{"id":491487,"date":"2021-03-17T05:00:49","date_gmt":"2021-03-17T04:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=491487"},"modified":"2021-03-18T08:34:20","modified_gmt":"2021-03-18T07:34:20","slug":"grote-vraag-tweede-kamer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/grote-vraag-tweede-kamer\/","title":{"rendered":"De Grote Vraag: Is de Tweede Kamer wel de beste manier om het volk te vertegenwoordigen?"},"content":{"rendered":"<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/1010061469%3Fsecret_token%3Ds-PWYpe9HYhdf&amp;color=%23ff5500&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=true\" width=\"100%\" height=\"120\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\"><span data-mce-type=\"bookmark\" style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" class=\"mce_SELRES_start\">\ufeff<\/span><\/iframe><br \/>\n<em>Je kunt dit verhaal ook beluisteren.<\/em><\/p>\n<h5 class=\"tussenkop\">Mike Brantjes<\/h5>\n<h5>Community organizer en oprichter van bewonerscollectief \u2018Hart voor de K-buurt\u2019 (Amsterdam-Zuidoost)<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018Ik denk dat de representatieve democratie heel goed werkt voor ingewikkelde onderwerpen. Maar in de wijk waar ik werk merken we dat het systeem te ver van mensen afstaat. Ik weet precies welke mensen komen opdagen bij buurtbijeenkomsten, maar ook wie in de survivalmodus zit en zich niet met politiek bezighoudt. Om ook die mensen te bereiken, moet je heel veel investeren. Van te voren bellen, een kinderoppas regelen \u2212 maar dan is de hond weer ziek, er is altijd iets.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Ik woonde een tijdje in Californi\u00eb, waar ik zag hoe het politieke proces veel meer iets van het volk is. Invaliden worden opgehaald om naar het stembureau te gaan. Mensen gaan van deur tot deur, roepen elkaar op om te stemmen. Wat helpt, is dat ze daar op \u00e9\u00e9n dag voor allerlei dingen hun stem uitbrengen, dus ook voor lokale voorstellen die direct merkbare invloed hebben. Door die opzet is het duidelijk: \u201cJongens, stemmen is van belang.\u201d<\/p>\n<blockquote><p>Het gaat om een bekend smoel en een persoonlijk verhaal, om campagnevoeren op de emotie in plaats van de ratio.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Je moet politieke thema\u2019s concretiseren naar de individuele context van bewoners, naar dat waarmee zij bezig zijn. Als een partij alleen zegt: \u201cStem op ons programma\u201d, dan ontbreekt die vertaalslag. Ik denk dat je mensen kunt bereiken via organisaties die aan de achterkant van de maatschappij werkzaam zijn, zoals het Leger des Heils. Maar dan moet er wel financiering zijn. Bij de gemeenteraadsverkiezingen heb ik mijn vingers gebrand aan een \u201cgo out to vote\u201d-campagne waarbij die er niet was.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Het probleem van een lage verkiezingsopkomst wordt algemeen erkend, maar de oplossing blijft te vaak hangen in \u201cwe moeten meer stemlokalen hebben\u201d. Bij de Tweede Kamerverkiezingen houd ik het bij het onder de aandacht brengen van kandidaten uit Amsterdam-Zuidoost. Nee, om de inhoud gaat het dan niet, dat moet je ook niet willen. Het gaat om een bekend smoel en een persoonlijk verhaal, om campagnevoeren op de emotie in plaats van de ratio. Dat moet breder ingezet kunnen worden dan alleen bij een partij als Forum voor Democratie.\u2019<\/p>\n<div class=\"info-box\">\n<p>Lees de eerdere afleveringen van De Grote Vraag via de auteurspagina van <a href=\"https:\/\/www.vn.nl\/auteur\/zwaan-lakmaker\/\">Zwaan Lakmaker<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n<h5>Hester Bartelsman<\/h5>\n<h5>Afstuderend op verkiezingssystemen bij de onderzoeksmaster Philosophy and Economics (Erasmus Universiteit Rotterdam)<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018Als het doel is dat zoveel mogelijk mensen een zo goed mogelijk leven leiden, kan degene die bepaalt wat \u201czo goed mogelijk\u201d is net zo goed een welwillende dictator zijn, of een groep experts. Maar als je het belangrijk vindt dat vertegenwoordigers het gedachtegoed van het volk weerspiegelen, kom je uit bij een indirecte democratie. En als je vindt dat het volk beter zichzelf kan vertegenwoordigen, wordt het een directe democratie met referenda. In de praktijk is democratie vaak een mix. Hoe je het gedachtegoed van een volk het beste weerspiegelt?<\/p>\n<p class=\"tekst\">Ten eerste: het is het best als iedereen stemt. Dat meer mensen stemmen, leidt niet per se tot een betere weerspiegeling \u2013 die toename kan leiden tot nieuwe oververtegenwoordiging van bepaalde groepen. Maar ook moet dat waar mensen op stemmen \u2212 kandidaten of beleidsopties \u2212 aansluiten bij wat mensen belangrijk vinden. Denk aan het Brexitreferendum: als je wel de EU uit wilde maar all\u00e9\u00e9n in geval van een handelsdeal, moest je dan \u201cyes\u201d of \u201cno\u201d stemmen. Zo zie je ook dat degene die de stembiljet-tekst schrijft veel macht heeft.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De standaard verkiezingsmethode die onder meer in Nederland wordt gebruikt, heeft veel voordelen, maar werkt met weinig \u201cstem-informatie\u201d \u2212 je geeft bij het stemmen alleen je eerste voorkeur op. Hoe meer informatie er in een stem schuilt, hoe beter de weerspiegeling van de wil van het volk. Aan verkiezingsmethodes die meer stem-informatie verzamelen \u2212 stel bijvoorbeeld dat je alle stemopties moet rangschikken \u2212 kleven helaas veel bezwaren: het stemmen tellen wordt minder transparant en het stemmen zelf vaak ingewikkelder. Dit kan mensen afschrikken. En je wilt juist dat iedereen gaat stemmen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De oplossing? Misschien ligt die in een app die mensen kan laten zien hoe het stemmen en stemmen-tellen in hun werk gaan. Over een tijdje, als iedereen met een schermpje kan omgaan.\u2019<\/p>\n<h5>Joke Hermsen<\/h5>\n<h5>Filosoof en auteur van onder meer Het <em>tij keren<\/em> \u2013 met Rosa Luxemburg en Hannah Arendt<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018Onze parlementaire democratie lijkt niet goed meer te functioneren. Veel mensen voelen zich niet gehoord of vertegenwoordigd. De democratie lijkt steeds meer trekjes van een oligarchie te krijgen, dat wil zeggen dat de politieke beslissingsbevoegdheid maar bij enkelen ligt. De rest van de bevolking moet zich tevreden stellen met het eens in de zoveel jaar kleuren van een vakje op het stembiljet. Dat is onvoldoende om mensen de indruk te geven dat zij werkelijk kunnen meepraten over belangrijke politieke beslissingen. Bovendien zijn de partijen waarop gestemd kan worden vaak bezig met machtspolitiek en electorale strategie\u00ebn.<\/p>\n<p>Om de oligarchische trekjes van onze democratie en het hieruit voortkomende gevoel van niet gehoord worden en van machteloosheid te corrigeren, kwamen politieke denkers als Hannah Arendt en Rosa Luxemburg met voorstellen om burgerraden inspraak te geven in het politieke bestel. Zoals ik in mijn essay <em>Het tij keren<\/em> laat zien, benadrukken zij allebei dat het de mens goed doet zich gezien en gehoord te voelen en ook om ergens de schouders onder te kunnen zetten en verantwoordelijkheid te nemen.<\/p>\n<blockquote><p>De parlementaire democratie vertoont dermate vermoeide, zo niet uitgeputte trekken, met alle gevolgen van dien, dat we haar de komende jaren echt moeten vernieuwen.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Van zo\u2019n \u201cparticipatieve democratie\u201d ben ik een groot voorstander. In dergelijke burgerraden worden kwesties van algemeen belang besproken. Er wordt een advies uitgebracht en dat is bindend. De samenstelling komt via loting tot stand \u2013 zo kan recht worden gedaan aan de pluraliteit van de bevolking. Elke vijf jaar mag je tegen een vergoeding een paar dagen zitting nemen in zo\u2019n raad en meedenken en meebeslissen over tal van zaken. Zo leren mensen van verschillende groepen elkaar kennen. Dat bevordert niet alleen hun politieke betrokkenheid, maar doet ook hun vooroordelen jegens elkaar verminderen en hun angsten afnemen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De parlementaire democratie vertoont dermate vermoeide, zo niet uitgeputte trekken, met alle gevolgen van dien, dat we haar de komende jaren echt moeten vernieuwen. Laten we het gewoon eens proberen. Om met Thomas Jefferson (die de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring opstelde, red.) te spreken: we weten niet precies wat de resultaten van het experiment gaan zijn, maar laten we er een begin mee maken.\u2019<\/p>\n<h5>Nilaya Holwijn (13) en Luca Ripolli (17)<\/h5>\n<h5>Kinderminister van Democratie en Kinderminister van Digitale Inclusie (BZK)<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Nilaya: \u2018In de ideale democratie hebben kinderen een stem die ook gehoord wordt en wisselt iedereen idee\u00ebn uit en luistert naar elkaar. Mijn tip is dat je gewoon al je idee\u00ebn tegen mensen moet vertellen. Als je ze vaak genoeg vertelt, gaan mensen vanzelf wel luisteren en er iets mee doen.\u2019<\/p>\n<p>Luca: \u2018Als je jong bent, hoef je niet per se stemrecht, maar moet je wel gehoord worden. Jouw mening doet er gewoon toe. Misschien heb je nog niet van alle beleidsthema\u2019s verstand, maar dat hoeft ook niet: van onderwijs weet je wel veel. Het zou mooi zijn als basisschoolleerlingen zichzelf kunnen vertegenwoordigen zoals middelbarescholieren dat hebben met het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS). Nilaya en ik hebben veel filmpjes gemaakt om de jeugd te interesseren in de politiek. Maar ook ouderen moeten betrokken worden. Als je mensen vertegenwoordigt, moeten ze goed op de hoogte zijn van wat de overheid doet.\u2019<\/p>\n<h5>S\u00fcmeyye Ekmekci<\/h5>\n<h5>Programmamedewerker bij Stichting Democratie en Media<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018Het is belangrijk dat onze volksvertegenwoordiging niet uit slechts \u00e9\u00e9n laag of klasse van de bevolking bestaat. In de huidige Tweede Kamer zien we nu bijvoorbeeld geen enkel zwart Kamerlid. Dat is toch een indicatie dat er iets niet goed gaat. Het zou niet zo moeten zijn dat ervaringen van bevolkingsgroepen de Kamer onbekend blijven omdat deze zo weinig divers is. Daarnaast zouden burgers vaker geraadpleegd moeten worden over wetgeving en beleid. Zeker zolang de Kamer onvoldoende representatief is, maar ook los daarvan, zodat volksvertegenwoordigers beter op de hoogte zijn van wat er onder burgers leeft en dat kunnen meenemen in hun werk.<\/p>\n<blockquote><p>Je wilt een gewogen systeem waarin iedere burger dezelfde kans heeft om zijn of haar stem te laten horen en daadwerkelijk gehoord wordt.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Een goed voorbeeld is een burgerberaad, zoals recentelijk in Frankrijk succesvol is gedaan met de klimaattafel. De adviezen van dit beraad werden voor een groot deel overgenomen door de regering. Je wilt een gewogen systeem waarin iedere burger dezelfde kans heeft om zijn of haar stem te laten horen en daadwerkelijk gehoord wordt.\u2019<\/p>\n<a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/robots-banen\/\" class=\"article-embed article-embed--left article-embed--new\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/491755\/vn-algoritme-def_tumbnail-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Lees ook<\/span><span class=\"article-embed__title\">De Grote Vraag: gaan robots onze banen overnemen of blijven er altijd mensen nodig?<\/span><span class=\"article-embed__date\">21 februari 2021<\/span><\/span><\/a>\n<h5>Maurice Knijnenburg<\/h5>\n<h5>Voorzitter van de Nationale Jeugdraad, het SER Jongerenplatform en \u2018Coalitie-Y\u2019<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018Jongeren moeten meer betrokken worden. Op dit moment zit er niemand jonger dan dertig jaar in de Kamer, terwijl de jongste generatie het langst effect merkt van beleid dat nu gemaakt wordt. Het is mooi om te zien dat er meer jonge mensen dan ooit op verkiesbare plaatsen voor de Tweede Kamerverkiezingen staan. Als je de tv aanzet en je ziet alleen maar mensen met de leeftijd van je ouders, blijft politiek een ver-van-je-bed-show. Sowieso moet de overheid veel meer met de doelgroep werken, in plaats van ervoor. Bijvoorbeeld via permanente inspraak van jongerenpanels. Dat geldt ook voor maatschappelijke organisaties, die moeten toegankelijk te zijn voor jongeren om hun belangen goed te kunnen behartigen in het \u201cpolderen\u201d met de politiek.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Een concrete oplossing: de leeftijd waarop je mag stemmen verlagen van achttien naar zestien jaar. Op school leer je dat stemmen belangrijk is, maar bij al die leerlingen die voor hun achttiende van school afgaan, zwakt dat besef af voor je er iets mee kan. Onderzoek wijst uit dat als je bij de eerste mogelijkheid stemt, je geneigd bent om dat te blijven doen. Dat is positief op de lange termijn, want het is hoe dan ook van belang dat zoveel mogelijk mensen stemmen, van welke leeftijd dan ook.\u2019<\/p>\n<h5>Devika Partiman<\/h5>\n<h5>Oprichter van Stichting Stem op een vrouw<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018Ik denk dat vertegenwoordiging heel erg over gevoel gaat. Als vrijwel iedereen het gevoel heeft dat er iemand is die voor zijn of haar belangen staat, waar je van op aankan \u2013 dan zit het goed. Veel mensen hebben dat gevoel nu niet. Ik gelukkig steeds meer, maar dat komt ook doordat ik door mijn werk politici heb leren kennen die ik echt vertrouw. Negentig procent van de politici is hoogopgeleid, waardoor veel mensen het niet goed kunnen volgen en denken dat zij er zelf geen deel van kunnen uitmaken. Dat er nu niemand van Surinaamse of Antilliaanse afkomst in de Kamer zit, spreekt boekdelen. En slechts eenderde van de politici is vrouw.<\/p>\n<blockquote><p>Het is een beetje alsof de deur openstaat terwijl niemand weet waar die deur eigenlijk is.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Officieel is de politiek toegankelijk, je kunt de premier zelfs mailen, maar je moet dat maar wel even w\u00e9ten \u2212 het is een beetje alsof de deur openstaat terwijl niemand weet waar die deur eigenlijk is. Het gaat beter, er komen parlementsverkiezingen aan met diversere kandidatenlijsten dan ooit. Ik hoop dat mensen dus niet automatisch op de eerste kandidaten gaan stemmen, want die vertegenwoordigen groepen die al gehoord worden. Lager op de lijst staan meer vrouwen, mensen van kleur, mbo\u2019ers en hbo\u2019ers, die ook een stem verdienen in de politiek. Maar mensen zullen zich pas echt betrokken voelen als er in begrijpelijke taal wordt gedebatteerd over zaken die voor hen van belang zijn.\u2019<\/p>\n\n<h5>Wim Voermans<\/h5>\n<h5>Hoogleraar staats- en bestuursrecht (Universiteit Leiden) en auteur van <em>Het land moet bestuurd worden. Machiavelli in de polde<\/em>r<\/h5>\n<p class=\"tekst\">\u2018We worden nog altijd het best vertegenwoordigd via de vertegenwoordigende democratie, waarin het volk via periodieke verkiezingen nieuwe vertegenwoordigers kan afvaardigen en zo \u2013 direct of indirect \u2013 nieuw leiderschap aan de macht kan brengen. Maar dat alleen is niet voldoende. Volgens de Franse historicus Pierre Rosanvallon verkeren moderne parlementaire democratie\u00ebn in een soort existenti\u00eble crisis. Ze zijn verworden tot verkiezingsdemocratie\u00ebn, waarin bestuurders \u00e9\u00e9n keer in de zoveel jaar een mandaat komen ophalen bij kiezers om daarna weer vooruit te kunnen met hun agenda\u2019s.<\/p>\n<p>Machtigingsdemocratie\u00ebn in het beste geval; toeschouwers-, applaus-, of afrekendemocratie\u00ebn in het slechtste. Niet langer het inclusieve regeersysteem van een samenleving van gelijken dat is ingericht volgens het ideaal van \u201cbestuur van, voor en door het volk\u201d. Het bestuur overvleugelt daardoor de volksvertegenwoordiging, die nauwelijks nog in staat is om bij te sturen en de wil van het volk te vertolken.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Volgens Rosanvallon is er een tweede democratische revolutie nodig om de nu bestaande vertegenwoordigende democratie uit te breiden met een zogeheten voortdurende of bestendige democratie. Hierin verhouden bestuurders zich niet alleen rondom verkiezingen tot de kiezers, maar juist voortdurend \u2212 door hun burgers betekenisvol te betrekken bij het beleid.Een democratie waarin de burgers weer aan tafel komen bij het overwegen van belangrijke beslissingen, waarbij zij zich opnieuw meester maken van politieke besluitvorming. Dat alles met versterking van de bestaande volksvertegenwoordigingen. Ik denk dat hij daar gelijk in heeft.\u2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>17 maart zijn er weer Tweede Kamer-verkiezingen. Is dat de beste manier om de burgers een stem te geven?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-491487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-macht","article_type-rondgang"],"acf":[],"author_name":"Zwaan Lakmaker","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/491487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=491487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/491487\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Zwaan Lakmaker","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=491487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=491487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}