
 {"id":538337,"date":"2022-05-10T14:28:40","date_gmt":"2022-05-10T12:28:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=538337"},"modified":"2022-05-10T15:22:56","modified_gmt":"2022-05-10T13:22:56","slug":"literaire-kroniek-wokeisme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/literaire-kroniek-wokeisme\/","title":{"rendered":"Literaire Kroniek: Het zinnige en absurde van woke"},"content":{"rendered":"<p>Werknemers van Coca-Cola kregen begin vorig jaar zogenaamd van de beroemde frisdrankfabriek een cursus aangeboden waarmee ze konden leren hoe om te gaan met racisme: \u2018Confronting Racism. Understanding what it means to be white\u2019. De werknemers werden aangespoord minder onderdrukkend, minder arrogant, minder zelfverzekerd, minder onwetend, kortom: minder wit te zijn. Daarnaast moest men bescheidener worden, meer luisteren en breken met de onderlinge witte solidariteit. De training om minder wit te zijn moest vroeg beginnen, want kinderen van drie zouden al denken dat het beter is om wit te zijn.<\/p>\n<p>Maar het bedrijf had niks met deze cursus te maken. Coca-Cola Company had zelf een ander programma over diversiteit, gelijkheid en inclusiviteit getiteld \u2018Better Together\u2019. Daarin kwamen teksten over minder wit worden niet voor.<\/p>\n<p>Deze actie van de woke-beweging maakte duidelijk hoe extreem anti-racisme kan uitpakken. Het is niet alleen gericht tegen de spreekwoordelijke heteroseksuele dominante man, maar tegen alle mensen met een witte huid, te beginnen bij Adam en Eva en voorlopig eindigend bij wokescepticus John Cleese. Iedereen met een witte huid wordt door de woke beweging schuldig geacht aan de ondergeschikte positie van mensen van kleur en minderheden (lgbtqia+).<\/p>\n<p>Woke staat voor ontwaakt zijn met een verscherpt gevoel van onrechtvaardigheid. Het besef is doorgedrongen dat alle ellende in de wereld wordt veroorzaakt door de witte mens: \u2018witheid bestaat\u2019. Witheid wordt een moreel kompas, een geloof. Men ziet geen mensen meer, maar alleen nog witte mensen. Dat mensen van kleur er inmiddels ook wat van kunnen op het gebied van slechtheid is een kwaadaardige nuance.<\/p>\n<blockquote><p>De wokers zeggen dat ze voor diversiteit zijn en voor een regenboogbewustzijn, maar wit zit niet in de regenboog.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u2018Woke\u2019 is een \u2018strijdbegrip\u2019, zegt Walter Weyns in <em>Wie Wat Woke<\/em>, zijn \u2018<em>cultuurkritische benadering van wat we (on)rechtvaardig vinden\u2019<\/em>. Alle hete hangijzers van de samenleving worden door het wokeisme generaliserend, radicaal en zonder nuance beoordeeld. Zo radicaal dat er grote behoefte ontstaat er grappen over te maken. Zoals die over de shampoo die uit de handel genomen moet worden omdat kale mensen zich er door beledigd kunnen voelen. En die over de wasserettes. Die zullen worden opgeheven omdat daar de witte van de gekleurde was gescheiden moet worden.<\/p>\n<h5>verleidelijk eenduidige woke-retoriek<\/h5>\n<p>Walter Weyns heeft het niet makkelijk. Bij hem staat \u2018nuance\u2019 nog in het woordenboek. Dat betekent dat hij zowel beschrijvend, beoordelend, analyserend en genuanceerd te werk gaat, maar zich ook geregeld laat meeslepen door de verleidelijk eenduidige woke-retoriek.<\/p>\n<p>Het is een zogeheten \u2018diverse\u2019 benadering, die niet zonder vrucht is voor inzicht in de materie. Als lezer ben je voortdurend bezig de scherpe kanten af te slijpen en overdrijvingen af te zwakken om terechte grieven over te kunnen houden. Wat te denken van de \u2018eeuwenoude privileges\u2019 waar de witte mens van zou profiteren? Wat kan de mens hiermee? In zijn schulp kruipen en zich voortaan koest houden? En witheid als uitdrukking van suprematie? De toxische dominante witte man als de personificatie van de witheid? Zouden er geen toxische mannen van kleur zijn? \u2018Wie nuances zoekt verdedigt witheid\u2019, zegt de hoogleraar in de sociale theorie in Rotterdam Willem Schinkel.<\/p>\n<a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/socioloog-willem-schinkel\/\" class=\"article-embed article-embed--left article-embed--new\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/522953\/JvG-VN-WillemSchinkel-Portret-Finals-02_tumbnail-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Lees ook<\/span><span class=\"article-embed__title\">Socioloog Willem Schinkel: 'De staat werkt niet voor jou'<\/span><span class=\"article-embed__date\">20 december 2021<\/span><\/span><\/a>\n<p>Een van de bekendste woordvoerders van de woke-beweging, de witte hoogleraar in \u2018Whiteness Studies\u2019 aan Washington University Robin DiAngelo, draagt in haar boek <em>White Fragility<\/em> het \u2018witte paradigma\u2019 uit: witte kwetsbaarheid wil in haar boek (dat 155 weken in de bestsellerslijst van <em>The New York Times<\/em> stond) zeggen dat witte mensen op een minimale aantasting van hun geprivilegieerde positie al reageren alsof ze hun ondergang tegemoet gaan en weggevaagd zullen worden. De witte mens leidt een precair bestaan. \u2018Woke personen\u2019 daarentegen weten hoe het zit en hoe het moet. Zij zijn in het bezit van morele zuiverheid. \u2018Zelfgenoegzaamheid\u2019 heet op hen van toepassing.<\/p>\n<h5>flinke to-dolijst<\/h5>\n<p>Enig ongemak is bij die witte mens wel begrijpelijk. De wokers zeggen dat ze voor diversiteit zijn en voor een regenboogbewustzijn, maar wit zit niet in de regenboog. De witte mens willen ze er niet meer bij hebben. Woke is van het conflictmodel, en niet van het consensusmodel. Wanneer de witte mens er niet bij wordt gerekend is er sprake van discriminatie. Wanneer de witte man van alles de schuld krijgt wordt hij een slachtoffer. Dan heeft hij recht op compassie van de woke-beweging. Ook de witte mens mag zich dan scharen achter de woke-leus \u2018Gediscrimineerden en slachtoffers aller landen verenigt u!\u2019<\/p>\n<blockquote><p>Er zullen nieuwe canons moeten worden ontworpen die met kleurpotloden geschreven zullen worden.<\/p><\/blockquote>\n<p>Het activisme van de woke-beweging levert een flinke to-dolijst op: te beginnen met het herschrijven van de geschiedenis met speciale de aandacht voor alle in de historie geminachte en genegeerde groepen, van de vrouw tot de tot slaaf gemaakten. Bekende cultuurhistorische perioden, zoals Renaissance, Reformatie en Verlichting, worden als arbitraire labels beschouwd en kunnen vervangen worden. Jaartallen als 1492, 1517 en 1789 zijn zomaar wat cijfers, in tegenstelling tot een jaartal als 1865.<\/p>\n<p>Er zullen nieuwe canons moeten worden ontworpen die met kleurpotloden geschreven zullen worden. Ontdaan van \u2018witte heerszucht\u2019. Er zal alleen nog ecologisch verantwoord voedsel geproduceerd mogen worden. De noodzaak van het anti-obese bewegen wordt vastgelegd, evenals verantwoord wonen. Er zal een zuivering van de archieven plaatshebben met een focus op de diverse slachtoffers van de mannelijke dominantie.<\/p>\n<p>Standbeelden, eretekens en straatnamen zullen opnieuw beoordeeld worden. Musea en bibliotheken worden gescreend aan de hand van de woke-principes. Het binaire denken in opposities als wit-zwart, juist-verkeerd, hoog-laag, normaal-abnormaal wordt opgeheven (iets is altijd juist als je het wilt, hoog kan ook laag zijn, normaal kan heel abnormaal zijn).<\/p>\n<p>Het verscherpte gevoel van sociale rechtvaardigheid waar het wokeisme voor staat zorgt voor een goed gevulde grievencatalogus. Afgezien van het alomtegenwoordig veronderstelde racisme, staan daar in: heteronormativiteit, islamofobie, seksisme, xenofobie, transhaat, geestelijke kolonisering, klimaatverandering, culturele toe-eigening, seksemarkering bij de geboorte (meteen al bepalen of het jongen of meisje is) en dierenleed. Er moet werk worden gemaakt van \u00e9chte gastvrijheid want de aarde is overal van iedereen. Het eurocentrische denken heeft daarom zijn langste tijd gehad.<\/p>\n<p>Weyns heeft begrepen dat \u2018macht\u2019 een apart hoofdstuk vereist. Macht is in alle menselijke relaties aanwezig sinds Michel Foucault zich de giftige vraag stelde waar macht zich n\u00ed\u00e9t in zou nestelen. Sindsdien is iedereen tot in zijn onbewuste op macht uit. Het is zaak macht te leren herkennen wanneer het zich in alle relaties nestelt. Daar moet enige parano\u00efde achterdocht voor gekweekt worden. Macht bepaalt wie we zijn, zegt Weyns het wokeisme zonder meer na: \u2018Mensen zijn, zoal niet volledig dan toch voor een groot deel, het product van de machtsstructuren waarbinnen ze leven\u2019. Een witte man heet dan \u2018een knooppunt binnen een machtsstructuur\u2019.<\/p>\n<h5>woke kennisleer<\/h5>\n<p>De woke-beweging heeft zich tot erfgenaam gemaakt van de politieke correctheid en dus van het politiek correcte taalgebruik. De taal zal onvermijdelijk een zuivering ondergaan. Het woord \u2018zwart\u2019 moet voortaan vermeden worden, net als \u2018westers\u2019. Het gebruik van \u2018blank\u2019 kan eigenlijk niet meer vanwege de positieve connotaties. \u2018Travestiet\u2019 moet maar buiten werking worden gesteld, \u2018tenzij iemand zich als zodanig identificeert\u2019. Het woord \u2018tamtam\u2019 vervalt helemaal<\/p>\n<p>Weyns vergeet niet dat het wokeisme de boedel van het postmodernisme en Culturele Studies heeft overgenomen. Er is dus ook een speciale woke kennisleer. In de woke schoolklassen bestaat geen juiste of foute kennis meer. Alles is goed wat uit kinderen en jongeren komt. Er zullen diverse waarheden zijn, maar in de praktijk is de woke-waarheid (paradox) wel de enig juiste.<\/p>\n<p>De woke-beweging neemt afscheid van de objectieve kennis en omarmt de gesitueerde, radicaal subjectieve kennis, met een hoofdrol voor slachtoffers. Die hebben waardevolle \u2018ervaringskennis\u2019, wat zij weten is \u2018re\u00ebel, belichaamd en bezield\u2019. Daarmee komt de waarheid weer tot leven, schrijft Weyns, \u2018de waarheid krijgt weer geur, een plaats, een smaak, een gezicht\u2019. De waarheid krijgt een identiteit, is niet langer een platonische abstractie. Maar, is dan de vraag, wordt de waarheid hiermee niet iets particuliers, of hoogstens geldig voor groepen? De wereld teruggebracht tot groepsidentiteiten? Is er dan geen enkele universele waarde meer (loyaliteit, moed, eerlijkheid, respect)? De woke-beweging, schrijft Weyns, \u2018ontmantelt de universele waarheid als een <em>gewelddadige<\/em> fictie die iedereen onder de knoet brengt van dezelfde ene waarheid\u2019.<\/p>\n<p>Wanneer Walter Weyns zich kritiekloos laat meeslepen door het wokeisme ontgaan hem even de absurde kanten. Zo zou er een \u2018louteringstijd\u2019 nodig zijn voor de witte man om af te komen van de trots waarmee hij altijd met zijn borst vooruit loopt, \u2018het liefst behangen met eretekens en lintjes\u2019. Dat heeft \u2018hersteltijd\u2019 nodig, schrijft hij. Van \u2018trotse eigenliefde of schaamte\u2019 kom je niet zo maar af, je kunt er \u2018niet even de spons over halen\u2019. Weyns schrijft over de \u2018witte mannen\u2019 alsof het kostschooljongens zijn wier \u2018scheve emotiehuishouding\u2019 een kruisweg-achtig lesje nodig heeft.<\/p>\n<p>De witte man mag zich diep gaan schamen voor de eigenschappen waar hij in het verleden zo trots op was: \u2018Ruk de lintjes van zijn borst en laat hem in een hoekje staan pruilen\u2019, schrijft Weyns. Wie zien hier een van de paradoxen van het wokeisme aan het werk: met paternalistische arrogantie paternalistische arrogantie bestrijden.<\/p>\n<p>Is de witte mens schuldig? Niet de witte mens is schuldig. De mens is schuldig.<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<p><em>Wie wat woke?<\/em> door Walter Weyns is uitgegeven door Peckmans.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Werknemers van Coca-Cola kregen begin vorig jaar zogenaamd van de beroemde frisdrankfabriek een cursus aangeboden waarmee ze konden leren hoe om te gaan met racisme: \u2018Confronting Racism. Understanding what it means to be white\u2019. De werknemers werden aangespoord minder onderdrukkend, minder arrogant, minder zelfverzekerd, minder onwetend, kortom: minder wit te zijn. Daarnaast moest men bescheidener [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-538337","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur","article_type-literaire-kroniek"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/538337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=538337"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/538337\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=538337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=538337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}