Wat de eurocoaches voor de jongeren doen verschilt. Alles is maatwerk. De ene heeft alleen af en toe een schouderklopje nodig, van anderen wordt het complete budgetbeheer overgenomen.<\/p><\/blockquote>\n
Lang speelde Evelien mooi weer. De schulden stapelden zich op. Ze kreeg er zo veel stress van dat ze op alle fronten vastliep. De schoolresultaten, de sociale contacten \u2013 want leuke dingen doen met vriendinnen kost geld. \u2018Mijn vriendinnen zijn heel lief en willen graag voor mij betalen, maar het is niet fijn. Je moet dat gewoon zelf op orde hebben.\u2019 Ze schaamde zich. Maar ja, zoals het ging, ging het ook niet, en op die ene dag was ze er helemaal klaar mee. Haar begeleider vanuit jeugdhulporganisatie Elker kwam langs. Evelien liet haar binnen, ging in kleermakerszit op haar bed zitten en kondigde plechtig aan: \u2018Ik ga je nu iets vertellen, en je mag pas reageren als ik klaar ben.\u2019 Ze haalde diep adem en zei: \u2018Ik heb een zootje gemaakt van mijn geldzaken. Ik heb hartstikke veel schulden. Ik k\u00e1n het gewoon niet.\u2019<\/p>\n
\u2018Och lieverd,\u2019 zei haar begeleider. \u2018Wat goed dat je dat inziet. En we gaan het rechtzetten.\u2019 Zo kwam ze bij de eurocoach terecht. Als eerste maakten ze samen een overzicht. Wat kwam er binnen, wat ging eruit? \u2018Daar schrok ik enorm van. In eerste instantie kreeg ik er meer stress van, want ik dacht: dit ga ik echt nooit kunnen oplossen.\u2019<\/p>\n
Zoveel jongeren, zoveel verhalen. Sommigen zijn streng voor zichzelf en willen zo snel mogelijk op eigen benen staan, anderen vinden het wel lekker makkelijk dat iemand anders de zorgen overneemt. Sommigen hebben keurig kasboeken bijgehouden, anderen komen aanzetten met boodschappentassen vol ongeopende enveloppen.<\/p>\n
Voordat de jongeren hulp zoeken, hebben ze zelf al van alles geprobeerd, zegt Andrea Prophitius. Sommigen blijven zich schamen, ook als ze eenmaal in het traject zitten proberen ze soms nog uitgaven te verhullen. \u2018Dan zien we bijvoorbeeld aan de nummering dat er afschriften missen. En ik maakte ook wel mee dat iemand geprobeerd had iets weg te tippexen.\u2019<\/p>\n
De problemen vari\u00ebren; er komen ook jongeren die geen schulden hebben, maar het lastig vinden met geld om te gaan. Eigenlijk, zegt Prophitius, hebben ze alles wel voorbij zien komen, van een paar duizend tot 30.000 euro. Veel jongeren hebben schulden in de vaste lasten. \u2018Telefoonrekeningen zien we ook wel veel. En gokverslavingen, al dat online gokken. De coffeeshop, natuurlijk. En huurachterstand. Als je een paar maanden je huur niet betaalt, loopt het snel flink op.\u2019<\/p>\n
\u2018Ik ben heel goed in geld uitgeven aan leuke dingen. Kleding. Lekker eten. Uitgaan. Allemaal veel leuker dan de zorgverzekeraar.\u2019<\/p><\/blockquote>\n
Wat de eurocoaches voor de jongeren doen, verschilt; alles is maatwerk. De ene heeft alleen af en toe een schouderklopje nodig, van anderen wordt het complete budgetbeheer overgenomen. De jongere machtigt de coach dan om, bijvoorbeeld, elke maand de telefoonrekening te betalen. Of de huur. In de zwaarste \u2018gevallen\u2019 betaalt de coach \u00e1lle rekeningen.<\/p>\n
Hoe verschillend ook, elk traject begint met het maken van een overzicht; vaak hebben de jongeren geen idee wat er binnenkomt en wat ze uitgeven, en worden hun ogen geopend als ze alles op een rijtje zien staan. Samen maken ze een plan, de jongere krijgt een weekbudget. Regelmatig komen de jongere en de coach bij elkaar om te bespreken wat goed gaat en wat beter kan. Zijn er onverwachte grote uitgaven? Wat gebeurde er toen en hoe kan dat in de toekomst voorkomen worden? Hoe vaak jongeren langskomen bepalen ze zelf met de coach, sommige gesprekken gaan telefonisch. Wat nodig is, wat handig is.<\/p>\n
Valkuilen<\/h5>\n
Evelien weet precies waar haar valkuilen liggen. \u2018Ik ben heel goed in geld uitgeven aan leuke dingen. Kleding. Lekker eten. Uitgaan. Allemaal veel leuker dan de zorgverzekeraar. Maar ja, die vaste lasten moeten natuurlijk wel betaald worden. Ik had totaal geen overzicht.\u2019 Ze bedacht een systeem om wat grip te houden op de boodschappen. Dat werkte, maar ze was een tijdje ziek en toen is er de klad in gekomen. \u2018Ik vind zelf dat het nu heel slecht gaat. Soms geef ik op maandag al dertig euro uit alleen aan boodschappen voor die dag. Dat is de helft van mijn budget voor de hele week.\u2019<\/p>\n
Ze probeert bewust na te denken, maakt lijstjes om impulsaankopen in de supermarkt te voorkomen. \u2018Maar als je dan in de winkel staat, denk je snel: o ja, dit hebben we ook nodig. Of dat. En het wc-papier is ook op. En dan kom je toch weer duurder uit.\u2019
\nZe wil zich graag aan het budget houden, zegt ze, maar ook lekker en gezond eten. \u2018Niet van die skere maaltijden.\u2019
\nSanne heeft een tip: waarom gaat Evelien niet voor de hele week maaltijden plannen, en dan \u00e9\u00e9n of twee keer per week naar de supermarkt? \u2018Het is misschien een beetje suf, maar het werkt wel. En misschien geeft het je ook wel rust. Als je een drukke dag op school of stage hebt gehad, hoef je niet ook nog eens te bedenken wat je wilt eten. En je weet dat je alles in huis hebt.\u2019<\/p>\n
Behalve de geldproblemen en drukte met school heeft Evelien nog meer aan haar hoofd. Het huis waar ze nu woont, gaat tegen de vlakte, en dus moet ze binnenkort verhuizen. Ze wil het redden zonder de verhuisvergoeding die ze krijgt. \u2018Maar Evelien,\u2019 zegt Sanne. \u2018Dat h\u00f3\u00e9ft niet, h\u00e8. Je zult nieuwe spullen nodig hebben. Je hoeft niet zo streng te zijn voor jezelf.\u2019<\/p>\n
Sanne heeft veel vertrouwen in Evelien. \u2018Je komt heel goed je afspraken na, je komt altijd opdagen, je stuurt keurig alles door, je bent goed in contact op de app,\u2019 complimenteert ze. Haar grootste succes tot nu toe is toch wel het concert van Harry Styles. Ze meldde zich bij Sanne, vroeg wat extra budget aan voor een kaartje, voor de reis en voor kleding, want je moet natuurlijk wel in stijl naar je idool. En het kon. Hoe was het? Haar ogen gaan twinkelen. \u2018Ja, super natuurlijk!\u2019 Ze kijkt Sanne aan en zegt: \u2018Zonder jouw hulp had ik er nooit heen gekund.\u2019<\/p>\n
Niets daarvan, zegt haar coach. \u2018Dat heb je helemaal aan jezelf te danken. Je hebt er zelf voor gespaard.\u2019<\/p>\n
Op afbetaling<\/h5>\n
Hoe komt het dat zo veel jongeren in de problemen komen? Veel dingen op afbetaling, zegt Sannes collega Mari\u00eblle. Links en rechts poppen er bedrijfjes op die bijvoorbeeld koelkasten of televisies verhuren. \u2018Je betaalt per maand, dus dat zijn kleine bedragen waardoor je het sneller onderschat. En niemand leest de kleine lettertjes.\u2019 Sinds ze dit werk doet, zegt Mari\u00eblle, kent ze alle coffeeshops in de stad bij naam, ze ziet ze geregeld voorbijkomen op bankafschriften. \u2018Voor veel jongeren die hier komen, telt wiet gewoon als boodschappen. \u201cIk ben niet verslaafd hoor,\u201d zeggen ze eigenlijk bijna altijd.\u2019<\/p>\n
Ook aan de inkomstenkant zien ze soms opvallende zaken. Sugar daddy\u2019s<\/em>, bijvoorbeeld: welgestelde heren die mooie jonge vrouwen betalen voor \u2018gezelschap\u2019. \u2018Er komen soms interessante tikkies voorbij.\u2019<\/p>\nMari\u00eblle knikt. Heel goed, zegt ze. \u2018Weet je, Ashton, het enige waar het jou aan ontbreekt, is vertrouwen in jezelf.\u2019<\/p><\/blockquote>\n
Ook een groeiend probleem: bankpasfraude. \u2018Dat zien we echt steeds vaker: jongeren die hun bankrekening uitlenen om crimineel geld door te sluizen of wit te wassen. Zo kunnen ze in een korte tijd veel geld verdienen, en even eerlijk: wie wil dat nou niet? Maar de risico\u2019s zijn erg hoog.\u2019 Daar kan de 25-jarige Ashton over meepraten. Toen iemand hem vroeg even zijn bankrekening beschikbaar te stellen, ging hij akkoord. Hij liep tegen de lamp en heeft nu een strafblad. \u2018Vrienden vragen hoe ik zo dom heb kunnen zijn,\u2019 verzucht hij aan het Harm Buiterplein, waar hij een afspraak heeft met Mari\u00eblle. \u2018Maar weersta maar eens.\u2019<\/p>\n
Ashton heeft een dun snorretje, een baardje en een open, vrolijk gezicht. Just Chill<\/em>, staat in grote witte letters op zijn lichtgrijze hoodie. Hoe het gaat, vraagt Mari\u00eblle. Nou, zegt hij, om heel eerlijk te zijn: niet fantastisch. Hij heeft slecht geslapen, had vanochtend geen zin om uit bed te komen en naar het werk te gaan \u2013 sinds een paar maanden is hij teamleider bij een supermarkt. Maar hij deed het toch, want de baan is hem veel waard. \u2018Ik zei tegen mezelf: hup, geen zin is geen reden! Dat gedrag past niet bij de teamleider die ik zo graag wil zijn.\u2019 Ashton haalt diep adem en zegt dan: \u2018Weet je, ik vind het best eng, maar ik wil stoppen met het traject. Ik denk dat ik er klaar voor ben.\u2019<\/p>\nMari\u00eblle knikt. Heel goed, zegt ze. \u2018Weet je, Ashton, het enige waar het jou aan ontbreekt, is vertrouwen in jezelf.\u2019<\/p>\n
Als hij nou toch weer een terugval krijgt, kan hij dan weer bij haar aankloppen, vraagt hij bezorgd. Dat kan, stelt Mari\u00eblle hem gerust; er is altijd nazorg mogelijk. Voor wie wil, is er een afbouwperiode van drie maanden. Na die tijd kan die nazorg worden verlengd, maar ook be\u00ebindigd. Ashton gaat die drie maanden niet nodig hebben, voorspelt Mari\u00eblle. \u2018Je hebt zo veel geleerd. Ja, je hebt niet altijd handige keuzes gemaakt, maar je hebt het altijd opgelost.\u2019
\n\u2018Komt al het geld dan straks op mijn eigen rekening?\u2019 vraagt Ashton. Mari\u00eblle knikt. \u2018Oeh, dat vind ik wel eng,\u2019 zegt hij.
\n\u2018Waar ben je bang voor?\u2019
\n\u2018Nou, dat ik toch een keer denk: ach, \u00e9\u00e9n tientje uit de huishoudpot kan geen kwaad. En dat dan straks het potje leeg is.\u2019<\/p>\n
Moeite met impulsen<\/h5>\n
De jongeren bepalen uiteindelijk wat er gebeurt, maar Ashton deed zijn coach een bijzonder verzoek. Hoezeer en hoe dringend hij haar op een zwak moment ook om geld zou vragen: Mari\u00eblle mocht het hem niet geven. Hij komt van ver. In zijn vorige woonplaats had hij veel vijanden, zegt hij, hij voelde zich niet veilig en verhuisde naar Groningen. \u2018Maar hier kwam ik in aanraking met drugs. Ik stond al snel rood, en toen vroeg ik een creditcard aan \u2013 dat was natuurlijk het domste wat ik had kunnen doen. Nou ja, en toen was het hek van de dam.\u2019<\/p>\n
Brieven kwamen, herinneringen, aanmaningen. Het lukte hem gewoon niet overzicht te houden, hij snapte ook niks van al die brieven. Om hulp vragen durfde hij niet, hij schaamde zich. Het voelde als falen. Hij kwam bij Mari\u00eblle terecht, die betalingen van hem overnam. Op de afschriften zag ze soms enorme bedragen voorbijkomen, en op de raarste tijden kreeg ze appjes of lange mails van Ashton. \u2018Was je toen onder invloed?\u2019 vraagt ze. \u2018Ja,\u2019 zegt hij. \u2018Als ik onder invloed was, had ik heel goede idee\u00ebn. Althans, dat vond ik zelf. Maar achteraf was het helemaal niet slim.\u2019 Mari\u00eblle complimenteert hem met zijn goede zelfbeeld. De jongen grijnst breed.<\/p>\n
\n\u2018Ik vind het eng, maar ik wil stoppen met het traject. Ik denk dat ik er klaar voor ben.\u2019 Mari\u00eblle knikt. \u2018Weet je, het enige waar het jou aan ontbreekt, is vertrouwen in jezelf.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Nadat Ashton eerder al was afgekickt van harddrugs, dacht hij dat wiet geen kwaad kon. \u2018Maar toen ik zag dat ik er elke maand tweehonderd euro aan besteedde, dacht ik: ai.\u2019 Daarom gaat hij volgende maand naar een kliniek om ook van d\u00ede verslaving af te komen. Uit eigen initiatief, vertelt hij. \u2018Ik kick liever af in een veilige setting. Als ik dat alleen op een kamertje moet doen is het gedoemd te mislukken.\u2019 Het is niet zozeer dat hij te weinig geld heeft, verzucht hij, maar hij geeft het uit aan de verkeerde dingen. \u2018Ik heb moeite met impulsen. Als ik honger heb, koop ik zo een broodje van zes euro. Daar kan ik ook twee hele broden van kopen, maar dat doe ik dus niet.\u2019
\n\u2018Ben je ook bang dat je er drugs van gaat kopen?\u2019
\n\u2018Nee, dat niet. Maar in mijn hoofd heb ik het al wel uitgegeven. Aan nieuwe kleding bijvoorbeeld. En om mijn scooter op te knappen.\u2019<\/p>\n
Tsja, zegt Mari\u00eblle, dat is natuurlijk prima, zolang het maar niet ten koste gaat van de noodzakelijke, vaste uitgaven. \u2018En het is belangrijk je steeds af te vragen: wil ik dit, is het me dit waard? M\u00f3\u00e9t die scooter echt opgeknapt of wil ik er gewoon blitser uitzien? En ook dat laatste is prima, h\u00e8, als je er maar over nadenkt. Het gaat erom dat je je geld bewust uitgeeft. Dat het je niet ontglipt.\u2019 Wat een redelijk, normaal budget is, vraagt hij haar. Nu heeft hij beschikking over 150 euro per week, is dat redelijk? Dat is een lastige vraag, zegt Mari\u00eblle, en ze verwijst hem naar het Nibud waar allerlei lijstjes staan over inkomsten en uitgaven. \u2018Maar roken en blowen is daarbij niet meegerekend.\u2019 Ashton grinnikt.<\/p>\n
Weet je, stelt Mari\u00eblle voor: laten we af en toe blijven afspreken. Gewoon, even kijken hoe het gaat. Ze benadrukt nog maar weer eens dat dit alleen maar is om Ashton gerust te stellen en aan te moedigen. \u2018Want je hebt mij absoluut niet nodig, je bent hartstikke goed bezig.\u2019 Ze is trots op hem. Geregeld krijgt ze linkjes van hem naar artikelen of andere interessante dingen over schulden of over geld besparen. Als Ashton zoiets tegenkomt, stuurt hij het haar, misschien kan zij er iets mee voor haar andere klanten. Een vriendin van hem kreeg het niet voor elkaar een uitkering aan te vragen. Mag ik even, vroeg Ashton, hij dook erin en hop, het was geregeld. Hij denkt er nu zelfs over Sociaal Pedagogisch Werk te gaan studeren om anderen te kunnen helpen met h\u00fan geldproblemen, en uiteindelijk wil hij bewindvoerder worden. \u2018Ik kan niet terugdraaien wat er is gebeurd,\u2019 zegt hij. \u2018Maar ik kan wel teruggeven wat ik zelf heb geleerd.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hoewel jongeren al sinds jaar en dag vooroplopen bij het krijgen van schulden, hebben de meeste gemeenten geen specifieke hulpverlening voor deze doelgroep. Groningen wel. Al enkele jaren kunnen jongeren met geldproblemen daar terecht voor een traject op maat. Karin Sitalsing keek mee.<\/p>\n","protected":false},"author":3381,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-583200","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-samenleving","article_type-reportage"],"acf":[],"author_name":"Karin Sitalsing","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/583200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=583200"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/583200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":588863,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/583200\/revisions\/588863"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Karin Sitalsing","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=583200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=583200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/schuldhulpverlening-1_preview-640x853.jpg\")
<\/p>\n