{"id":581754,"date":"2023-12-23T05:00:36","date_gmt":"2023-12-23T04:00:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=581754"},"modified":"2023-12-21T14:47:24","modified_gmt":"2023-12-21T13:47:24","slug":"alleen-feestdagen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/alleen-feestdagen\/","title":{"rendered":"Alleen met de feestdagen: \u2018Ik vier kerst eigenlijk al jaren niet meer’"},"content":{"rendered":"

In de jaren dat striptekenaar Rudi Jonker geen contact had met zijn zoon, koos hij ervoor de kerstdagen alleen thuis door te brengen. \u2018Ik wilde niet bij mensen gezelligheid zoeken,\u2019 zegt hij. \u2018Als ik mijn zoon op die dagen niet kon zien, hoefde ik ook geen andere vorm. Ik zou me in gezelschap verdrietiger voelen dan alleen.\u2019<\/p>\n

Het was niet de bedoeling om \u2018te zwelgen in vals sentiment\u2019, zegt hij, \u2018maar juist om de rust te zoeken in hoe de situatie toen was, en mijn verantwoordelijkheid daarvoor te nemen. Het klinkt misschien gek, maar ik was niet ongelukkig op die dagen. Ik houd van tradities: ik zette de film A Christmas Carol<\/em> op, pakte een Anton Pieck-boek, dronk een biertje en ging vroeg naar bed. Ik denk dat ik met mijn invulling van die dagen dichter bij een vrije keuze zat dan voor menigeen het geval is bij een traditionele viering.\u2019<\/p>\n

Nu het contact met zijn zoon hersteld is, viert hij ook weer kerst met familie en vrienden. \u2018Dat voelt nu weer ontspannen.\u2019<\/p>\n

Diverse verhalen<\/h5>\n

Ik vroeg me af hoe mensen die zonder partner leven de feestdagen vieren. Zelf heb ik geprobeerd om na mijn scheiding familietradities zoveel mogelijk in ere te houden, om de kinderen een gevoel van continu\u00efteit te geven. Uit onderzoek blijkt dat de mate van emotionele verstoring die kinderen ervaren als hun ouders uit elkaar gaan een sterk verband heeft met veranderingen in familievieringen. Wel voegde ik er rituelen aan toe, zoals de lunch die ik tegenwoordig op tweede kerstdag geef waar veel meer mensen dan vroeger aan deelnemen. Zo\u2019n nieuwe traditie vormgeven rondom vrienden en familieleden verzachtte in die prille jaren na de breuk de traumatische discontinu\u00efteit van het eerdere gezinsleven, en was de start van nieuwe vormen. We doen tot milde spot en oogrollen van de jongeren in het gezelschap altijd hetzelfde spel, waarbij we allemaal wat over ons voorbije jaar vertellen.<\/p>\n

Een online oproep aan alleenwoners met de vraag hoe zij hun feestdagen doorbrengen, leverde heel diverse verhalen op. Voor Louise Koopman uit Den Haag zijn de kerstdagen het enige moment in het jaar dat ze de rust heeft om urenlang een boek te lezen. Dus dat doet ze op die dagen, \u2018in haar cocon\u2019. \u2018Al vele jaren keer ik mij af van alle bling, (vr)eterijen en opgelegde vrolijkheid van de decemberdagen,\u2019 mailt ze. \u2018Kerst gaat voor mij om inkeer en overdenking. Ik doe niet veel anders dan in menig weekend: wat lekkere hapjes in huis halen en een goede fles wijn.\u2019<\/p>\n

Jos Wassink uit Utrecht gaat tweede kerstdag dansen in Tivoli, Utrecht. \u2018Er is niks lekkerder na al dat zitten en eten.\u2019 Ook organiseert hij een kerstfeestje voor een 86-jarige vriendin bij wie hij vrijwilligerswerk doet.<\/p>\n

Janna Kramer gaat op eerste kerstdag naar een museum: \u2018Gelukkig zijn enkele geopend.\u2019 De laatste paar jaar boekte ze een reisje met kerst, dat beviel ook goed. Al 24 jaar viert ze kerst in haar eentje. \u2018Heel lang heb ik het geen probleem gevonden, maar de laatste zeven jaar vind ik het minder leuk.\u2019<\/p>\n

Amber van Dijk zit ze \u2018netflixend uit\u2019. \u2018Met als bijkomend voordeel dat als je geen familie hebt, je er ook geen ruzie mee kunt krijgen tijdens de kerst. Stompzinnig zijn wel de mensen die na die tijd altijd vragen: \u201cO, was je alleen tijdens de feestdagen! Je had hier wel kunnen komen.\u201d\u2019<\/p>\n

\u2018Het is een dure maand en vaak zoveel geregel dat ik eigenlijk sinds een paar jaar soms gewoon kerst oversla.’<\/p><\/blockquote>\n

Henk Hantink mailt: \u2018Als alleen-lever vind ik het belangrijk om niet afhankelijk te zijn van de gastvrije weldaden van anderen, maar mezelf af en toe aan m\u2019n eigen haren uit het moeras te trekken. Met andere woorden: initiatief te nemen. Zo heb ik in december 2020, toen er door corona helemaal niks mocht, zelf een derde en een vierde kerstdag in het leven geroepen en toen op elk van de vier kerstdagen met een leuke vriendin een kerstmaal bereid.\u2019<\/p>\n

\u2018Filosofische eenzaamheid\u2019<\/h5>\n

Secularisatie, individualisering en emancipatie hebben de traditionele vieringen sterk veranderd. \u2018Ik vier kerst eigenlijk al jaren niet meer,\u2019 mailt Samira Madani. \u2018Het is een dure maand en vaak zoveel geregel dat ik eigenlijk sinds een paar jaar soms gewoon kerst oversla en zelf alleen erop uit ga en mijzelf verwen door bijvoorbeeld een dagje naar de sauna te gaan of mijzelf te trakteren op een roadtrip naar Zeeland om daar lekker uit te waaien met de hond. Vorig jaar kwam mijn vriend op tweede kerstdag langs en hebben we gewoon lekker geluierd en \u201cbourgondisch\u201d gegeten.\u2019<\/p>\n

Er zijn ook nogal wat mensen die de decemberdagen het liefst zouden overslaan. Zo schreef Laura Veldkoop: \u2018Sinds vijf jaar heb ik geen contact meer met mijn familie en ook geen relatie. Ik ervaar de maand december altijd als de pittigste van het jaar. Alles draait om familie en familiair samenzijn. Zelfs op tv word je ermee doodgegooid. Het is dan extra pijnlijk om te ervaren dat ik, op mijn kinderen na, niet bij een familie hoor. Dat voelt behoorlijk eenzaam. Alsof je bent afgesneden van je wortels. Ik heb gelukkig veel vrienden, maar die zijn met de feestdagen ook met hun eigen gezinnen en families bezig.\u2019<\/p>\n

Daarom ziet ze vanaf half november al behoorlijk tegen die feestdagen op. Ditmaal heeft ze voor het eerst haar dochters met hun vriendjes en de vader van de kinderen en zijn vrouw uitgenodigd. \u2018En op tweede kerstdag werd ik vorige week \u2013 tussen neus en lippen door \u2013 door mijn beste vriend uitgenodigd bij zijn familie. Het ziet ernaar uit dat het de eerste kerst gaat worden waar ik minder tegenop zie dan de jaren hiervoor.\u2019<\/p>\n

\u2018Zodra de eerste kerstverlichting op straat te zien is, ontstaat er een psychische dynamiek waaraan je je maar moeilijk kunt onttrekken,\u2019 stelt de solo levende schrijver Daniel Schreiber in zijn boek Alleen. \u2018Instinctief krijg je het gevoel dat je in een wereld leeft die van anderen is, van geliefden, moeders, vaders, grootouders.\u2019 Schreiber citeert filosoof Roland Barthes, die dit \u2018filosofische eenzaamheid\u2019 noemde, \u2018als een eenzaamheid die ontstaat omdat je je buiten maatschappelijke systemen en categorie\u00ebn beweegt.\u2019<\/p>\n

\u2018Er is een structuur van feestdagen die volledig op gezin en familie gericht zijn,\u2019 zegt socioloog Ton Nijhuis, die in een eerdere aflevering<\/a> van deze serie het taalgebruik rondom alleenwonen onder de loep nam. \u2018Alles draait om samen. De alleenstaanden moeten zich daarin schikken, en er dus maar een draai aan geven om het voor de eigen wereld passend te maken. Dus altijd adapteren aan de allesoverheersende norm van samen. Op deze manier blijft het natuurlijk een beetje het vinden van een second best solution.\u2019<\/p>\n<\/span>Lees ook<\/span>Alleenwoners hebben het zwaar op de huizenmarkt: \u2018Vrijheid kost geld\u2019<\/span>28 oktober 2023<\/span><\/span><\/a>\n

Het sociale schip van de cultuur<\/h5>\n

Ook Joachim Duyndam, hoogleraar filosofie aan de Universiteit voor Humanistiek, merkt dat het lastig is om \u2018de geest van de feestdagen\u2019 van je af te schudden, zelfs als het sololeven goed bevalt. \u2018Ik ben eerlijk gezegd zelf een \u201cervaringsdeskundige\u201d als het gaat over alleen wonen en de feestdagen,\u2019 zegt Duyndam. \u2018Na mijn scheiding woonde ik alleen in hetzelfde huis. Ik heb helemaal niks met kerst en met de sfeer die daaromheen wordt gecre\u00eberd, dus ik dacht: lekker even op mezelf met de kerst. Maar toen ik die eerste kerstdag alleen thuis was, begon ik me toch vreselijk eenzaam te voelen. Ik kreeg het benauwd, en ik weet nog dat ik \u2019s middags even naar buiten ging om een rondje in de omgeving te gaan fietsen. Het was koud, dus een frisse neus. Op een gegeven moment zag ik verderop een meisje staan, zo te zien ook alleen, en ik dacht: zal ik naar haar toe gaan en haar uitnodigen voor een drankje en een kletspraatje? Maar ik durfde niet, fietste door, en kwam dus alleen weer thuis. De volgende dag, tweede kerstdag, ben ik naar mijn moeder in Den Bosch gegaan, die toen ook alleen woonde. Niet n\u00f3g zo\u2019n dag, dacht ik.\u2019<\/p>\n

\n

\u2018Vergelijk het met een sterke wind die jou \u2013 en anderen! \u2013 een bepaalde kant op duwt. Stuurkunst blijft mogelijk, je kunt tegen de wind in laveren, maar dan moet je wel het roer weten te vinden.\u2019<\/p>\n<\/blockquote>\n

Wat hem in deze ervaring \u2018zo frappeerde\u2019, is dat hij blijkbaar toch werd be\u00efnvloed door een kerststemming en de verwachtingen die daarbij horen. \u2018Maar waarom? Ik woonde alleen, ik was daar helemaal niet ongelukkig mee, en ik was wel vaker dagen alleen. Nooit een probleem, nooit vond ik dat naar of vervelend, maar nu met de kerst wel. Terwijl er helemaal geen druk van anderen was, en ook geen angst om betrapt te worden als zielige alleen-thuiszitter.\u2019<\/p>\n

Op een of andere manier, zegt Duyndam, was die kerstsfeer toch bij hem binnengedrongen en kon hij daaraan niet ontsnappen. Het intrigerende was dat een sfeer, een stemming \u2013 of liever gebruikt hij tegenwoordig het woord \u2018geest\u2019 \u2013 beslag op je kan leggen terwijl je dat helemaal niet verwacht, en al helem\u00e1\u00e1l niet wilt. \u2018Vergelijk het met een sterke wind die jou \u2013 en anderen! \u2013 een bepaalde kant op duwt, of een stroming die het sociale schip van de cultuur meesleept. Stuurkunst blijft mogelijk, je kunt tegen de wind in laveren, maar dan moet je wel het roer weten te vinden.\u2019<\/p>\n

\"alleen<\/p>\n

Anticiperende rouw<\/h5>\n

Gevoelens van angst, verdriet en eenzaamheid zijn normaal rond de feestdagen, las ik in The New York Times<\/em>. Dat treurige ertegen opzien noemen we \u2018anticiperende rouw\u2019, zei een psycholoog met de naam Abrams, gespecialiseerd in familierelaties. \u2018Alvast denken aan wat er n\u00edet is op die dagen.\u2019<\/p>\n

\u2018De comparing mind<\/em> staat ons op zulke dagen in de weg,\u2019 zegt Susan B\u00f6gels, hoogleraar Family Mental Health en Mindfulness. \u2018Je voelt je alleen als je je vergelijkt met anderen en jezelf door de, vermeende, blik van anderen gaat bekijken, die eigenlijk weer een projectie is van wat je zelf denkt en voelt.\u2019 Dat is volgens de hoogleraar ook een van de redenen dat zoveel mensen rond die dagen in psychische nood komen: \u2018Juist omdat die norm eroverheen hangt dat je het gezellig moet hebben met anderen.\u2019<\/p>\n

B\u00f6gels herinnert zich hoe ze, toen ze net weer alleen en verhuisd was, eerste kerstdag vierde \u2018met loop- en zitmeditaties in mijn nieuwe appartement\u2019. \u2018Overal zag ik lichtjes en gezelligheid van groepen mensen. Ik voelde me gedragen door die gezelligheid, ook al was die niet in mijn huis.\u2019 Ook viert ze kerst graag met het gezin waaruit ze komt: haar moeder, broer, zussen en partners en kinderen. Omdat ze daar \u2018geen stel hoeft te zijn\u2019. \u2018Je bent in je gezin van herkomst per definitie als single gestart, dus dat voelt voor mij als een natuurlijke staat.\u2019<\/p>\n

De mensen die het op vieringen prima hebben in hun eentje, hebben daarvoor soms een weg moeten afleggen. Ondanks het enorme aantal solo\u2019s is dit kennelijk een emancipatietraject dat veel mensen persoonlijk moeten ondergaan. Ellen Looijen is \u2018inmiddels alweer zestien jaar gescheiden, en nog steeds alleen,\u2019 mailt ze. Ze vond het altijd moeilijk die dagen alleen te zijn, maar vorig jaar lukte het haar een knop om te draaien \u2018en heb ik het drama in mijn hoofd van \u201calleen zijn tijdens de feestdagen\u201d uitgezet\u2019. \u2018Daarna had ik een fantastisch oud en nieuw,\u2019 schrijft ze. \u2018Ik woon op een plek met een prachtig uitzicht en heb vanuit mijn bed als een kind zo blij genoten van het siervuurwerk. Ik heb dat gevoel weten te bewaren, en ik verheug me weer op de feestdagen. Helemaal chill, zonder stress, gewoon genieten in mijn uppie en tevreden zijn.\u2019<\/p>\n

Als ik haar verhaal lees, moet ik denken aan wat psychiater Damiaan Denys ooit zei in Vrij Nederland: \u2018De wijze waarop je je tot het tekort verhoudt, daar zit de persoonlijke ontwikkeling in.\u2019<\/p>\n

Een goede verstandhouding met jezelf<\/h5>\n

Misschien is een goede verstandhouding met jezelf tegenwoordig wel een van de allerbelangrijkste vaardigheden om onder de knie te krijgen, gezien de voortdurend wisselende allianties in het leven. Als je zelf al niet opstapt, is er een grote kans dat je geliefde bij jou vertrekt. Steeds weer alleen komen te staan is de consequentie van de hedendaagse vrijheid om een eigen weg te kunnen kiezen. Het helpt om daar rust in te kunnen vinden, ook tijdens vieringen die met gezamenlijkheid geassocieerd worden.<\/p>\n

\u2018Metjezelfschap\u2019 werd dat laatst in een liedje van het kinderprogramma Klokhuis genoemd. \u2018Da\u2019s alleen zijn zonder eenzaamheid,\u2019 zong huisband de Cowboys. \u2018Soms is het best gezellig met jezelf.\u2019 En: \u2018Dus ik dans met mezelf, ik patience met mezelf. Ga naar de bios, bieb en burgerrestaurant met mezelf. Ik ben maatjes met mezelf, maak praatjes met mezelf. Haat ik wat ik zelf zeg, ga ik niet bij mezelf weg.\u2019<\/p>\n

Het liedje werd door alleenwoners op online platform \u2018Alleen is ok\u00e9\u2019 enthousiast gedeeld. \u2018Fantastisch!\u2019 klonk het, en: \u2018Mag deze in het woordenboek!?\u2019<\/p>\n

B\u00f6gels geeft lezingen en retraites over omgaan met alleen zijn. Zij pleit ervoor te leren stabiliteit te vinden in de onrust. \u2018De kunst is te weten dat het leven de hele tijd verandert,\u2019 zegt ze. \u2018We denken altijd: als we maar dit of dat hebben, dan zouden we gelukkig zijn. Dat geldt voor een huis, werk, gezondheid, geld, en ook voor een partner. Maar als we dat bereikt hebben, dat werk, dat huis, dat geld, die partner, dan verlangen we weer naar het volgende, waardoor eigenlijk een constant lijden ontstaat. Geluk zit in hoe we omgaan met de omstandigheden van dit moment. Met stabiliteit in onszelf vinden, en met de radicale acceptatie van waar je n\u00fa staat, hoe het n\u00fa is.\u2019<\/p>\n

De dictatuur van het gezamenlijke<\/h5>\n

Socioloog Ton Nijhuis voegt aan zijn woorden over de dictatuur van het gezamenlijke toe dat het gemis van vanzelfsprekend gezelschap wel een beetje ge\u00efdealiseerd wordt. \u2018Er is een enorme kloof tussen het ge\u00efdealiseerde gezin, en de dagelijkse werkelijkheid van ruzie, afkeer en strijd binnen de familie,\u2019 zegt hij, \u2018waardoor de feestdagen voor gezins- en familieleden niet zelden een ondraaglijke opgave zijn.\u2019<\/p>\n

\u2018In die zin is het misschien voor singles wel veel eenvoudiger,\u2019 stelt hij. \u2018Zij passen niet in het ge\u00efdealiseerde plaatje, maar kunnen wel hun eigen vrienden kiezen, terwijl de anderen elke keer weer geconfronteerd worden met de spanning tussen een ideaal waaraan je zou moeten voldoen en de werkelijkheid die heel anders is.\u2019<\/p>\n

‘Er is niets over van de betekenis van kerst, alles is plat amusement geworden.’<\/p><\/blockquote>\n

Alleenwoners zijn theoretisch gezien inderdaad in de positie om tradities van een nieuwe vorm te voorzien, en zo meer persoonlijke betekenis te geven aan vieringen en feestdagen. Tieneke Wolfert mailt dat ze de feestdagen graag overslaat, \u2018maar dat heeft niets met alleen zijn te maken. De overdreven vrolijkheid gepresenteerd in winkels, de (vr)eetpartijen op tv, de commercialisering van werkelijk alles, de angst van huisdieren voor vuurwerk, de schade. Zelfs bij de intocht van Sinterklaas wordt ruzie gemaakt. Er is niets over van de betekenis van kerst, alles is plat amusement geworden, het staat me gewoon ontzettend tegen.\u2019<\/p>\n

Waar ze wel bij stilstaat, is Allerheiligen, \u2018een kaarsje voor iedereen die me dierbaar was en die er niet meer is, genieten van een mooi nachtconcert in een kerk, dingen waar je alleen of met vrienden van kunt genieten. Meer is niet nodig in december.\u2019<\/p>\n

Stiltewandeling<\/h5>\n

Zelf reisde ik op 31 december 2018 naar een klooster in het midden van het land om met een groep mensen die ik niet kende oud en nieuw te vieren. Twee maanden eerder was mijn vriend van het ene op het andere moment gestorven. Uit mijn rugtas stak de fles champagne die hij vlak voor zijn dood nog in mijn koelkast had gelegd.<\/p>\n

Mijn tieners zouden bij hun vader en hun eigen vrienden zijn, en ik zocht die avond mensen zoals ikzelf, de zeldzame figuren die het leuk vinden om op zo\u2019n avond in een afgelegen oord in een kringetje te zitten om over de hoogte- en dieptepunten van het afgelopen jaar te praten. Mensen die zin hebben om dan op een briefje te schrijven wat er weg mag uit het oude jaar, en dat in het vuur te gooien. Om in alle vroegte op de eerste dag van het nieuwe jaar langs de bevroren oevers van de Kromme Rijn een stiltewandeling te maken.<\/p>\n

Ik had geen betere invulling voor die berooide dagen kunnen kiezen, en ben het ongeveer zo blijven vieren. Omdat ik tegenwoordig de vrijheid heb om de jaarwisseling zo reflectief mogelijk te maken, is het een van mijn lievelingsavonden geworden.<\/p>\n

Eigen invullingen<\/h5>\n

Yasemin G\u00f6n\u00fclalan, alleenstaande moeder in Leeuwarden, heeft voor het Suiker- en Offerfeest eigen invullingen gevonden. Zo is het gebruikelijk om op die feesten een tour te maken langs alle oudere familieleden, maar zij bezoekt alleen de mensen die haar echt na staan, en die ook op andere momenten in het jaar ge\u00efnteresseerd zijn in haar en haar zoontje. \u2018De Turkse cultuur is een wij-cultuur, dus je moet standvastig zijn om daarin je eigen koers te varen,\u2019 zegt ze. Door de persoonlijke ontwikkeling die ze na haar scheiding heeft doorgemaakt, weigert ze nog \u2018klakkeloos \u201cja\u201d te zeggen tegen gewoontes en tradities\u2019. \u2018Ik gehoorzaam niemand meer. Ik volg alleen nog wat ik in de Koran zelf lees,\u2019 zegt ze.<\/p>\n

Door die zoektocht, en de persoonlijke invulling ervan, hebben die feesten voor haar juist meer betekenis gekregen. \u2018Mijn zoontje vindt de lichtjes van kerst geweldig, dus nemen we die nu op in onze viering van ramadan. Hij krijgt zijn eigen bidhoekje met lichtjes. Ook lopen we elke avond samen een kwartiertje en dan praten we over de betekenis van het offerfeest. Dat doen we de ene dag in het Nederlands, de andere dag in het Turks.\u2019<\/p>\n

Ze vindt het wel moeilijk dat als ze \u2019s nachts tijdens de ramadanperiode opstaat om iets te eten, ze dan alleen aan tafel zit. \u2018Je moet de leegte intern oplossen,\u2019 zegt ze, \u2018je moet het leren zelf op te vullen.\u2019<\/p>\n

Een andere belangrijke vaardigheid in de alsmaar individualistischer wordende samenleving is om steeds een nieuw \u2018wij\u2019 te kunnen cre\u00ebren als een eerder \u2018wij\u2019 vervalt of vervaagt. Die sociale skills zullen in de toekomst alleen maar essenti\u00ebler worden. Ik hoorde een biculturele weduwnaar laatst zijn zelfgekozen gezelschap van familie en vrienden als \u2018vramilie\u2019 aanduiden.<\/p>\n

De Amerikaanse journalist Jess Row, wiens familie bestaat uit leden van verschillende etnische afkomsten, schreef daar in 2018 over in The New Yorker<\/em>: \u2018Plural families like ours are a microcosm of what the anthropologist Benedict Anderson famously called \u201cimagined communities; we have no model in the world as it currently exists, so we make up our own.\u2019<\/p>\n

Sociaal kapitaal<\/h5>\n

\u2018Oudejaarsavond wordt voor mij een weekend van Single Events,\u2019 zegt Johan Govers, een in Nederland levende Vlaming. \u2018Er komt een iets ouder publiek, maar het schijnt erg goed te zijn. Voor een keer vlucht ik Nederland niet uit voor de oorlogssfeer, dat wil zeggen: vuurwerk. Oudejaarsavond met diner in plaats van oliebollen was ook een argument. Nooit begrepen hoe die Hollanders een hele avond op oliebollen kunnen teren.\u2019<\/p>\n

Henk Hantink uit Den Haag schrijft: \u2018Afgelopen jaarwisseling was ik met een vriendin welkom bij mijn ex en haar nieuwe vriend. We zijn natuurlijk gegaan en het was een topavond en -nacht. We hebben zelfs nog gedanst. Dan voel ik me bevoorrecht.\u2019
\n\u2018Oud en nieuw blijft een lastige,\u2019 mailt Laura Veldkoop. \u2018Het ene jaar zijn de kinderen bij mij, het andere jaar bij hun vader. Mijn ergste nachtmerrie is om om 00.00 uur met oud en nieuw alleen te zijn. Dat probeer ik dan ook koste wat kost te voorkomen. Dit jaar ga ik het voor het eerst met single vrienden vieren. Doordat ik dat al afgesproken heb, kan ik wat rust voelen.\u2019<\/p>\n

Voor dat \u2018nieuwe wij\u2019 is \u2018sociaal kapitaal\u2019 nodig: een omheining van familieleden, vrienden, en buren met wie je tradities van nieuw licht voorziet. \u2018Voor alleenwoners zijn deze mensen belangrijker, dit is de schil van vertrouwdheid en intimiteit,\u2019 zegt Susan B\u00f6gels.<\/p>\n

Voor al die mensen die dat niet hebben, wordt tegenwoordig meer georganiseerd. In de facebookgroep \u2018Alleen is ok\u00e9\u2019 komt een keur aan mogelijkheden voorbij, van voorstellingen tot singles-wandelingen. De Dominicuskerk in Amsterdam biedt met behulp van een legertje vrijwilligers een \u2018open huis\u2019 waar ruimte is voor iedereen die kerst niet alleen thuis kan of wil vieren. En mocht het moeilijk worden, dan stelt Centrum Individu en Samenleving (CISA) in haar recente nieuwsbrief: \u2018Bellen met de Luisterlijn kan anoniem, dag en nacht, alle dagen van de week, het hele jaar door en dus ook tijdens de kerstdagen. Praten lucht op. De hulp is vrijblijvend en anoniem en u belt tegen lokaal tarief: 088\u20130767000.<\/p>\n

In sommige delen van het land biedt Humanitas de Telefooncirkel aan. De Telefooncirkel zorgt dat er altijd iemand is die weet hoe het met je gaat. Het belrondje gaat langs acht tot tien alleenwonende mensen en werkt als een vinger aan de pols. Iedereen die alleen woont, kan meedoen. Oud \u00e9n jong. Informatie: info@humanitas.nl of 020-5231100.\u2019<\/p>\n

Gezamenlijkheid<\/h5>\n

De vraag is of dat \u2018nieuwe wij\u2019 niet groter kan zijn dan onze zelfgekozen gezelschappen. Overstijgender. Want wordt het niet eens tijd dat het gevoel dat Daniel Schreiber noemt in Alleen, dat \u2018niet tot een maatschappelijk repertoire te behoren\u2019, gaat vervagen? Getalsmatig vallen solo\u2019s in de westerse wereld namelijk helemaal niet meer buiten \u2018maatschappelijke systemen en categorie\u00ebn\u2019. In Nederland gaat het om ruim 3,2 miljoen eenpersoonshuishoudens en bijna 600.000 eenoudergezinnen. Dat zijn h\u00e9\u00e9l veel mensen. Dat kunnen maatschappelijke systemen op zich worden, zodra je er oog voor krijgt.<\/p>\n

Hoewel ik in deze serie de diversiteit van al die alleenwoners wil benadrukken, zoveel mogelijk verschillende verhalen wil optekenen en de hoogstpersoonlijke vreugdes en moeilijkheden van deze leefvorm in kaart wil brengen om aan al die biografie\u00ebn recht te doen, zoals dat in de narratieve psychologie heet \u2013 al is het maar om aan de beknellende beelden en de oppervlakkige clich\u00e9s ervan te ontsnappen \u2013 hecht ik \u00f3\u00f3k aan een bewustwording van de gezamenlijkheid ervan.<\/p>\n

Dat hoe persoonlijk de ervaringen ook zijn, er alleen al in ons eigen land miljoenen mensen zijn voor wie iets soortgelijks geldt. Ook dat besef zou op onwennige decembermomenten rustiger kunnen maken.<\/p>\n

\n

Meepraten? Mail annemiek.leclaire@vn.nl<\/a><\/p>\n

Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miljoenen volwassenen wonen zonder partner. Annemiek Leclaire onderzoekt wat deze groeiende \u2018singlisation\u2019 voor invloed heeft op de inrichting van ons persoonlijke en gezamenlijk leven. Deel 5: feestvieren met jezelf. \u2018Je moet de leegte intern oplossen.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":3371,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-581754","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-leven","article_type-rondgang"],"acf":[],"author_name":"Annemiek Leclaire","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/581754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=581754"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/581754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":582232,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/581754\/revisions\/582232"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Annemiek Leclaire","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/3371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=581754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=581754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}