Hij was nog zo opgelucht toen hij die zondagavond ondanks de brandstofschaarste benzine had kunnen krijgen. Die nacht had het gezin van Muyideen Jimoh een gast te logeren, en in Lagos betekent gastvrijheid ervoor zorgen dat de ventilator \u2019s nachts kan draaien, ook al valt de stroom uit. Met de tien liter die buschauffeur Jimoh scoorde bij het MRS-pompstation langs de doorgaande weg zou zijn 2 kVA aggregaat de hele nacht kunnen doorbrommen.<\/p>\n
Maar zodra hij het apparaat inschakelde, begon de generator, in Nigeria kortweg gen<\/em> genoemd, te horten en te stoten. \u2018De gen maakte een raar geluid: prr, prr, prr. En toen kwamen er zwarte wolken uit,\u2019 herinnert Jimoh zich. Het ding bleef afslaan, dus liet hij het een uurtje rusten. Toen hij het daarna nog een keer probeerde, klonk er een knal en was het aggregaat, het kostbaarste gezinsbezit, total loss. Het was 6 februari 2022 en Jimoh wist nog niet dat de oorzaak van het mankement de brandstof was die begin januari naar Nigeria werd verscheept vanuit de Antwerpse haven.<\/p>\n De volgende dag bleek Jimoh niet de enige te zijn geweest met motorische problemen: bij verscheidene tankstations in Lagos, Nigeria\u2019s economische hoofdstad, waren auto\u2019s gestrand na het tanken van benzine, hun motoren reddeloos verloren.<\/p>\n Jimoh\u2019s aggregaat staat sinds die bewuste dag werkeloos onder het afdakje bij zijn eenkamerwoning. Geld voor een vervanger heeft hij ook anderhalf jaar later nog niet bij elkaar kunnen sparen.<\/p>\n Oorzaak van de motorschade was een partij benzine die eind januari aankwam in de haven van Lagos. De brandstof bleek voor een flink deel te bestaan uit methanol. Deze eenvoudigste vorm van alcohol komt van oorsprong niet voor in aardolie, maar wordt in kleine hoeveelheden toegevoegd aan benzine voor een schonere verbranding. Te veel methanol is funest voor de gemiddelde motor: het tast de bougies aan en brandt rubber en brandstofleidingen in rap tempo door. Het roetzwarte litteken bovenop de kanariegele tank van Jimoh\u2019s gen, waar ooit de rubberen afsluitdop zat, getuigt daarvan.<\/p>\n Toen de omvang van de schade zich aftekende, haalde het Nigeriaanse staatsoliebedrijf NNPC de partij benzine van de markt. Twee tankers die nog onderweg waren naar Lagos maakten een U-bocht en keerden terug naar Antwerpen.<\/p>\n In de Nigeriaanse media werd de benzine al snel dirty fuel<\/em> genoemd, vuile brandstof (zie kader onderaan). Het uit Europa afkomstige oliemengsel dat menige Nigeriaanse motor noodlottig werd, bevatte maar liefst twintig procent methanol. Ter vergelijking: in de Europese Unie is in gewone benzine op zijn hoogst twee tot drie procent methanol toegestaan.<\/p>\n Het methanolmengsel dat Jimoh\u2019s gen fataal werd is niet het enige product dat vanuit Europa geleverd wordt aan Nigeria terwijl het in de Europese Unie zelf niet verkocht zou mogen worden. Sterker, lagelonenlanden als Nigeria zijn voor menige Europese producent en handelaar het afvoerputje van de wereldmarkt. De regels zijn er niet zo strikt of de naleving ervan wordt minder effectief afgedwongen, waardoor allerlei producten waartegen de EU haar eigen burgers wil beschermen, daar wel afgezet kunnen worden.<\/p>\n Landbouwgiffen die in Europa al lang verboden zijn, worden door Europese agrochemiebedrijven nog steeds geproduceerd om buiten Europa te verkopen.<\/p><\/blockquote>\n Vanuit de havens in Rotterdam en Amsterdam worden jaarlijks tienduizenden tweedehandsauto\u2019s ge\u00ebxporteerd naar West-Afrika, de meeste tussen de zestien en twintig jaar oud, aldus een rapport van de VN-milieuorganisatie UNEP in 2020. Acht op de tien daarvan zouden in Nederland niet meer mogen rondrijden, omdat ze veel meer schadelijke stoffen uitstoten dan volgens de Europese emissiestandaard is toegestaan. De EU spreekt van een toekomst met uitsluitend emissieloze auto\u2019s om het milieu minder te belasten met koolmonoxide, fijnstof, stikstofoxide en het broeikasgas kooldioxide. Ondertussen pompen onze vierwielige afdankers deze stoffen in Afrika nog altijd ongelimiteerd de lucht in.<\/p>\n Een recent door Nigeria afgekondigde ban op de invoer van auto’s ouder dan twaalf jaar wordt volgens ingewijden niet voldoende afgedwongen en heeft enkel gezorgd voor hogere omkoopsommen bij de douane om de oude schroot toch de grens over te krijgen.<\/p>\n Ook landbouwgiffen die in Europa al lang verboden zijn, worden door Europese agrochemiebedrijven nog steeds geproduceerd om buiten Europa te verkopen. In 2018 keurde de EU de export goed van meer dan 81.000 ton intern verboden bestrijdingsmiddelen naar buiten de Unie, zo rapporteerde Zwitsers onderzoek in 2020. Het Verenigd Koninkrijk was de grootste producent, en van de huidige lidstaten stond Nederland in de top 3.<\/p>\n Een van die schadelijke insecticiden is dichloorvos, in Europa verboden sinds 2007. In Nigeria wordt dit middel verkocht onder de naam Sniper. Tot een paar jaar geleden verkocht vrijwel elk buurtwinkeltje in het West-Afrikaanse land dit bestrijdingsmiddel in kleine plastic flacons. Het was zo alomtegenwoordig dat Nigerianen die een eind aan hun leven wilden maken steeds vaker naar dit middel grepen. Daarom verbood Nigeria de import van het gif in 100-milliliterflesjes en stopte de verkoop in winkels.<\/p>\n Nigeriaanse landbouwbedrijven kunnen dichloorvos echter blijven gebruiken. Zo bestrijden boeren de gevreesde weevils<\/em> ermee. Deze minikevers doen zich tegoed aan gedroogde peulvruchten en vormen een ware plaag bij de opslag van bonen, een belangrijk exportproduct voor de Nigeriaanse agrarische sector. Het ruimhartige gifgebruik is in Europa niet onopgemerkt gebleven. In 2015 constateerde de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid dat Nigeriaanse bonen tussen de 0,03 en 4,6 milligram dichloorvos bevatten per kilo. Ver boven de EU-norm van maximaal 0,01 milligram. Prompt werd de invoer van deze bonen verboden, een verbod dat tot op de dag van vandaag van kracht is en de nationale economie volgens het Nigeriaanse ministerie van Landbouw jaarlijks miljoenen dollars kost.<\/p>\n Zelfs zonder het teveel aan methanol zou de benzine die vanuit Europa naar Nigeria wordt ge\u00ebxporteerd nooit in de EU mogen worden verkocht. Want de brandstof voor personenwagens in Nigeria bevat tot honderd keer zo veel zwavel als is toegestaan in de EU, en diesel tot wel driehonderdmaal, zo bleek in 2020 uit een steekproef van een Nigeriaanse ngo. Ook de hoeveelheid kankerverwekkende benzeen en mangaan overschrijdt de Europese richtlijnen ruimschoots. En veertig procent van die ge\u00efmporteerde laagwaardige brandstof kwam tot voor kort uit Nederland.<\/p>\n De havens van Amsterdam en Rotterdam tellen namelijk een grote hoeveelheid tankopslagbedrijven, die een spil vormen in de internationale oliehandel. Want het destillaat dat de olieraffinaderij verlaat, is nog niet geschikt voor alle markten: elk land heeft zijn eigen specificaties voor verschillende soorten brandstof, en die recepten verschillen zelfs per jaargetijde. Wat uiteindelijk bij de benzinepomp belandt, is een mengsel. De oliehandelaar huurt de opslagtanks in de haven om de verschillende vloeibare bestanddelen in op te slaan. Die worden van daaruit aan boord van het schip gepompt, gemixt aan de hand van de specificaties van de klant op de plaats van bestemming.<\/p>\n Zo worden vanuit Europa brandstoffen verscheept met een zwavel- en benzeengehalte dat de EU niet meer toestaat sinds de jaren tachtig, toen duidelijk werd hoezeer deze stoffen bijdragen aan luchtvervuiling door bijvoorbeeld fijnstof en zure regen. In Nigeria kun je er gewoon je tank nog mee vullen, met alle gevolgen van dien voor mens en natuur.<\/p>\n Vanaf het dak van het Nigeriaanse meteorologisch instituut Nimet in Lagos hoor je drie autowegen. Op de Apapa Expressway staan de vrachtwagens in de file op weg naar de haven, op Ikorodu Road kruipt het forenzenverkeer \u2019s ochtends richting het zakencentrum en \u2019s avonds in omgekeerde richting, en op de snelweg naar Abeokuta toetert de go-slow<\/em> \u2013 Nigeriaanse slang voor langzaam rijdend verkeer \u2013 de hele dag beide kanten op. \u2018Het maakt niet uit hoe de wind staat, het stinkt hier altijd,\u2019 zegt Rose Alani. Het is de laatste vrijdagochtend van het kwartaal, de dag waarop de analytisch scheikundige van de Universiteit van Lagos het Nimet-gebouw beklimt om testmateriaal te vervangen.<\/p>\n Op het platte dak steekt een observatiemast de lucht in. Aan de buizen klemmen op schouderhoogte twee UFO-vormige filterhouders. Met haar handen gestoken in rubberhandschoenen opent Alani het aluminium deksel van een ervan. Op de bodem ligt een donkergrijs sponsje dat ze met een laboratoriumtang uit de metalen klemmetjes wipt. Voorzichtig laat de onderzoekster het vuile ding in een bruinglazen pot vallen, waarna ze een hagelwit nieuw exemplaar in de filterhouder legt. \u2018Zie het verschil. Zo smerig is de lucht die we in Lagos inademen,\u2019 zegt de milieuchemica terwijl ze locatie en tijdstip op het etiket schrijft.<\/p>\n De pot heeft als bestemming Toronto, Canada, waar de verontreinigende stoffen die het schuimrubber een maand lang heeft opgevangen worden geanalyseerd. Dit maakt onderdeel uit van een internationaal onderzoek naar luchtvervuiling in vijftien wereldsteden. Daarnaast meet de scheikundige op andere plekken in Lagos fijnstof in de lucht, zoals het zwaveldioxide dat wordt uitgestoten door het verkeer. Dat onderzoek wordt weer mogelijk gemaakt door een onderzoekssubsidie uit de VS.<\/p>\n Lagos is een van de weinige locaties in Nigeria waar de luchtkwaliteit wordt gemeten, zegt Alani. \u2018Onze universiteiten zijn afhankelijk van externe fondsen en samenwerkingsverbanden voor dit soort onderzoek.\u2019<\/p>\n Nergens zijn de gevolgen daarvan beter merkbaar dan in de astmakliniek van het academisch ziekenhuis een paar kilometer van de Nimet-testlocatie.<\/p><\/blockquote>\n De resultaten van de weinige metingen die er zijn liegen er niet om. De luchtverontreiniging in Lagos is meer dan tien keer zo hoog als het maximale niveau dat de Wereldgezondheidsorganisatie hanteert, uitgaande van de concentratie van fijnstofdeeltjes kleiner dan 2,5 micrometer. Daarmee behoort de stad tot de meest vervuilde metropolen ter wereld.<\/p>\n Nergens zijn de gevolgen daarvan beter merkbaar dan in de astmakliniek van het academisch ziekenhuis een paar kilometer van de Nimet-testlocatie. Daar staat Funke Aderekun onderaan de trap die leidt naar de longafdeling op de derde verdieping. Ze verzamelt moed om de 54 treden te beklimmen. Vijf jaar geleden, op haar 36ste, werd bij haar astma geconstateerd. Sindsdien komt ze voor dit soort inspanningen chronisch adem tekort. Ze ervaart alleen verlichting als ze met kerst naar familie in Londen gaat, zegt ze. \u2018Daar kan ik bijna vrij ademen. Maar zodra ik terugkom in Lagos gaat het mis. Al op het vliegveld krijg ik het weer benauwd.\u2019<\/p>\n Longspecialist Obianuju Ozoh werkt al vijftien jaar in het ziekenhuis en heeft steeds meer pati\u00ebnten als Aderekun: volwassenen met acute astma zonder een familiegeschiedenis van de ziekte. Ook zien haar collega\u2019s meer hart- en vaatziekten veroorzaakt door het microscopisch kleine fijnstof dat via de longen in de bloedbaan terechtkomt. Al die gevallen hebben \u00e9\u00e9n ding gemeen, stelt de arts: \u2018De oorzaak is de vuile lucht.\u2019<\/p>\n Luchtvervuiling is voor de gezondheid van Nigerianen een grotere bedreiging dan malaria en hiv\/aids, en verkort het leven van de gemiddelde inwoner van het land met vijf jaar, aldus de Air Quality Life Index uit 2021. Kinderen zijn het kwetsbaarst: zes op de tien dodelijke slachtoffers is nog geen vijf jaar oud. \u2018Mijn hart breekt als ik een baby op de rug van een straatventster zie die in het drukke verkeer haar waar verkoopt,\u2019 zegt Ozoh.<\/p>\n\n Hoezeer kinderen worden getroffen, weet basisarts Bieye Briggs uit eigen ervaring. Dokter Briggs en zijn gezin wonen in Port Harcourt, waar de vervuiling nog een graadje erger is dan in Lagos. In deze stad in de Niger Delta plakken ouders kieren in de ramen van de kinderslaapkamers dicht om hun kroost tegen de smerige lucht te beschermen.<\/p>\n De geboorte van Briggs jongste dochter Vierra twee jaar geleden maakte van de arts een activist, vertelt hij. \u2018Vierra had apneu vanaf haar geboorte. Ze was altijd naar adem aan het happen. Het is afschuwelijk om je baby zo te zien lijden. Bijna waren we haar verloren door de luchtvervuiling.\u2019 Toen begon hij zich te verdiepen in de gevolgen van het verontreinigde milieu waarin hij en zijn familie leven. \u2018De kindersterfte is hier torenhoog, en acute luchtweginfecties zijn doodsoorzaak nummer \u00e9\u00e9n bij kinderen onder de vijf.\u2019<\/p>\n Inmiddels is hij een van de meest uitgesproken milieuactivisten in de stad, en hij laat geen moment voorbijgaan om het gebrekkige milieubeleid aan de kaak te stellen. De arts richt zijn pijlen daarbij niet uitsluitend op de Nigeriaanse autoriteiten, waarvan hij niet veel verwacht. \u2018Politici geven hier niets om het leven van burgers,\u2019 schampert Briggs. \u2018Onze overheid laat ons in de steek, dus spreek ik ook het buitenland aan op zijn verantwoordelijkheid. Waarom exporteert Europa de rotzooi die het zelf niet wil wel naar ons?\u2019<\/p>\n Al in 2016 toonde een Zwitsers onderzoeksbureau aan dat het extreem hoge zwavelgehalte in de brandstof hoofdoorzaak is van de luchtvervuiling in veel Afrikaanse landen, en dat die met de helft zal verminderen als de Europese waarden voor benzine en diesel worden overgenomen. De Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten ECOWAS, waarvan ook Nigeria lid is, sprak dat jaar af het maximum zwavelgehalte in benzine drastisch te verlagen van 3000 naar 50 milligram per kilo. Maar waar een land als Ghana deze standaarden al heeft ge\u00efmplementeerd, dwingt Nigeria die nog altijd niet af. De grootste olieproducent van Afrika blijft grotendeels afhankelijk van ge\u00efmporteerde, goedkope brandstof met een extreem hoog zwavelgehalte (zie kader).<\/p>\n Vandaar de verzuchting van dokter Briggs dat hij niet hoeft te rekenen op zijn eigen overheid.<\/p>\n Zijn er dan echt geen buitenlandse partijen aanspreekbaar op de levering van de brandstof waaraan Nigeriaanse zuigelingen sterven? En ligt de verantwoordelijkheid uitsluitend bij het ontvangende land, of is er vanaf Europese zijde ook iets tegen te doen?<\/p>\n Wie in Nederland een stof produceert die een gevaar vormt voor mens of milieu, is verplicht die gevaren zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Ook als die gevaren zich manifesteren buiten de grenzen van Europa.<\/p><\/blockquote>\n Dat zijn precies de vragen die de Nederlandse Inspectie Leefomgeving en Transport zich stelde. Dit onderdeel van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat maakt zich al jaren zorgen over de schadelijke gevolgen van in Nederland gemengde laagwaardige olieproducten voor de Afrikaanse markt. Aanvankelijk hoopte de dienst een convenant af te sluiten met de oliebranche over hogere kwaliteitseisen voor de exportbrandstof. Toen overleg hierover op niets uitliep, kondigde de inspectie een nieuwe beleidsregel af: sinds april dit jaar mag er vanuit Nederland geen brandstof meer worden verscheept die meer zwavel, benzeen en mangaan bevat dan in ECOWAS-verband is afgesproken. Dat is nog altijd vijfmaal zo veel zwavel als toegestaan in Europa, maar zestigmaal minder dan de voorheen aangetroffen waardes in naar West-Afrika ge\u00ebxporteerde brandstof.<\/p>\n De Inspectie neemt deze uitzonderlijke maatregel verwijzend naar de zorgplicht in de Wet Milieubeheer: wie in Nederland een stof produceert die een gevaar vormt voor mens of milieu, is verplicht die gevaren zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Ook als die gevaren zich manifesteren buiten de grenzen van Europa.<\/p>\n De Nederlandse tankopslagbedrijven waarschuwen voor een waterbedeffect: de oliehandelaren zullen Nederland gaan mijden en voor hun laagwaardige brandstoffen naar Antwerpen of Barcelona uitwijken, waar de beleidsregel niet geldt. Bovendien gelden de milieutechnische specificaties voor zwavel, benzeen en mangaan niet als deze brandstoffen naar buiten de EU worden ge\u00ebxporteerd, aldus de opslagbedrijven. Zij spanden een kort geding aan tegen de beleidsregel, maar kregen ongelijk.<\/p>\n De rechter ging mee met de redenatie van de inspectie dat de zorgplicht niet aan grenzen gebonden is. Deze bredere interpretatie van de zorgplicht kan verregaande gevolgen hebben voor andere vervuilende exportproducten die nu nog over de schutting gaan, zoals de landbouwgiffen die Europa exporteert maar niet terug wil zien in bonen voor de Europese markt.<\/p>\n Het klinkt Bieye Briggs, de activistische arts in Port Harcourt, als muziek in de oren. Maar hij wijst er wel op dat Nederland in zijn eentje weinig kan uitrichten. Daarom hoopt hij dat de EU het Nederlandse voorbeeld zal volgen. \u2018Europa moet ophouden met twee maten te meten en categorisch stoppen om ons gif te verkopen.\u2019<\/p>\n Waarom Afrika\u2019s grootste olieproducent laagwaardige benzine importeert Nigeria telt vier olieraffinaderijen, allemaal in handen van de overheid, maar geen ervan is actief. Jaren van corruptie en mismanagement hebben tot hun totale verval geleid. Daarnaast wordt van de ruwe olie die in de delta uit de grond komt een flink deel gestolen. Achter deze grootschalige diefstal zitten politici en militairen die van Nigeria hun eigen zakenimperium hebben gemaakt. Zo maakt de systemische corruptie dit OPEC-land afhankelijk van ge\u00efmporteerde benzine.<\/p>\n Veel geld is daarvoor niet beschikbaar, want het overheidsbudget slokt alle olie-inkomsten op. Daardoor kan Nigeria zich geen kwalitatief hoogwaardige brandstof veroorloven. Dat verklaart het hoge zwavelgehalte in de import, want het verwijderen van zwavel, een natuurlijk bestanddeel in ruwe olie, is een kostbaar proces. Dus hoe meer verontreinigende zwavel, hoe goedkoper het olieproduct.<\/p>\n Paradoxaal genoeg bevat in de Nigerdelta gewonnen aardolie, bekend onder de naam Bonny Light Crude Oil, juist exceptioneel weinig zwavel en is daarom alom gewild. Petrochemici spreken over Bonny Light zoals vinologen over goede wijn, en noemen het sweet crude oil<\/em>. Daardoor bevat de enige olie die wel wordt geraffineerd in Nigeria \u2013 de verduisterde petroleum die illegaal is gestookt in de mangrovebossen van de delta \u2013 minder zwavel dan de brandstof die officieel wordt ge\u00efmporteerd vanuit Europa.<\/p>\n De volledige afhankelijkheid van import kan tot het verleden gaan behoren als het project van Afrika\u2019s rijkste man Aliko Dangote van de grond komt. Deze zakenman bouwde in Lagos een nieuwe olieraffinaderij die 650.000 vaten ruwe olie per dag moet gaan verwerken. Het zal echter nog enige jaren duren voordat de raffinaderij op volle toeren draait, en ook deze zal niet geheel kunnen voldoen aan Nigeria\u2019s dagelijkse brandstofbehoefte. Voorlopig zullen Nigeriaanse auto\u2019s en vrachtwagens dus nog rijden op benzine en diesel uit het buitenland.<\/p>\n<\/div>\n Vijfduizend kilometer ten noorden van Lagos ligt de Antwerpse haven. Aan kaai 706 legde op 3 januari 2022 zeeschip Nord Gainer aan om benzine te laden bestemd voor Lagos, Nigeria.<\/p>\n Bij de Sea-Tank Terminal in Antwerpen lopen bovengrondse leidingen vanuit vloeistoftanks van twintig- en veertigduizend kuub naar aanlegplaats 706. Door deze buizen stroomden de derivaten die uiteindelijk in Jimoh\u2019s gen<\/em> belandden.<\/p>\n Bedrijven als Sea-Invest, het internationale terminalbedrijf waarvan de Antwerpse tankopslag deel uitmaakt, verhuren alleen opslag.<\/p>\n Eindverantwoordelijk voor het mengsel dat uiteindelijk wordt verscheept, is de verkopende partij. In het geval van de methanolbenzine is dat Litasco, een dochteronderneming van de Russische multinational LUKoil, het op een na grootste oliebedrijf van Rusland. Zoals zoveel tussenhandelaren in de olie is het bedrijf gevestigd in Zwitserland.<\/p>\n Contact met dit bedrijf met de vraag hoe er zoveel methanol belandde in het benzinemengsel levert niets op. Bij de Nederlandse vestiging wordt nooit de telefoon opgenomen, en op het Zwitserse hoofdkantoor van Litasco adviseert de receptionist de vraag te mailen naar de afdeling voorlichting. In antwoord op deze mail laat het hoofd communicatie van de multinational weten dat \u2018het bedrijfsbeleid (is) geen commentaar te geven op zakelijke of commerci\u00eble aangelegenheden\u2019.<\/p>\n Voordat een olietanker de zee op mag, wordt de lading gecontroleerd door een onafhankelijk laboratorium. In het geval van de Nord Gainer gebeurde dat door AmSpec Belgium, een dochter van het Amerikaanse petrochemische analysebedrijf AmSpec LLC. Volgens het Nigeriaanse staatsoliebedrijf NNPC waren de papieren van de vracht in orde. Drie maanden na het Nigeriaanse methanolschandaal deed de Inspectie Leefomgeving en Transport een inval bij een kantoor van een Nederlandse dochter van dit bedrijf op verdenking van grootschalige vervalsing van testresultaten. Het Openbaar Ministerie wil niet inhoudelijk ingaan op nog lopend strafrechtelijk onderzoek. In het geval van de methanolpartij werd het certificaat afgegeven door de Belgische AmSpec dochter.<\/p>\n Maar, en daar ligt de crux, op geen enkel moment werd het mengsel getest methanol. Destijds had Nigeria simpelweg geen specificaties voor het methanolgehalte in benzine. Zo werd de fatale hoeveelheid methanol pas opgemerkt toen het in Lagos auto\u2019s en aggregaten begon op te blazen.<\/p>\n<\/div>\n Dit verhaal is mede mogelijk gemaakt door het Steunfonds Freelance Journalisten.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hij was nog zo opgelucht toen hij die zondagavond ondanks de brandstofschaarste benzine had kunnen krijgen. Die nacht had het gezin van Muyideen Jimoh een gast te logeren, en in Lagos betekent gastvrijheid ervoor zorgen dat de ventilator \u2019s nachts kan draaien, ook al valt de stroom uit. Met de tien liter die buschauffeur Jimoh […]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-575021","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-economie","dossier-natuur","article_type-reportage"],"acf":[],"author_name":"Femke van Zeijl","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/575021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=575021"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/575021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":576223,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/575021\/revisions\/576223"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Femke van Zeijl","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=575021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=575021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Funest<\/h5>\n
Afdankers<\/h5>\n
Ruimhartig gifgebruik<\/h5>\n
Kankerverwekkend benzeen<\/h5>\n
Onderzoek naar luchtvervuiling<\/h5>\n
Benauwd<\/h5>\n
Doodsoorzaak nummer \u00e9\u00e9n<\/h5>\n
Waterbedeffect<\/h5>\n
\n<\/span>De oliereserve in de Nigeriaanse Nigerdelta staat qua omvang net niet in de wereldwijde top tien en zou Afrika\u2019s volkrijkste land met gemak van brandstof kunnen voorzien \u2013 en dan nog zou er overblijven voor de export. Evengoed is het land voor benzine, kerosine en diesel voor meer dan 95 procent afhankelijk van import: Nigeria raffineert vrijwel geen druppel ruwe olie zelf.<\/p>\nHoe de dirty fuel ongemerkt Nigeria in kwam<\/h5>\n