9 december 2021<\/span><\/span><\/a>\nNare racistische retoriek<\/h5>\n
De figuur van de boze zwarte vrouw \u2013 slechtgemanierd, opvliegend \u2013 is nare racistische retoriek. En volgens Wikipedia relatief weinig aan analyse onderworpen. Het stereotype is terug te leiden naar de negentiende-eeuwse blackface minstrel shows<\/em> in Amerika, en een televisiepersonage uit de jaren dertig genaamd Sapphire, die met opengesperde ogen en op luide toon haar man rondcommandeerde.<\/p>\nHaar erfenis is springlevend, getuige bijvoorbeeld de finale van de US Open in 2018, toen Serena Williams door de scheidsrechter werd bestraft voor het tonen van haar woede. Ze brak haar tennisracket en noemde de scheids een dief \u2013 dingen die andere toptennissers ook doen, maar Williams werd er disproportioneel voor gestraft. Jaren eerder kreeg ze ook al eens een boete van 83.000 dollar vanwege een woedeaanval. En eerder in het toernooi van 2018 werd ze aangesproken op haar uitdossing \u2212 een zwarte catsuit waarin ze zei zich een warrior princess<\/em> te voelen, \u2018een koningin uit Wakanda\u2019 (het fictieve land waar superheld Black Panther woont). De volgende dag verscheen ze daarom op de baan in het meest meisjesachtige van alle kostuums: een tutu.<\/p>\nAchteraf oordeelde de Women\u2019s Tennis Association dat de scheidsrechter seksistisch had gehandeld, en wezen experts op de racistische ondertonen: zwarte vrouwen die hun woede laten zien, worden sneller bestempeld als overheersend en bedreigend en eerder afgestraft voor dezelfde emotie.<\/p>\n
Pats, clash, kaboem!<\/h5>\n
Deze gedachte was toen al niet nieuw meer in de mainstream cultuur, waar Beyonc\u00e9 haar kritisch had uitgemeten in haar album Lemonade<\/em> (2016). In de videoclip van \u2018Hold Up\u2019, het centrale nummer van het album, drijft ze onder water in een volgelopen slaapkamer en zingt ze over de verwachtingen waaraan ze zich probeerde te conformeren: I tried to change \/ Closed my mouth more \/ Tried to be soft, prettier \/ Less… awake.<\/p>\nHet duurt niet lang voor ze haar weg naar buiten vindt, de deuren van het herenhuis opent en het water de geveltrappen afstroomt. In een gele fladderjurk schrijdt ze de straat op om eens even goed haar middelvinger op te steken naar deze verstikkende conventies. Met een vriendelijke glimlach neemt ze een jongetje zijn honkbalknuppel uit handen en slaat ze een autoruit in. Dan een brandkraan, nog een autoruit, een verkeersbord, een beveiligingscamera, een winkeletalage. Pats, clash, kaboem! Tussendoor glimlacht ze lief, als het brave meisje dat ze nu eens niet probeert te zijn. Beyonc\u00e9 is niet bang meer voor het boze-zwarte-vrouw-label.<\/p>\n\n
Een \u2018Karen\u2019<\/h5>\n
Veel elementen van Beyonc\u00e9s ervaring gelden voor vrouwen van alle kleuren: de verwachting \u2013 nee, bedoeling \u2013 dat ze zacht, stil, mooi en lief zijn. In elk geval niet boos. Een vrouw die zich boos toont, wordt snel weggezet als hysterisch, hoeft zich maar even op te winden om \u2018rustig maar\u2019 te horen \u2013 de ultieme kleinerende zin, die haar ontluikende boosheid direct afkapt door die als buitenproportioneel te bestempelen.<\/p>\n
Ondertussen bracht het internet ook een stereotiepe boze witte vrouw voort: Karen. Een \u2018Karen\u2019 is een middenklasse moeder van middelbare leeftijd op haar vervelendst. Ze heeft een groot gevoel van entitlement<\/em>: ze meent dat ze recht heeft op dingen en vindt dat anderen zich naar haar moeten voegen. Net als Sapphire is ze slechtgemanierd en onbeschoft. Ze is een internetschurk met (meestal) een witblonde, korte coupe en een nog korter lontje. Ze vindt dingen schandalig, belachelijk, en wil onmiddellijk de manager spreken. Doorgaans gaat het over relatief onbenullige zaken \u2013 zo wordt haar privilege benadrukt. Vaak heeft ze racistische trekjes.<\/p>\nBoven alles is Karen een vrouw die zichzelf niet in de hand kan houden. Ze gaat makkelijk over tot schreeuwen en slaan, en is zelfs in staat aan een autospiegel te gaan hangen als het mikpunt van haar woede dreigt weg te rijden. Een Karen heeft geen enkele werkelijke macht, de meme bestaat om haar belachelijk te maken. (Waarschijnlijk is ze daarom zo boos. Karens ervaren veel stress en een beperkt gevoel van controle, schreef een psychologe in een ingezonden brief aan de Volkskrant. \u2018Met hun hormonale ellende en hun vele verplichtingen verdienen ze eerder onze steun en sympathie dan onze haat.\u2019)<\/p>\n
Karen dient er vooral toe vrouwen de mond te snoeren. \u2018Ok\u00e9, Karen, hou nou maar op.\u2019 Noem iemand zo, en je reduceert haar tot een stereotype dat we niet mogen, waarnaar niet geluisterd wordt, en dat je niet serieus hoeft te nemen. Bozig type. Vervelende persoonlijkheid.<\/p>\n
Het internet vr\u00e1\u00e1gt om boosheid. Woede wekt emoties op en krijgt meer aandacht, meer reacties.<\/p><\/blockquote>\n
Inmiddels is dat dus ook een label dat mannen vrezen. Voil\u00e0, we zijn aan de andere kant van de as beland. Onverwacht, want boos is iets wat mannen van oudsher tot op grote hoogte mogen zijn \u2013 en ze komen er zonder twijfel nog altijd beter mee weg.<\/p>\n
Internet vr\u00e1\u00e1gt om boosheid<\/h5>\n
Dat het nu een beetje verandert, zal niet losstaan van het internet: een toegankelijk podium waar iedereen zijn woede kan etaleren ten overstaan van een groot en grotendeels anoniem publiek dat bereid is mee te gaan in die woede. Internet vr\u00e1\u00e1gt om boosheid. Woede wekt emoties op en krijgt meer aandacht, meer reacties. Toen grote techbedrijven daarachter kwamen, lieten ze hun algoritmes prioriteit geven aan boze berichten (willens en wetens, bleek uit de onthullingen van Facebook-klokkenluider Frances Haugen). Boze emoji\u2019s krijgen prioriteit boven andere emoji\u2019s. Zo werd het sociale internet een woedevliegwiel. \u2018We zitten op internet omdat we boos zijn en we zijn boos omdat we op internet zitten,\u2019 schreef Jan Postma in De Groene Amsterdammer<\/em>.<\/p>\nOnline kent woede een enorme inflatie. Niet in de laatste plaats door Donald Trump, die woede zo uit zijn verband heeft gerukt dat er voor niemand nog eer aan te behalen valt. \u2018Ieder beschaafd mens weet hoe g\u00eanant het is om en plein public<\/em> je zelfbeheersing te verliezen,\u2019 schrijft Postma. \u2018Daarom verpakken we op internet onze meest diepgevoelde woede liever in een ironisch jasje \u2013 en als we dat een keer vergeten, hebben we direct spijt.\u2019<\/p>\n\u2018Beschaafde mensen\u2019 laten het boos zijn liever aan de stereotypen, de Trumps, de wappies die schreeuwend over het internet en door de straten trekken. Aan FvD\u2019ers die in het wilde weg dreigen met tribunalen.<\/p>\n
Zonde wel, want er zijn zoveel dingen die onze woede verdienen. Klimaatcrisis, wooncrisis, toeslagencrisis, ongelijkheid. Misschien moeten beschaafde mensen die boosheid eens terugclaimen en duidelijk maken waar boosheid op zijn plaats is. Hun Wakanda-pak aantrekken (of een politiek-correctere versie ervan) en zich laten gelden \u00e0 la Beyonc\u00e9. Pats, clash, kaboem! Wie weet herkennen we dan elkaars woede, en kunnen we samen boos zijn in plaats van op elkaar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u2018Beschaafde mensen\u2019 laten boos zijn liever over aan de stereotypen.
Zonde, want er zijn zoveel dingen die onze woede verdienen. <\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-521369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-leven","article_type-column"],"acf":[],"author_name":"Kelli van der Waals","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/521369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=521369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/521369\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Kelli van der Waals","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=521369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=521369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}