
 {"id":540853,"date":"2022-06-09T04:00:29","date_gmt":"2022-06-09T02:00:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=540853"},"modified":"2022-06-09T15:18:43","modified_gmt":"2022-06-09T13:18:43","slug":"sp-ideologische-gespletenheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/sp-ideologische-gespletenheid\/","title":{"rendered":"Hoe de SP haar toekomst op het spel zet door haar ideologische gespletenheid"},"content":{"rendered":"<p>Het was eind maart het officieuze startsein van de SP-campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen: een aanval van partijleider Lilian Marijnissen op links. <a href=\"https:\/\/www.nporadio1.nl\/nieuws\/politiek\/2791c8e7-3971-48da-ba25-76e3d08a0368\/sp-leider-marijnissen-d66-en-groenlinks-kijken-neer-op-de-kiezers-fvd-en-pvv\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Te gast<\/a> bij Sven Kockelmann op <em>Radio1<\/em> stelde ze dat partijen als GroenLinks zouden \u2018neerkijken op de kiezers van bijvoorbeeld Wilders\u2019 en met het expliciet uitsluiten van Forum voor Democratie als partner in het lokale bestuur \u2013 in dezelfde week dat de voorman van die partij zich wederom antisemitisch uit had <a href=\"https:\/\/twitter.com\/LodewijkA\/status\/1494384278620286978\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gelaten<\/a> \u2013 zouden meedoen aan een \u2018Haags politiek spel\u2019. Vervolgens richtte Marijnissen de pijlen op linkse partijen die door te \u2018juichen\u2019 bij arbeidsmigratie \u2018compleet voorbij\u2019 zouden gaan aan hun slechte invloed op \u2018de sociale samenhang in de wijk\u2019 en geen oog zouden hebben voor \u2018de problemen van de gewone mensen\u2019.<\/p>\n<p>De kritische reacties die daarop volgden, <a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/nieuws-achtergrond\/sp-leider-lilian-marijnissen-zet-zich-af-tegen-elitair-links~b405e69d\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">beantwoordde<\/a> Marijnissen bij de offici\u00eble digitale aftrap van de campagne met de opmerking dat haar partij niet bang zou moeten zijn om \u2018problemen te benoemen\u2019 ook als \u2018elitair links\u2019 dan \u2018superboos\u2019 wordt. Na de voor de SP desastreus verlopen verkiezingen \u2013 het vijfde verlies op rij \u2013 <a href=\"https:\/\/www.ad.nl\/politiek\/sp-wil-meer-afstand-nemen-van-andere-linkse-partijen~addcdbc9\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">voegde<\/a> Marijnissen daar tijdens de SP-partijraad aan toe dat de socialisten n\u00f3g meer afstand zouden moeten nemen van het \u2018soort links\u2019 dat zich niet links \u2018gedraagt\u2019. Een kronkelgedachte die moest suggereren dat de \u2018woke thema\u2019s\u2019 en aandacht voor de klimaatcrisis bij PvdA en GroenLinks afbreuk zouden doen aan de door de SP gedragen opvatting dat links zich alleen met de portemonnee van mensen zou moeten bezighouden.<\/p>\n<p>Die fel gezochte polemiek met wat op papier toch leden van dezelfde politieke familie zijn mag niet verbazen. Het legt in optima forma de ideologische gespletenheid bloot die de SP al veel langer wordt aangerekend. De partij probeert twee onverenigbare denkwerelden met elkaar te verenigen, waarbij ze, deels gemotiveerd door trotse anti-establishment-gevoelens, tegelijk links \u00e9n <em>niet<\/em> links wil zijn.<\/p>\n<p>Enerzijds beroept de SP zich op de oude gedachte van internationale solidariteit, het oorspronkelijke hart van het socialisme dat geen boodschap heeft aan landsgrenzen, slechts aan <em>morele<\/em> grenzen waar de menselijke waardigheid om vraagt en die zo vaak door het kapitalisme met voeten wordt getreden. \u2018Heel de mens\u2019, luidt niet voor niets de titel van het beginselprogramma van de partij. Dat uitgangspunt krijgt bij de partij vorm in systeemkritiek, verzet tegen uitbuiting en machtsmisbruik, maar ook in de gedachte van lotsverbondenheid met mensen in de verdrukking, ongeacht hun nationaliteit of een ander \u2018bourgeois\u2019 sociaal construct, zoals vroegere socialisten dat weleens noemden.<\/p>\n<blockquote><p>Als verschuivende politieke verhoudingen, linkse blokvorming en rechtse pogingen tot machtsconsolidatie straks vragen om politieke helderheid, zet de SP daarmee haar relevantie en toekomst op het spel.<\/p><\/blockquote>\n<p>Anderzijds put de SP uit een nationalistisch vocabulaire van vervreemding, etnische homogeniteit en natiestaat-denken dat zich onder andere vertaalt naar de gesuggereerde tegenstelling tussen migranten en \u2018gewone mensen\u2019. In die idee\u00ebnwereld worden kritiek op de perverterende dynamiek van kapitaal en markt en de strijd voor menselijke waardigheid ingeruild voor een volksnationalistisch sentiment dat de eigen afgebakende gemeenschap leidend maakt bij het bepalen wiens belangen de socialisten willen dienen, wanneer ze hun solidariteit opschorten en wat ze beschouwen als \u2018legitieme\u2019 politieke problemen.<\/p>\n<p>Dat de SP die twee onverenigbare werelden t\u00f3ch probeert te verenigen is allerminst nieuw. Maar in een politiek spectrum waarin rechts en radicaal-rechts domineren begint het steeds zwaarder te wegen. Het confronteert de door interne onrust geteisterde partij steeds indringender met een geloofwaardigheidsvraag: ten behoeve van welke krachten wil de partij haar rol in de Nederlandse politiek nu eigenlijk vervullen? En als dat niet de linkerkant van het spectrum is, wat dan w\u00e9l?<\/p>\n<p>Vooralsnog blijft het antwoord daarop troebel, ondanks zorgwekkende <a href=\"https:\/\/www.kantarpublic.com\/nl\/nieuws-evenementen\/persberichten\/resultaten-peiling-week-21\">peilingen<\/a> waarin kiezers naar de andere linkse partijen bewegen. Als verschuivende politieke verhoudingen, linkse blokvorming en rechtse pogingen tot machtsconsolidatie straks vragen om politieke helderheid, zet de SP daarmee haar relevantie en toekomst op het spel.<\/p>\n<h5>Fundamentele gespletenheid<\/h5>\n<p>In theorie is de ideologische dubbelzinnigheid van de partij opvallend omdat juist het socialisme zo\u2019n evidente eenheid van denken lijkt te suggereren. Maar bij de SP strijden socialisme en volksnationalistische sentimenten beurtelings om bevestiging. En dat is niet van recente datum. Het is een rode draad sinds haar oprichting, dit jaar vijftig jaar geleden.<\/p>\n<p>De eerste beginselverklaring van de nog mao\u00efstisch revolutionaire \u2018Socialistiese Partij\u2019 uit 1974 geeft al meer dan een suggestie: \u2018De Socialistiese Partij stelt vast dat het kapitalisme het bestaan van de Nederlandse bevolking bedreigt\u2019. Om vervolgens te onderbouwen waarom: er is genoeg, maar de welvaart komt veel mensen niet ten goede, w\u00e9l aan \u2018een kleine groep kapitaalbezitters, die zich van het werk van miljoenen Nederlanders meester maakt\u2019.<\/p>\n<p>De internationale dimensie uit het klassieke socialisme ontbreekt niet: \u2018De SP stelt zich in dienst van de overgrote meerderheid van het Nederlandse volk en van de wereldbevolking\u2019, schrijven de auteurs even later. Maar de tekst ademt in grote mate ook de nationaal geori\u00ebnteerde uitgangspunten van het mao\u00efstische en stalinistische denken, de gedachte van socialisme voor het eigen land, het eigen volk, de eigen arbeider.<\/p>\n<p>Begin jaren tachtig begint de spanning die dat oplevert zichtbaar te worden als de SP zich mengt in wat toen het \u2018minderhedendebat\u2019 heette. De partij schrijft in 1983 een nota getiteld <em>Gastarbeid en kapitaal<\/em>. Naast het standpunt dat de overheid in Nederland \u2018buitenlanders\u2019 met een rijkspremie van 75.000 gulden de \u2018keuze\u2019 moet bieden te remigreren \u2013 een \u2018oprotpremie\u2019\u2013 wordt de nota gekenmerkt door enorme generalisaties van nieuwkomers en de gedachte dat, onder het mom van \u2018een achterstand in ontwikkeling\u2019, integratie tegelijk absoluut voorwaardelijk \u00e9n nagenoeg onmogelijk is.<\/p>\n<p>Nog verder gaat een bijlage bij de nota van stalinist Theun de Vries die vol hardvochtige en absurd racistische karikaturen van vooral nieuwkomers uit moslimlanden staat. Marokkanen en Turken worden weggezet als onderdanig en onaangepast: \u2018Zelfs de WC\u2019s zijn voor hen dikwijls vreemde dingen\u2019. De Islam wordt door De Vries vervolgens gereduceerd tot een \u2018Fremdk\u00f6rper in onze samenleving\u2019 met<em> \u2018<\/em><em>een gedragspatroon, dat de originele achterlijkheid halsstarrig in stand houdt\u2019<\/em>.<\/p>\n<blockquote><p>Op geen moment in de geschiedenis van de SP is die volksnationalistische reflex echt verdwenen.<\/p><\/blockquote>\n<p>De reacties op de nota waren fel, onder andere van de kant van de FNV (\u2018De SP bewandelt met deze nota de verkeerde weg\u2019) en migrantenorganisaties (\u2018De SP gaat verder dan de Centrumpartij\u2019). De partij werd bovendien uitgesloten van een paar Dag van de Arbeid-vieringen. Enkele SP\u2019ers zegden hun lidmaatschap op, anderen spraken zich uit. Zo waarschuwde het Wageningse raadslid Anneke Berkelmans dat \u2018voorkomen moet worden dat ook in zich links noemende kringen aanvallen op de (rechts)positie van buitenlanders \u2018een normaal en eerlijk standpunt\u2019 genoemd gaan worden.\u2019<\/p>\n<p>Nadat het stuk langzaam werd vergeten, begonnen verschillende SP-leiders er weer geregeld naar te verwijzen. Zo merkte partij-coryfee Jan Marijnissen midden jaren negentig <a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20160506155357\/https:\/www.janmarijnissen.nl\/interviews\/langemars.stm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">in gesprek<\/a> met Vrij Nederland op dat hij er trots op was dat zijn partij \u2018ver voor Bolkestein, maar dan ook heel erg ver voor Bolkestein, dit onderwerp op de agenda [had] gezet\u2019 \u2013 waarmee hij met een steeds hardvochtiger wordend \u2018minderhedendebat\u2019 vooral de vermeende vooruitziende blik van zijn partij wilde claimen.<\/p>\n<h5>Ideologisch geschipper<\/h5>\n<p>Op geen moment in de geschiedenis van de SP is die volksnationalistische reflex echt verdwenen. Ook het recente verleden bewijst dat. \u2018De SP jaagt op de PVV-kiezers,\u2019 <a href=\"https:\/\/nos.nl\/nieuwsuur\/artikel\/2159196-de-sp-jaagt-op-de-pvv-stem\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kopte<\/a> <em>Nieuwsuur<\/em> in 2017. Aanleiding was opnieuw de kwestie van migratie, ditmaal van Oost-Europeanen die de partij uit Nederland wilde weren. \u2018Ja, Nederlandse werknemers eerst\u2019, zei toenmalig Tweede Kamerlid voor de SP Paul Ulenbelt tegenover de camera van Nieuwsuur, om daarna Geert Wilders geen moreel tekortkomen te verwijten maar slechts gedraai: toen die nog VVD-Kamerlid was, had hij er toch allemaal mee ingestemd? Daarmee echode Ulenbelt ook Emile Roemer, die zich als partijleider in 2010 tijdens zijn eerste optreden had laten <a href=\"https:\/\/twitter.com\/Martijn5155\/status\/1494799753418317831\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ontvallen<\/a> dat Wilders weliswaar \u2018een aantal problemen die onder mensen leven goed weet te verwoorden\u2019, maar dat de SP die problemen \u2018al veel eerder had gesignaleerd.\u2019<\/p>\n<p>Hoezeer dat volksnationalistische sentiment tot ideologisch geschipper leidt, komt ook naar voren in hoe de partij zich uitspreekt over de Europese samenwerking. Ook daar valt op hoezeer de socialisten het nationalistisch vocabulaire imiteren. Zo zei Jan Marijnissen bij de totstandkoming van de Europese Unie in 1992 met het Verdrag van Maastricht dat deze tot verlies van \u2018nationale eigenheid\u2019 zou leiden.<\/p>\n<p>Op haar beurt <a href=\"https:\/\/www.sp.nl\/nieuws\/2019\/05\/europa-lezing-van-lilian-marijnissen-0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vond<\/a> Lilian Marijnissen in haar Europalezing van 2019 weliswaar dat het internationalisme onlosmakelijk met het socialisme verbonden is \u2013 \u2018Ik ben een socialist en dus een internationalist\u2019 \u2013 maar hield ze tegelijkertijd een lofrede op de natie die in de kern niet afweek van het rechtse vertoog. Bovendien bevatte haar verhaal een aantal rechts-nationalistische hondenfluitjes (\u2018baas in eigen huis\u2019), die ze combineerde met het verwijt dat de \u2018drammers van Meer Brussel\u2019 z\u00e9lf verantwoordelijk zouden zijn voor de opleving van nationalisme in Europa.<\/p>\n<blockquote><p>Ten aanzien van links dient de volksnationalistische opstelling ook een polemisch doel.<\/p><\/blockquote>\n<p>Hoe de partij dat laatste punt ook in stelling brengt tegen links, bleek datzelfde jaar uit een SP-campagnefilmpje waarin PvdA-lijsttrekker voor de Europese verkiezingen Frans Timmermans werd gepersifleerd als een veelvraat die de Nederlandse soevereiniteit vanuit Brussel zou \u2018opslokken\u2019. Een slecht gelukte imitatie van rechts, die niet verrassend ook het meest werd <a href=\"https:\/\/www.telegraaf.nl\/nieuws\/3573309\/sp-filmpje-valt-best-bij-pvv-ers-en-fv-d-ers\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gewaardeerd<\/a> door de achterban van PVV en Forum voor Democratie. De Europese verkiezingen werden overigens glansrijk door Timmermans gewonnen. De SP leverde twee zetels in.<\/p>\n<p>Het is verleidelijk om bovenstaande puur en alleen te verklaren door te wijzen op de bij de oprichting van de SP al zichtbare kiemen van ideologische gespletenheid. Evenzeer is het aanlokkelijk het zuiver electoraal te bezien: als een poging tot het cre\u00ebren van een afgebakend plekje in het spectrum waar andere linkse partijen geen aanspraak op kunnen en willen maken. En voor een deel is dat ook zo.<\/p>\n<p>Maar ten aanzien van links dient de volksnationalistische opstelling ook een polemisch doel. E\u00e9nzijdig overigens, omdat de polemiek door PvdA en GroenLinks zelden wordt opgezocht en vaak ook niet wordt beantwoord. Het is een onlosmakelijk onderdeel geworden van de bijna irrationele obsessie van de SP met <em>haar<\/em> oorspronkelijke anti-establishment politiek. Haar volksnationalistische denkwijze is voor de SP een stok om de links stemmende klasse mee te slaan waar het zo\u2019n antipathie tegen koestert \u2013 de klasse die zich volgens de partij verliest in \u2018elitair hobbyisme\u2019 en zich niet bewust zou zijn van wat \u2018gewone\u2019 mensen nou precies willen, daar waar de SP claimt dat exact te weten.<\/p>\n<p>Om haar anti-establishment imago te handhaven heeft de SP haar nationalistische idee\u00ebnreservoir dus simpelweg n\u00f3dig, ook al botst het finaal met wat historisch gezien steeds de opdracht van het socialisme is geweest, en slaat het de partij alle middelen uit handen om een geloofwaardig en uitgesproken tegengeluid te bieden aan radicaal-rechts.<\/p>\n<h5>Antiracisme<\/h5>\n<p>Misschien dat de ideologische gespletenheid van de SP in deze tijd wel het meest uitgesproken naar voren komt in het antiracismedebat. Daar weet de SP zich simpelweg geen houding aan te meten. Exemplarisch was een <a href=\"https:\/\/twitter.com\/nieuwsuur\/status\/1367940812076707844\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">optreden<\/a> van Lilian Marijnissen bij <em>Nieuwsuur<\/em> in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 waarin ze door presentator Jeroen Wollaars werd ondervraagd over haar opvattingen over het thema.<\/p>\n<p>Het was niet alleen de overdreven gezichtsmimiek en de (gespeelde?) onwetendheid waarmee Marijnissen reageerde op de vraag wat ze van \u2018woke\u2019 vond \u2013 \u2018ik weet niet of alle mensen thuis weten wat woke is\u2019 \u2013 die het ongemak verraadden, maar vooral de opzichtige onwil iets wezenlijks te zeggen over racisme. Toen Wollaars daarna aan Marijnissen de actuele vraag voorlegde of ze een voorkeur heeft voor \u2018blank\u2019 of \u2018wit\u2019 \u2013 een kwestie die veel meer om het lijf heeft dan alleen woordgebruik \u2013 volgde ontwijkend gestuntel. Even later beantwoordde Marijnissen de stelling van een in de studio uitgenodigde partijgenoot dat er vooral vanuit jongeren kritiek klinkt dat de SP zich niet vocaal mengt in de discussie over racisme met de zin: \u2018Ik spreek die mensen niet\u2019.<\/p>\n<p>De verdedigende opstelling van Marijnissen verraadde dat het racismedebat genadeloos de conflicterende loyaliteiten in het ideologische hart van de SP blootlegt: die tussen enerzijds een socialistisch begrip van solidariteit dat simpelweg niet opgeschort kan worden als het naast klasse ook aan kleur raakt, en anderzijds een volksnationalisme dat op de kwestie van racisme- en discriminatie reageert met een soms bijna komische \u2018daar moeten we niet zo veel van hebben\u2019-houding.<\/p>\n<p>Dat bleek opnieuw toen SP-Kamerlid Renske Leijten en BIJ1-fractievoorzitter Sylvana Simons tijdens een begrotingsdebat in oktober vorig jaar botsten. Leijten vroeg Simons naar aanleiding van enkele beschuldigende tweets van BIJ1-leden of ze haar een racist vond, waarop Simons antwoordde dat ze haar collega-Kamerlid onvoldoende kende om daar antwoord op te kunnen geven. Het was niet zozeer die woordenwisseling waar het ongemak uit sprak als wel het grote ongeloof en de bijna kinderlijke verontwaardiging van Leijten die niet inging op de inhoud van de tweets maar op de vermeende absurditeit van de beschuldiging <em>zelf<\/em>.<\/p>\n<p>Het ideologische ongemak van de SP bij het antiracismedebat wordt ook binnen de partij regelmatig benoemd. In Rotterdam speelde het eind vorig jaar zelfs een rol in de <a href=\"https:\/\/www.trouw.nl\/binnenland\/ruzie-binnen-de-sp-leidt-tot-afsplitsing-sp-rotterdam-gaat-verder-onder-de-naam-socialisten-010~b5e42192\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">splitsing<\/a> in de lokale fractie. Directe aanleiding was de affaire rond de kritische jongerenvereniging ROOD \u2013 waar de SP gehaast de banden mee doorsneed \u2013 maar ook de opstelling van de partij ten aanzien van racisme- en discriminatie woog mee.<\/p>\n<p>\u2018De landelijke partij is terughoudend zich daartegen uit te spreken\u2019, <a href=\"https:\/\/www.trouw.nl\/binnenland\/ruzie-binnen-de-sp-leidt-tot-afsplitsing-sp-rotterdam-gaat-verder-onder-de-naam-socialisten-010~b5e42192\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">stelde<\/a> afdelingsvoorzitter Tijs Hardam (inmiddels voorzitter van de afsplitsing Socialisten 010) en \u2018heeft soms de neiging om afdelingen terug te fluiten en te zeggen: daar moet je niet zo radicaal in zijn.\u2019 De stelling wordt geschraagd door het feit dat de partij tijdens de grote <em>Black Lives Matter<\/em>-demonstraties in 2020 grotendeels stil bleef. Het vormde de aanleiding voor de afsplitsing van Socialisten 010.<\/p>\n<p>In het najaar van 2020 was de discussie over de vraag, in de <a href=\"https:\/\/www.nrc.nl\/nieuws\/2020\/09\/01\/racisme-blijft-een-gevoelig-thema-voor-sp-a4010514#:~:text=Conflict%20Binnen%20de%20SP%20woedt,interne%20discussie%20ook%20publiek%20geworden.&amp;text=De%20racismediscussie%20heeft%20de%20ideologische%20strijd%20binnen%20de%20SP%20op%20scherp%20gezet.\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">woorden<\/a> van <em>NRC<\/em>, \u2018of de socialisten de antiracismebeweging vol overtuiging moeten omarmen of niet\u2019 al losgebarsten. Toenmalig fractievoorzitter in Amersfoort Marijke Jongerman <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/mjongerman\/posts\/2979146372195639\">verklaarde<\/a> uit de partij te stappen omdat \u2018mensen die de strijd tegen racisme en discriminatie wel willen voeren, veelal leden van een minderheid\u2019 door de SP werden verweten \u2018dat ze af zou[den] leiden van de \u2018echte strijd\u2019 en \u2018pionnen van een elite\u2019 zouden zijn die verdeeldheid tussen klassen wil zaaien. Haar reactie was scherp: \u2018Mensen strijden niet tegen racisme omdat ze de klassenstrijd willen ondermijnen, maar omdat ze gelijk behandeld willen worden net als ieder ander mens.\u2019<\/p>\n<p>Aanleiding voor het opstappen van Jongerman was een <a href=\"https:\/\/tpo.nl\/2020\/08\/14\/ronald-van-raak-het-gaat-niet-om-het-ras-maar-om-de-klasse\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">artikel<\/a> van toenmalig Tweede Kamerlid Ronald van Raak waarin hij racismebestrijding en het doorbreken van ongelijkheid langs lijnen van klasse tegenover elkaar uitspeelde en onverenigbaar verklaarde. Precies in die stelling dook weer het oude pijnpunt van conflicterende uitgangspunten op, uitgangspunten die binnen het socialisme helemaal niet conflicterend zouden hoeven zijn, maar aanvullend in een strijd tegen systemische onrechtvaardigheid.<\/p>\n<h5>Kruispunt<\/h5>\n<p>Met die voorgeschiedenis en de slechte verkiezingsuitslagen van de afgelopen jaren in het achterhoofd bevindt de SP zich op een kruispunt. Er dringt zich een keuze op tussen verbeten vasthouden aan haar oude ideologische gespletenheid en doorgaan met het de maat nemen van links en het breken daarmee ten behoeve van een onvervalst socialisme dat zichzelf die januskop principieel niet meer toestaat.<\/p>\n<p>Het eigenaardige is dat de SP in beginsel sterke ideologische papieren zou hebben om in deze tijd op links een rol van betekenis te spelen. Het enthousiasme voor democratisch socialisme neemt \u2013 met name onder jongeren\u00a0\u2013 toe. Evenzeer waar het de aanpak van de klimaatcrisis betreft, een crisis die direct samenhangt met de manier waarop er geproduceerd en verdeeld wordt. Daarbij kan de SP zich \u00f3\u00f3k beroepen op het feit dat het een aantal zaken op sociaaleconomisch gebied in een veel eerder stadium, al voor de eeuwwisseling, goed heeft voorspeld.<\/p>\n<p>Tegelijkertijd is het de vraag of de SP die weg alleen moet bewandelen en of het niet veeleer, in plaats van de aanval op te openen, de geestverwantschap moet zoeken van PvdA en GroenLinks, twee partijen die elkaar steeds dichter naderen. Een doorbraak in het huidige politieke spectrum waarin rechts in het parlement domineert zou met een van gedaante veranderde SP veel re\u00ebler worden.<\/p>\n<p>Dat die partijen de missie van de SP om het kapitalisme als systeem en cultuur te bestrijden inmiddels voor een belangrijk deel nastreven zou daarbij zwaar mogen wegen. Er lijkt langzaam een nieuw ideologisch energiepunt op links te ontstaan, en wat daaruit voort gaat vloeien, hangt mede af van de bereidheid van de huidige linkse partijen er gezamenlijk richting en vorm aan te geven, zoals de socialisten dat recent in Frankrijk deden samen met de Groenen en <em>La France insoumise <\/em>van Jean-Luc M\u00e9lenchon.<\/p>\n<p>Vooralsnog blijft de SP koppig solistisch. Vorige maand <a href=\"https:\/\/wnl.tv\/2022\/04\/16\/sp-leider-marijnissen-ziet-samengaan-met-gl-en-pvda-niet-gebeuren-wij-zijn-normaal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">stelde<\/a> Marijnissen niet rouwig te zijn om het feit dat haar partij geen rol speelt bij de steeds hechtere samenwerking tussen PvdA en GroenLinks, waarbij ze zich naast een aantal programmatische verschillen wederom beriep op nestgeur: \u2018Wij zijn normaal (\u2026) wij zijn wat nuchterder en volkser.\u2019 In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen had de partijleider ook al de boot <a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/nieuws-achtergrond\/de-sp-hecht-niet-aan-linkse-blokvorming-we-werken-ook-goed-samen-met-het-cda~b737595b\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">afgehouden<\/a>: \u2018We werken ook heel goed samen met het CDA.\u2019<\/p>\n<p>Dat de SP haar eigen koers zal blijven varen is niet zonder risico. Niet alleen dreigt de partij zichzelf dan te isoleren en te veroordelen tot een n\u00f3g langere periode van vruchteloze verontwaardiging aan de zijlijn, het zet ook haar toekomst als geloofwaardige socialistische partij in het Nederlandse politieke landschap op het spel. Want het heeft er inmiddels alle schijn van dat haar ideologische gespletenheid fungeert als houtrot aan haar basis. En vroeg of laat dreigt dan instortingsgevaar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het was eind maart het officieuze startsein van de SP-campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen: een aanval van partijleider Lilian Marijnissen op links. Te gast bij Sven Kockelmann op Radio1 stelde ze dat partijen als GroenLinks zouden \u2018neerkijken op de kiezers van bijvoorbeeld Wilders\u2019 en met het expliciet uitsluiten van Forum voor Democratie als partner in het [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-540853","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-macht","article_type-essay"],"acf":[],"author_name":"Dani\u00ebl Boomsma","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/540853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=540853"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/540853\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Dani\u00ebl Boomsma","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=540853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=540853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}