
 {"id":497639,"date":"2021-04-25T05:00:11","date_gmt":"2021-04-25T03:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=497639"},"modified":"2021-04-25T11:47:00","modified_gmt":"2021-04-25T09:47:00","slug":"jordan-peterson-lijden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/jordan-peterson-lijden\/","title":{"rendered":"Jordan B. Peterson krijgt van het lijden maar geen genoeg"},"content":{"rendered":"<p>Van het met pijlen doorboorde lichaam van Sint Sebastiaan bestaan veel schilderijen en beelden, maar je zult er niet \u00e9\u00e9n aantreffen waarop Sebastiaans gezicht een lijdende uitdrukking heeft. Gelatenheid en sereniteit drukt het uit. Is er wel sprake van lijden, dan moet er iets speciaals aan de hand zijn.<\/p>\n<p>In het nieuwe boek van de Canadese psycholoog Jordan B. Peterson, <em>De orde voorbij<\/em>, staat een schilderij van een bejaarde Sebastiaan met een hevig gepijnigde uitdrukking op zijn gezicht. Het schilderij is gemaakt door Juliette Fogra (1977) en zou \u2018ge\u00efnspireerd\u2019 zijn door de Sint Sebastiaan van Martin Schongauer uit 1480. De Sebastiaan van Schongauer heeft de gebruikelijke serene, lijdzame, zelfs gelaten uitdrukking. Hier wordt opzettelijk niet geleden. De martelaar uit het jaar 288 laat zich niet kennen.<\/p>\n<a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/literaire-kroniek-religies-geweldadig\/\" class=\"article-embed article-embed--left article-embed--new\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/497333\/ANP-88376928_Werry-Crone_tumbnail-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Lees ook<\/span><span class=\"article-embed__title\">Literaire Kroniek: Zijn geloof en geweld verbonden?<\/span><span class=\"article-embed__date\">20 april 2021<\/span><\/span><\/a>\n<h5>leven is lijden<\/h5>\n<p>De Sebastiaan van Fogra is een armoedig en larmoyant werkstuk, zoals alle andere afbeeldingen van haar in het boek. Maar de hevig gepijnigde uitdrukking op het gezicht van Sebastiaan past goed bij Peterson en de strekking van het boek. Zoals ook Fogra\u2019s andere werk op de geest van Peterson aansluit. Ze maakte een soort hero\u00efsche uitstraling van Jung, Churchill, Trump (met de tekst \u2018Trump for president\u2019) en van Jordan Peterson <em>himself<\/em>. Om die hero\u00efsche uitstraling draait het, omdat Peterson van ieder mens een held wil maken die zich \u2018lijdend\u2019 door het leven slaat.<\/p>\n<blockquote><p>Het dagelijkse leven zit volgens Peterson vol \u2018pijn\u2019 en die pijn moet hero\u00efsch verdragen worden om een beter mens te kunnen worden.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"p1\">\u2018Leven is lijden\u2019 volgens Peterson, en zijn vuistdikke boeken zijn bedoeld om je te helpen dat leven te doorstaan. Het is vanzelfsprekend dat het leven lijden is \u2018omdat mensen van nature kwetsbaar zijn\u2019. Bovendien is dat lijden voor \u2018elke grote religieuze doctrine\u2019 een dogma. Het kruis staat voor het lijden van de christenen. Het lijden van de joden duurt al eeuwenlang.<\/p>\n<p>Nu zal wel niemand beweren dat mensen met een ijzeren harnas door het leven gaan, dus zijn we \u2018kwetsbaar\u2019 en moeten we een beetje oppassen. Maar het ontbreken van een harnas wil nog niet zeggen dat het leven meteen \u2018lijden\u2019 is. Dat is wel gretig tot een religieus dogma verklaard, maar het is vooral een ideologie waarmee Peterson graag werkt. Van kwetsbaarheid \u2018lijden\u2019 maken is een typische vergrotingstactiek van Peterson. Hij moet ruimte maken voor de pathetische hero\u00efek die hij de mens toedicht. Het dagelijkse leven zou immers vol \u2018pijn\u2019 zitten en die pijn moet hero\u00efsch verdragen worden om een beter mens te kunnen worden.<\/p>\n\n<h5>een pathetisch en met lijden schmierend wereldbeeld<\/h5>\n<p>Als vervolg op <em>12 regels voor het leven<\/em>, waarin Peterson \u2018Een remedie tegen de chaos\u2019 leverde, biedt <em>De orde voorbij <\/em>\u201812 nieuwe regels voor het leven\u2019, zoals de ondertitel luidt. En Peterson heeft nog veel meer regels in petto. Het zijn regels om het \u2018lijden\u2019 te doorstaan, op de manier van Fogra\u2019s Sebastiaan, met een vertrokken en gepijnigd gezicht, zodat goed te zien is dat er geleden wordt. Want de wereld is, om het wereldbeeld van Peterson te complementeren, ook \u2018een zeer duister oord\u2019 en wij mensen zitten vol \u2018zwarte zielselementen.\u2019 Die kunnen we tot zwijgen brengen door op \u2018liefde\u2019 gebaseerde relaties met de wereld aan te gaan. Dat de liefde bestaat, daar mogen we dankbaar voor zijn. Daarmee kunnen we het \u2018antigif\u2019 ontdekken tegen \u2018de afgrond en het duister\u2019 van de wereld.<\/p>\n<p>Het is een pathetisch en met lijden schmierend wereldbeeld (\u2018Wees dankbaar ondanks je lijden\u2019) dat Peterson voor zijn \u2018hartverwarmende\u2019 hoeveelheid fans uitdraagt. Van de serene Sebastiaan maakt hij een huilebalk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Van het met pijlen doorboorde lichaam van Sint Sebastiaan bestaan veel schilderijen en beelden, maar je zult er niet \u00e9\u00e9n aantreffen waarop Sebastiaans gezicht een lijdende uitdrukking heeft. Gelatenheid en sereniteit drukt het uit. Is er wel sprake van lijden, dan moet er iets speciaals aan de hand zijn. In het nieuwe boek van de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2850,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-497639","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-samenleving","article_type-column"],"acf":[],"author_name":"Carel Peeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/497639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=497639"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/497639\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Carel Peeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/2850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=497639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=497639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}