Po\u00ebzie betrappen<\/h5>\n
Het herinnerings- en verkneukelgehalte is in beide gevallen niet gering omdat ze \u2018iets hebben\u2019 met wat ze hebben uitgekozen. Dat is aardig te illustreren aan de hand van de Parijse straatfotograaf Willy Ronis, van wie ze allebei een foto in hun boek hebben. De Jong die van Ronis\u2019 vrouw Marie-Anne van achteren gezien terwijl ze zich naakt na een middagdutje aan het wassen is boven een eenvoudige wastafel.<\/p>\n
De foto van Asscher is van een sliert aan elkaar vastzittende rijnaken die onder een Parijse brug door varen. De laatste aak is helemaal leeg afgezien van twee jongetjes die in de grote open ruimte aan het spelen zijn. In allebei de gevallen had Ronis de tegenwoordigheid van geest om de po\u00ebzie voor zijn neus te betrappen.<\/p>\n
Van de vijftig foto\u2019s van Asscher zijn er nogal wat die frappant curieus zijn. Zoals de foto uit 1943 van het voetbalelftal van Westerbork waarop zijn vader staat. Hij was (anders dan Maarten) een groot voetballiefhebber. Of de foto van zijn overgrootvader, de Londense kunsthandelaar, die pontificaal op de foto staat met vijf collega\u2019s vanwege het feit dat ze samen in januari 1917 naar Amerika gaan om daar het net door Asscher onder drie eeuwen vuil ontdekte schilderij Simeon in de tempel<\/em> van Rembrandt te verkopen. Om een goede afloop af te dwingen laten ze zich vergezellen door een mascotte, een teddybeer.<\/p>\n Er is bij Oek de Jong een grote variatie in de vierenveertig foto\u2019s, schilderijen en beelden die hij behandelt. Foto\u2019s van Marilyn Monroe en Mathilde Willink, schilderijen van Caillebotte en Robert Zandvliet, foto\u2019s van Marina Abramovic en Nan Goldin, filmstills van Jeanne Moreau en Willem Dafoe als Van Gogh.<\/p>\n Het aandoenlijke Lam<\/em> met zijn vastgebonden poten van Zurbar\u00e1n ligt dichtbij Richard Longs onherbergzame landschap met stenen cirkels. Met het lot van Het lam<\/em>, dat op een offerblok ligt en associaties heeft met het lijden van Christus, heeft De Jong \u2018een directe verbinding, zijn lot raakt mij onmiddellijk.\u2019 Richard Longs ruwe stenen maken iets anders in hem wakker: hij wordt er \u2018aandachtig\u2019 van, in de zin van bedachtzaam.<\/p>\n De Jong ondergaat een scala aan gevoelens, emoties en gewaarwordingen bij zijn uitverkorenen. De foto\u2019s van Andr\u00e9 Kert\u00e9sz bezorgen hem \u2018een gevoel van verrukking.\u2019 Een mysterieuze nachtelijke foto van Jeff Wall kan hem de gewaarwording bezorgen \u2018dat je een blik hebt geworpen in de ondoorgrondelijkheid van het bestaan.\u2019<\/p>\n De Jongs zenuwen en zintuigen staan altijd en overal aan, ook bij het zien van een foto van een onverzettelijke grote ronde steen aan de rand van een meer in arctisch Canada. Hij ligt er onverstoorbaar bij, al eeuwen aan de tijd onttrokken (\u2018stenen zijn magisch\u2019 voor De Jong). Zulke gewaarwordingen zoekt De Jong op. Zo begeeft hij zich met graagte in de ondergrondse gangenstelsels van metro\u2019s, terwijl anderen van claustrofobische benauwdheid niet weten hoe snel ze eruit weg moeten komen.<\/p>\n Over fotografie durf je nauwelijks nog iets te schrijven zonder eerst Susan Sontag, Roland Barthes of John Berger geraadpleegd te hebben. Dat warme bad laat Maarten Asscher aan anderen. Hij kapt alle historische en semiologische commentaren van anderen het liefst weg \u2018om het gevonden beeld ongehinderd en rechtstreeks te bekijken.\u2019<\/p>\n Asscher heeft een geanimeerde verteltrant waarin het genoegen doorklinkt dat hij beleeft aan het exploreren van wat hij voor zich heeft.<\/p><\/blockquote>\n Zijn ideaal is \u2018om werkelijk in een foto binnen te komen.\u2019 Hij wil er \u2018diep in doordringen.\u2018 Hij kiest de foto\u2019s dan ook uit op \u2018het verhalende potentieel.\u2019 Dat betaalt zich uit. Asscher heeft een geanimeerde verteltrant waarin het genoegen doorklinkt dat hij beleeft aan het exploreren van wat hij voor zich heeft. Het is heel vaak de vraag wat de foto precies laat zien. Daar maakt Asscher stevig gebruik van. Het verhaal dat hij eraan ontlokt, heeft veel weg van de onthulling van een geheim, ook al kloppen de feiten.<\/p>\n Zoals met de foto waarop twee mannen iets aan het doen zijn met de grote borsten van een seksbom. Je kunt het in \u00e9\u00e9n zin zeggen, maar Asscher kleedt het passend aan: ze zijn bezig een gipsafdruk van de borsten te maken. Of we zien een lange rij mensen wachten voor drie gebouwen met klassieke zuilen. Het is bijna een spoiler om te onthullen dat al die mensen wachten om toegang te krijgen tot de tentoonstelling over Toetanchamon in 1972 in Londen. Asschers commentaar gaat vooral over het fenomeen van het eindeloos (drie uur) moeten wachten.<\/p>\n Asscher vindt het verleden trouwens interessanter dan het heden, wat er mee te maken zal hebben dat veel hedendaags ruis er dan niet meer is. Zijn foto\u2019s zijn allemaal zwart-wit, die vindt hij mooier, aantrekkelijker en betekenisvoller dan foto\u2019s in kleur. Je ziet een man op een dun soort trompet blazen. Het blijkt een antieke Egyptische trompet waar men geluid van twee duizend jaar oud uit wil halen.<\/p>\n Op pagina 115 staat een foto van een geblakerde ru\u00efne. Het blijken de resten van de Leuvense universiteitsbibliotheek, zinloos gebombardeerd in 1914. Na herbouwd te zijn met geld van Amerika werd hij in mei 1940 nog eens totaal vernietigd. 900.000 boeken gingen verloren. Een monumentaal vierkant object op een open plein met op achtergrond in de mist de Eiffeltoren, op de voorgrond marcherende militairen met de bajonet op het geweer. Wie had kunnen bedenken dat dit pompeuze geheel ter ere van Paul Val\u00e9ry was, de minst monumentale schrijver van Frankrijk, schrijver van Meneer Teste<\/em>, de meneer die helemaal opgaat in zijn denken.<\/p>\n Het is niet altijd po\u00ebzie die de foto\u2019s van Asscher uitstralen. Daarvoor is het leven over het algemeen niet po\u00ebtisch genoeg. Het interessante is dat zoveel foto\u2019s zelf geen uitsluitsel geven over wat erop te zien is. Terwijl foto\u2019s de reputatie hebben heel veel te vertellen, blijken de verhalen van Asscher broodnodig.<\/p>\n De magie van het beeld<\/em> door Oek de Jong is uitgegeven door WBooks.<\/p>\n De meteoriet en het middagdutje<\/em> door Maarten Asscher is uitgegeven door Boom.<\/p>\n<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Toen de historicus Simon Schama voor zijn televisieserie over de geschiedenis van Engeland iets nodig had om het onderdeel over koningin Elizabeth I (1533-1603) mee te beginnen stuitte hij in het koninklijk archief op een schattig babyjurkje van de geduchte vorstin. Zo\u2019n \u2018poetic fact\u2019 was heel geschikt om mee te beginnen, een aandoenlijk voorwerp dat […]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-512111","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-cultuur","article_type-literaire-kroniek"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/512111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=512111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/512111\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=512111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=512111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"Oek](\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/ANP-425093599_Remko-de-Waal_preview-1280x922.jpg\")
scala aan gevoelens en gewaarwordingen<\/h5>\n
de onthulling van een geheim<\/h5>\n