{"id":584163,"date":"2024-03-29T11:14:31","date_gmt":"2024-03-29T10:14:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=584163"},"modified":"2024-03-29T11:15:34","modified_gmt":"2024-03-29T10:15:34","slug":"politiek-moet-draaien-om-ideeen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/politiek-moet-draaien-om-ideeen\/","title":{"rendered":"De politiek moet weer draaien om een strijd tussen idee\u00ebn"},"content":{"rendered":"

In het voorjaar van 2016 deed ik met Max van Weezel voor Vrij Nederland een interview<\/a> met Alexander Gauland, \u00e9\u00e9n van de leiders van Alternative f\u00fcr Deutschland, de rechts-populistische partij die toen net was begonnen aan een onstuitbare opmars. Toen we Gauland in zijn werkvertrekken in Potsdam vroegen naar het succes van zijn AfD, zei hij: \u2018In de Bondsrepubliek is de situatie ontstaan dat alle partijen maar \u00e9\u00e9n politieke richting vertegenwoordigen. Ze willen allemaal hetzelfde. Angela Merkel zegt ook: voor mij en mijn politiek is er geen alternatief<\/em>\u2019\u2013 gevolgd door een litanie over zijn eigen politieke lotgevallen: hoe hij enige jaren eerder als prominent lid van Merkels CDU geprobeerd had de partij een meer conservatieve koers te laten varen, en hoe daar door de adviseurs van Merkel met totale minachting op was gereageerd. \u2018Ze zeiden: we hoeven helemaal geen rekening met u te houden, want de conservatieve kiezers hebben toch geen alternatief, ze zullen altijd op de CDU stemmen. Toen ben ik opgestapt. Ik wil niet ijdel klinken, maar het geeft me voldoening dat we met de AfD nu laten zien dat die analyse van de CDU-top een reusachtige blunder was.\u2019<\/p>\n

Aan de machteloze woede van Gauland over de \u2018politiek zonder alternatief\u2019 van Angela Merkel en het Alternative f\u00fcr Deutschland dat hij daar tegenover stelde moest ik weer denken toen ik het nieuwe boek van Tom van der Meer las. In Waardenloze politiek. Hoe de Nederlandse politiek de kunst van het conflict verloor<\/em> zet de Amsterdamse politicoloog uiteen dat de traditionele middenpartijen de opkomst van de radicale partijen op de flanken en de crisis waarin zijzelf verkeren \u2013 althans deels \u2013 aan zichzelf te wijten hebben.<\/p>\n

Ga de idee\u00ebnstrijd weer aan, en zorg ervoor dat kiezers weer iets te kiezen hebben.<\/p><\/blockquote>\n

Sinds het aantreden van het kabinet Rutte-II in 2012 werd Nederland onafgebroken geregeerd door brede middencoalities met gedetailleerde regeerakkoorden, betoogt Van der Meer. \u2018De Nederlandse politiek raakte gestructureerd door de tegenstelling tussen de macht en de uitdagers, het bedrukte centrum en onmachtige flanken. En werd daarmee alternatiefloos<\/em>.\u2019 Grote politieke kwesties als de bezuinigingen tijdens de eurocrisis, het stikstofbeleid en de omgang met het toeslagenschandaal werden gepresenteerd als onontkoombaar, het technocratische beleid joeg de kiezers naar de flanken.<\/p>\n

Die ontwikkeling, stelt van der Meer, is eigenlijk al gaande sinds het eind van de jaren tachtig: sindsdien trokken de gevestigde partijen steeds meer naar het midden, met technocratische politiek tot gevolg die de tegenstellingen smoorde, waardoor steeds minder kiezers zich door de traditionele partijen vertegenwoordigd voelen. Zo verloren de PvdA en de VVD eerst kiezers aan de LPF, vervolgens aan de PVV, en viel het electoraat van het CDA uiteen in NSC, BBB en wat er van het CDA overgebleven is. De afgelopen dertien jaar wist Mark Rutte met grote behendigheid de boel nog bij elkaar te houden, door compromissen te sluiten met alle kanten van het politieke spectrum, maar na zijn vertrek dreigt nu de totale besluiteloosheid, en een stuurloos land. De politiek, kortom, is de kunst van het conflict kwijtgeraakt.<\/p>\n

Je zou er haast van gaan terugverlangen naar de tijd van Joop den Uyl, Hans Wiegel en Dries van Agt, toen ideologische tegenstellingen in de Kamer op het scherpst van de snede werden uitgevochten, en kiezers zich nog innig verbonden voelden met de partij van hun voorkeur. De weg terug bestaat natuurlijk niet, maar de middenpartijen kunnen wel degelijk leren van wat Van der Meer hen voorhoudt: ga de idee\u00ebnstrijd weer aan, en zorg ervoor dat kiezers weer iets te kiezen hebben. Zo moeilijk kan het niet zijn.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In het voorjaar van 2016 deed ik met Max van Weezel voor Vrij Nederland een interview met Alexander Gauland, \u00e9\u00e9n van de leiders van Alternative f\u00fcr Deutschland, de rechts-populistische partij die toen net was begonnen aan een onstuitbare opmars. Toen we Gauland in zijn werkvertrekken in Potsdam vroegen naar het succes van zijn AfD, zei […]<\/p>\n","protected":false},"author":2850,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-584163","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-macht","article_type-column"],"acf":[],"author_name":"Thijs Broer","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/584163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=584163"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/584163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":584168,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/584163\/revisions\/584168"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Thijs Broer","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/2850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=584163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=584163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}