamste aandacht. Ga maar gewoon eens bezig met het nu. We hebben al dertig meetbare jaren aan klimaatverandering. Ook daar ligt een sleutel, je kunt mensen het beste bereiken met het nu.\u2019<\/p>\n

Naar oude foto\u2019s van wintersportvakanties kijken? Of winterbeelden uit Nederland in 1978?<\/em><\/p>\n

\u2018Ja, dat is heel indringend. Al die prachtige gletsjers die er niet meer zijn. Maar ook de zomers. De intense hitte in het Middellandse Zeegebied. Toch maar weer in de zomervakantie via de Autoroute du Soleil naar de C\u00f4te d\u2019Azur in de hoop dat het dit jaar niet weer elke dag veertig graden is. Maar dat is het wel, want zo is het nu, aanwijsbaar te wijten aan groeiende uitstoot van broeikassen. Haal dat maar dichtbij. Niet als doemscenario, maar omdat het de nieuwe realiteit is. Wil je graag terug naar 28 graden op de camping? Dan zullen we iets moeten doen.\u2019<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

U componeert muziekstukken, u zingt, u ontwerpt en maakt mooie meubels. Ik kan me voorstellen dat het een fijne tegenhanger is van uw werk als klimaatdeskundige.<\/em><\/p>\n

\u2018Het is grappig om dingen te bedenken die je vervolgens onder je vingers ziet ontstaan. Het ontwikkelt mijn geduld en mijn doorzettingsvermogen om het te maken zoals het in mijn hoofd zit. Er komt ook eigenwijsheid bij kijken, soms improvisatievermogen, ik raak ook weleens gefrustreerd omdat ik te weinig tijd heb. Dat hoort er allemaal bij. Ik zeg weleens: als je mij mijn gang laat gaan, ben ik meer een holbewoner die genoeg heeft aan zichzelf dan de voorman van het IPCC, constant op zoek naar consensus om te proberen met kleine stapjes verder te komen.\u2019<\/p>\n

Maar u bent misschien een holbewoner die toch iets meer verschil wil maken?<\/em><\/p>\n

\u2018De combinatie bevalt me, dat is waar, maar het zijn ook de muziek, de meubelmakerij en alledaagse familiedingetjes die mij op aarde houden. Ik kan best goed tegen stress en ik kan hard werken, maar als ik geen zicht heb op een periode waarin ik geen deadlines heb, dan word ik onrustig. Narrig, ook. Het is een levensvoorwaarde voor mij om tijd te maken voor mijn andere levensbronnen.<\/p>\n

Voor het werk is dat ook belangrijk, want ik kan op die momenten mijn gedachten de vrije loop laten. Tijdens een exercitie met een cirkelzaag zet ik stevige redenaties neer door gebeurtenissen tegenover elkaar te zetten. Doordrongen van de afwezigheid van win-win. Alles is een afweging. Waar zit nou de essenti\u00eble prikkel die mensen de brug op helpt, in plaats van te zeggen: dit is het probleem, dit is de oplossing, hup? Bij muziek maken kan dat trouwens niet, dat is een bezigheid die ook om al mijn aandacht vraagt. Ik ben wel vrij monomaan aangelegd, ik ben pas tevreden als iets af is. En ik zorg ook dat het afkomt, ook als dat soms met wachten gepaard gaat.\u2019<\/p>\n

\u2018Ergens keert de wal het schip. Iets wat echt niet houdbaar is, zal uiteindelijk verdwijnen, dat kan niet anders.\u2019<\/p><\/blockquote>\n

Ik vind dat geruststellend om te horen van iemand die de komende jaren mede leiding geeft aan het klimaatpanel.<\/em><\/p>\n

\u2018Je kan erop rekenen dat die rapporten er komen, ja. Maar ik ben ook realistisch. Mijn stem wordt nu even gehoord en straks niet meer. Dan is er weer iemand anders. Ik hoef dus ook niet de last van de hele wereld te dragen. Waar ik uiteindelijk mee te maken heb, is mijn zelfbeeld, de man die mij aankijkt in de spiegel. Ik wil kunnen zeggen: nou, ik heb gedaan wat binnen mijn vermogen lag en ik ben daarbij integer te werk gegaan. Met empathie voor hen die weinig verandermogelijkheden hebben, maar veel gevolgen ondervinden.<\/p>\n

Laatst zei Louise Fresco: mensen kunnen zo snel evolueren omdat ze in staat zijn kennis op te slaan en door te geven aan een volgende generatie. De evolutie en gedragsaanpassingen van dieren en planten verlopen via trage genetische aanpassingen. Daar gaan tientallen, zo niet honderden jaren overheen. Dat is het essenti\u00eble verschil tussen ons en de ecologie, ook voor de omwenteling die ons te wachten staat. De ecologie kan het zich permitteren twee miljoen jaar te wachten tot er een nieuw evenwicht ontstaat. Zij heeft geen mening, geen haast, geen overtuigingen, er zit geen moraal aan. Dat gaat gewoon, via natuurwetten. Wij, aan de andere kant, kunnen ons het niet permitteren om twee miljoen jaar te wachten tot we weer in het reine zijn met onze omgeving. Wij hebben haar nodig, zij ons niet.<\/p>\n

Tijdens lezingen vragen mensen me vaak: het is toch eerder zo warm geweest, de natuur redt zich toch wel? Ja, zeg ik dan, maar toen liepen er nog geen acht miljard mensen rond met wensen, eisen, verlangens en de noodzaak elke dag iets te eten en wat schoon water te drinken. In die zin is klimaatverandering ook een antropocentrisch onderwerp. Dat boeit me. Ik hou er wel van parallellen te trekken tussen hoe een mens of een samenleving zich ontwikkelt en hoe dat in de natuur geregeld is.\u2019<\/p>\n

Durft u nog optimistisch te zijn?<\/em><\/p>\n

\u2018Ja. Echt. De weg is hobbelig, maar de mensheid is creatief. Einstein zei: iets voorspellen is heel makkelijk, alleen de toekomst niet. Zo is het. Ik kan niet anders dan oog hebben voor de enorme drive die ik ook overal zie. Op individueel niveau, op het niveau van kleine groepen, er zullen altijd morele voorlopers zijn, en die zijn er ook altijd geweest. Tegenover elke intense negatieve kracht staat een tegenkracht. Laatst bleef ik hangen bij een zinnetje in de krant: iedere dictator landt uiteindelijk op de vuilnisbelt van de geschiedenis. Dat is ook mijn wereldbeeld. Ergens keert de wal het schip. Iets wat echt niet houdbaar is, zal uiteindelijk verdwijnen, dat kan niet anders.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hij werkte 23 jaar bij het KNMI. Van meteorologische modellen belandde hij bij klimaatscenario\u2019s en sinds kort is Bart van den Hurk voorman van het klimaatpanel van de Verenigde Naties. \u2018Linksom of rechtsom, klimaat-verandering is een onderwerp waar de wereld iets mee moet, hoeveel controverses er ook aan vast zitten.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":3363,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-584495","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-natuur","article_type-interview"],"acf":[],"author_name":"Els Quaegebeur","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/584495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=584495"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/584495\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":584755,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/584495\/revisions\/584755"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Els Quaegebeur","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=584495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=584495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}