{"id":491369,"date":"2021-03-20T03:20:40","date_gmt":"2021-03-20T02:20:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=491369"},"modified":"2021-03-23T11:56:00","modified_gmt":"2021-03-23T10:56:00","slug":"techplatforms-financiele-wereld","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/techplatforms-financiele-wereld\/","title":{"rendered":"Een bankrekening bij Google: hoe techreuzen het financi\u00eble systeem proberen over te nemen"},"content":{"rendered":"<div class=\"info-box\">\n<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/1011412549%3Fsecret_token%3Ds-1u6k98EzYTK&amp;color=%23ff5500&amp;auto_play=false&amp;hide_related=true&amp;show_comments=false&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=false&amp;visual=true\" width=\"100%\" height=\"166\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\"><\/iframe><em style=\"font-family: inherit; font-weight: inherit;\"><br \/>\nLiever luisteren? Hoofdredacteur Ward Wijndelts heeft dit verhaal voor je ingesproken.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">\u2018Banken zijn dinosauri\u00ebrs \u2013 ze kunnen worden voorbijgestreefd,\u2019 blufte Bill Gates in 1994. De Microsoft-oprichter personifieert de opkomst van het internet als geen ander. \u2018Voor bankieren hebben we geen banken meer nodig,\u2019 koketteerde hij in 1997 opnieuw. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Met zijn voorspellingen boezemde hij bankiers angst in. Het internet en de computer waren in rap tempo de wereld aan het veroveren en het dagelijks leven aan het veranderen. Zou de technologische revolutie die zich voltrok ook de eeuwenoude financi\u00eble mastodonten te gronde richten?<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">\u2018Financi\u00eble innovatie is een onmisbare factor geweest bij de opmars van de mens,\u2019 schreef de Schots-Amerikaanse historicus Niall Ferguson in zijn boek <\/span><em><span class=\"jlqj4b\">The Ascent of Money <\/span><\/em><span class=\"jlqj4b\">(2008), een financi\u00eble geschiedenis van de wereld.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">De financi\u00eble wereld kan samenlevingen laten floreren of verwoesten. De Italiaanse Renaissance in de veertiende eeuw stoelde op het geld van de De&#8217; Medici\u2019s, een bankiersdynastie die fortuin vergaarde door oosterse wiskunde slim toe te passen op de boekhouding van hun uitgebreide handelskredietverstrekking en valutahandel.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De eerste aandelenbeurs \u2212 die van Amsterdam \u2212 ligt aan de basis van Nederland als het financi\u00eble, economische en militaire machtscentrum van de wereld in de zeventiende eeuw.<\/p>\n<p class=\"tekst\">En financi\u00eble vernieuwingen op Wall Street veroorzaakten de financi\u00eble crash van 2008, die tot een langdurige wereldwijde recessie en uiteindelijk de eurocrisis leidde, die Griekenland in een economische en sociale depressie stortte die het nog steeds nauwelijks te boven is.<\/p>\n<h5>Grote schurken<\/h5>\n<p class=\"tekst\">In de nasleep van de financi\u00eble crash waren bankiers de grote schurken in de collectieve verbeelding. Dat is ook eerder regel dan uitzondering in de geschiedenis van de mensheid. In de hele wereldliteratuur, stelt antropoloog David Graeber in zijn boek <em>Debt. The first 5.000 years<\/em> (2011), is het nagenoeg onmogelijk om een sympathieke representatie van een professionele geldschieter te vinden. \u2018Ik weet niet zeker of er een ander beroep is (beulen?) met zo\u2019n consistent slecht imago.\u2019<\/p>\n<blockquote><p>Techbedrijven zijn de nieuwe supermachten; een ontwikkeling die nog wordt versneld door de coronacrisis.<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Maar de laatste jaren doen leiders van techreuzen een gooi naar die dubieuze status. Een opeenstapeling van schandalen, boven op de immense machtsconcentratie bij een handvol bedrijven, heeft bij velen tot afschuw geleid. Facebooks Mark Zuckerberg en Amazons Jeff Bezos hebben inmiddels een schurkenstatus. En de bankierende schurken van het verleden lijken nu te versmelten met die van het heden. <span class=\"jlqj4b\">\u2018Als techreuzen ongemoeid worden gelaten,\u2019 vertelt Martin Chorzempa, onderzoeker bij de Amerikaanse denktank Peterson Institute for International Economics, in een videogesprek, \u2018zullen ze<\/span> <span class=\"jlqj4b\">de financi\u00eble wereld zeker overnemen.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Techbazen als opperbankiers, zou het? Ze hebben nu al <\/span>een breed scala aan financi\u00eble activiteiten, constateert de Financial Stability Board, mondiaal toezichthouder op het financieel systeem. <span class=\"jlqj4b\">Bovendien zullen ze<\/span> \u2018<span class=\"tlid-translation\">zeer snel schaalvergroting kunnen bereiken in financi\u00eble dienstverlening\u2019. Dat komt niet alleen door hun bestaande netwerken van miljarden gebruikers en superieure technologische capaciteiten, maar ook doordat ze de grootste bergen data op het internet hebben opgebouwd en immense financi\u00eble reserves bezitten.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">Kunnen we binnenkort een bankrekening openen bij Google? Aandelen kopen via TikTok? Een creditcard halen bij Apple? Een reisverzekering afsluiten bij Facebook? Kortom: zijn techreuzen de toekomst van bankieren?<\/p>\n<h5>Nieuwe supermachten<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Eind oktober 2020. Het moest de grootste beursgang ooit worden. Een week van tevoren had het Chinese Ant Group op papier al bijna 34,5 miljard euro opgehaald bij de populaire voorinschrijving op de beurzen van Hongkong en Shanghai. Het in 2010 opgerichte bedrijf in financi\u00eble technologie (fintech) zou het beursgangrecord van 25,3 miljard euro uit 2019 van Saudi Aramco, het grootste oliebedrijf ter wereld, met gemak breken.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Dat een jonge techgigant meer geld kon ophalen dan het grootste oliebedrijf ter wereld en in \u00e9\u00e9n klap vijf keer meer waard was dan Goldman Sachs, een van de grootste zakenbanken op Wall Street, toont de veranderende machtsverhoudingen in de economie. Techbedrijven zijn de nieuwe supermachten; een ontwikkeling die nog wordt versneld door de coronacrisis.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Maar minder dan 48 uur voor de beursgang blokkeerde China onverwachts het feest. Volgens The Wall Street Journal zou China\u2019s leider Xi Jinping hier hoogstpersoonlijk achter zitten. Internationale investeerders waren met stomheid geslagen. <span class=\"jlqj4b\">Waarom zou China de beursintroductie van Ant Group na maanden nauwgezette voorbereiding op het laatste moment torpederen?<\/span> Waarom ondermijnde China h\u00e9t financi\u00eble succesverhaal van het jaar?<\/p>\n<h5><span class=\"jlqj4b\">Complex<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">\u2018De betrekkingen tussen bedrijven en de overheid zijn erg complex,\u2019 vertelt denktank-onderzoeker Chorzempa.<\/span><span class=\"viiyi\"> \u2018<\/span><span class=\"jlqj4b\">Bedrijven zijn vaak machtig genoeg om regelgeving die ze liever niet ge\u00efmplementeerd zouden zien te blokkeren. Of ze leven de regelgeving gewoon niet na.<\/span><span class=\"viiyi\">\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">De afgelopen jaren werd de spanning tussen techgiganten in financi\u00ebn en de Chinese overheid gestaag groter. De snelgroeiende macht van de fintechbedrijven zat China steeds meer dwars. <span class=\"jlqj4b\">Ants betalingsapp AliPay, een spin-off van webwinkelgigant Alibaba, heeft een miljard gebruikers. Vorig jaar verwerkte het meer dan 14 biljoen euro aan betalingen. jna 25 keer meer dan PayPal, het grootste online betalingsplatform buiten China. De superapp wordt gebruikt voor elk aspect van het financi\u00eble leven in China, van beleggingsrekeningen, spaarrekeningen en verzekeringen tot consumentenkredieten en mkb-leningen. AliPay is samen met de andere grote betalingsapp WePay verantwoordelijk 80 tot 90 procent van de online betalingen in China.<\/span><\/p>\n<blockquote><p>De toetreding van technologie in de financi\u00eble wereld is een zegen voor de ruim anderhalf miljard <em>unbanked<\/em> wereldwijd<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Het ongemak van de Chinese toezichthouders bereikte in de week voorafgaand aan de beursgang eind oktober 2020 een hoogtepunt toen de excentrieke Jack Ma, oprichter van AliBaba en Ant Group en de rijkste man van China, op 24 oktober een lezing gaf op een prestigieuze financi\u00eble conferentie. Hij viel toezichthouders aan om hun obsessie met het minimaliseren van risico\u2019s. \u2018Er is geen innovatie in deze wereld zonder risico,\u2019<\/span><span class=\"viiyi\"> zei Ma. <\/span><span class=\"jlqj4b\">Hij beschuldigde Chinese banken ervan zich als \u2018pandjeshuizen\u2019 te gedragen.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Toezichthouders hadden het gedrag van Ma jarenlang door de vingers gezien, maar nu overschreed hij een grens. De financi\u00eble regels voor de Ant Group werden fors aangescherpt. Zo kwamen er significant hogere kapitaaleisen (de verhouding tussen eigen vermogen en uitgeleend geld) voor het bedrijf, en moest het verdienmodel drastisch worden aangepast. Hoe het bedrijf dat gaat doen, is nog niet duidelijk; het hele verdienmodel was gestoeld op het niet zelf aangaan van leningen maar dat door derden laten doen. De beursgang is met minimaal een halfjaar uitgesteld. <\/span><\/p>\n<h5><span class=\"jlqj4b\">Wereldwijde expansie<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Toch zal dit volgens experts als Martin Chorzempa en analisten van Bloomberg weinig fundamenteel veranderen aan de opmars van Chinese techgiganten in de financi\u00eble wereld. Digitalisering gaat onverminderd voort, bij uitstek in voorloper China, waar bedelaars met QR-codes digitale aalmoezen accepteren omdat iedereen altijd alles met de smartphone betaalt. <a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/china-technologie-digitaal\/\" class=\"article-embed article-embed--left article-embed--new\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/423061\/ReneedeGroot_China_04-thumbnail_preview-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Lees ook<\/span><span class=\"article-embed__title\">Een dagje digitaal leven in China: 'Het doel lijkt om nooit uit je stoel te hoeven opstaan'<\/span><span class=\"article-embed__date\">4 maart 2019<\/span><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">En als deze techreuzen de Chinese markt hebben veroverd, zullen ze zich gaan richten op wereldwijde expansie. <\/span>Maar dat gaat moeizaam. Veel landen zijn huiverig om Chinese bedrijven als Ant Groups AliPay en Tencents WePay toegang te geven tot hun betalingstelsels, want dat zijn privacygevoelige en economisch kritieke systemen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Bytedance, een andere Chinese techreus, heeft een grotere kans van slagen dan Tencent en Ant Group. Tiktok, de populaire videoapp van het concern, heeft al een uitgebreid netwerk van een half miljard actieve gebruikers, voornamelijk in de VS en Europa. Sinds september is het bedrijf bezig met een digitale bankvergunning in Singapore.<\/p>\n<h5>Gebroken economie<\/h5>\n<p class=\"tekst\">De toetreding van technologie in de fimanci\u00eble wereld is een zegen voor de ruim anderhalf miljard <em>unbanked<\/em> wereldwijd. Dat zijn mensen (vooral in Brazili\u00eb, Nigeria, India en andere landen in het globale zuiden), die van het financi\u00eble systeem zijn afgesloten doordat ze geen eigen bankrekening kunnen openen. Dat komt hoofdzakelijk doordat er ofwel geen bankfilialen in de omgeving zijn of ze geen door de overheid uitgegeven identiteitsbewijs kunnen krijgen. Daardoor hebben ze geen toegang tot financi\u00eble producten en diensten zoals betrouwbare geldbewaring, betaalverkeer en leningen &#8211; en dat zit het ontstijgen van hun precaire financi\u00eble situatie in de weg.<\/p>\n<blockquote><p>&#8216;Consumenten willen gemak. Ze willen alles via \u00e9\u00e9n app met slechts enkele kliks gedaan krijgen.&#8217;<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Zo&#8217;n land waar mensen nauwelijks toegang hebben tot een functionerend bancair systeem is Venezuela. Dat komt door een gebroken economie en hyperinflatie. De aanhoudende economische ineenstorting van Venezuela sinds 2012 is de ergste buiten oorlogstijd in decennia, zeggen economen. Dit komt onder meer door het instorten van de olieprijs en wijdverspreide corruptie. De afgelopen jaren was er hyperinflatie, waardoor betalingen een grote logistieke onderneming werden. De nationale munteenheid Bol\u00edvar is ongeveer evenveel waard als monopolygeld. Het is niet ongewoon om bankbiljetten te wegen in plaats van te tellen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Maar daar is dankzij technologie voor veel mensen verandering in aan het komen. De laatste tijd is voor Frederico Su\u00e1rez, een 24-jarige advocaat in de hoofdstad Caracas, de aard van de financi\u00eble obstakels veranderd, <a href=\"https:\/\/www.bloombergquint.com\/businessweek\/zelle-has-turned-dollar-starved-venezuela-into-a-cashless-test-lab\">vertelde<\/a> hij in het najaar van 2020 aan persbureau Bloomberg. Het probleem nu is juist dat hij te m\u00e1kkelijk betalingen doet. Met zijn vriendje koopt hij lekkere kazen, pasta en sushi \u2013 allemaal met de betalingsapp Zelle, een digitaal betalingsnetwerk van een consortium van zeven Amerikaanse banken. <span class=\"jlqj4b\">\u2018Ik kan overal dingen betalen.<\/span> <span class=\"jlqj4b\">Het enige probleem is dat ik meer koop dan ik zou moeten,\u2019 zegt Su\u00e1rez. <\/span><\/p>\n<h5><span class=\"jlqj4b\">Middel in de armoedebestrijding<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Apps als deze zijn het financi\u00eble leven in Venezuela en daarbuiten in rap tempo aan het veranderen. Nieuwe technologie concurreert over de hele wereld met de dure, trage en complexe traditionele financi\u00eble systemen, die in verval raken \u00f3f worden gedwongen zich te verbeteren.<\/span><\/p>\n<blockquote><p>Apple Pay en Google Pay kennen we in Nederland al. In de VS komt ook Messenger Pay van Facebook er aan<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\">Het Argentijnse MercadoLibre, het grootste webwinkelplatform van Zuid-Amerika, is hier een goed voorbeeld van. De Bank for International Settlements, mondiaal toezichthouder en ook wel \u2018de centrale bank der centrale banken\u2019 genoemd, berekende dat hun data-gedreven kredietbeoordeling significant accurater is dan die van traditionele banken. En zonder tussenkomst van mensen is het ook goedkoper. Zo kunnen ook kleinere leningen worden aangeboden, wat financi\u00eble inclusie en economische activiteit aanjaagt.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Er schuilt grote kracht in het toetreden van techbedrijven tot de financi\u00eble wereld. Het maakt systemen effici\u00ebnter, goedkoper en toegankelijker. De ruim anderhalf miljard mensen die buiten het financi\u00eble systeem staan, kunnen steeds makkelijker via apps betalingen doen, sparen en leningen en verzekeringen aangaan. <em>Banking the unbanked<\/em> wordt door sommigen gezien als een effectief middel in de armoedebestrijding, omdat het mensen de kans geeft op een veiligere en structurelere wijze geld te sparen en kleine leningen aan te gaan om bedrijven op te zetten en investeringen voor de toekomst te doen.<\/p>\n<h5>Eigen munteenheid<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Ook techgiganten als Facebook en Google betreden de financi\u00eble sector. Gebruikers ontvangen ze met open armen. Veel Nederlandse consumenten wachtten in Nederland ongeduldig op Apple Pay, de betalingsapp waarmee mensen met hun telefoon in plaats van een pinpas kunnen afrekenen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Dat is logisch, vindt Mir\u00e8l ter Braak, toezichthouder bij de Autoriteit Financi\u00eble Markten (AFM). De AFM controleert financi\u00eble markten vooral vanuit het consumentenperspectief, waar De Nederlandsche Bank vooral kijkt of marktpartijen aan hun financi\u00eble verplichtingen kunnen voldoen. \u2018Consumenten willen gemak,\u2019 zegt Ter Baak. \u2018Iedereen is bij tijd en wijle lui. Dan wil je alles via \u00e9\u00e9n app met slechts enkele kliks gedaan krijgen. Hoe meer je dienstverleningen \u2013 online shoppen, betalingen en leningen \u2013 dan aan elkaar kunt koppelen via \u00e9\u00e9n <em>interface<\/em>, hoe beter het is.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Daar wordt hard aan gewerkt. Apple Pay en Google Pay kennen we in Nederland al. In de VS komt ook Messenger Pay van Facebook er aan. WhatsApp werkt in Brazili\u00eb samen met de digitale NuBank om een betalingssysteem te introduceren in de app.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Dat staat nog los van Facebooks omstreden in 2019 gelanceerde Libra-project (inmiddels omgedoopt tot \u2018Diem\u2019). Facebook wilde een eigen munteenheid introduceren, gebaseerd op de blockchain. Dit werd door centrale bankiers wereldwijd gezien als een directe aanval op hun monopolie op het geldstelsel door een private onderneming met meer dan twee\u00ebnhalf miljard actieve gebruikers.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Facebook-ceo Mark Zuckerberg vindt dat het sturen van geld even makkelijk moet zijn als het sturen van kattenplaatjes. Bill Gates\u2019 Microsoft, dat in de jaren negentig al aangaf financi\u00eble instituties te willen vervangen, werkt intussen aan Microsoft Pay.<\/p>\n<h5>Na\u00efef<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Op het eerste gezicht lijkt een betalingsapp redelijk onschuldig. Maar het is een opstap naar het aanbieden van financi\u00eble diensten en producten als leningen, verzekeringen en beleggingen. Het zijn de eerste bouwstenen van waaruit verder kan worden gebouwd aan een uitgebreid financieel-technologisch ecosysteem.<\/p>\n<p class=\"tekst\">De AFM volgt de ontwikkelingen nauwgezet. De autoriteit heeft een interne studie gedaan naar de technologie van Facebooks Libra, en \u2018gezien dat dat niet louter gebruikt kan worden voor de [munteenheid] Libra, maar dat er ook heel andere businessmodellen of dienstverlening op gebouwd kunnen worden,\u2019 legt Mir\u00e8l ter Braak uit. \u2018Dus het zou na\u00efef zijn om er zonder meer vanuit te gaan dat het hierbij zal blijven.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Buiten Europa zijn techbedrijven uit Silicon Valley al een stuk verder met het uitbreiden van hun financi\u00eble ecosystemen. Bij Facebook in de VS loopt een pilot in kredietverstrekking. In India begint Google, in samenwerking met financi\u00eble instituties, dit jaar met het verstrekken van leningen aan ondernemers. Apple biedt in samenwerking met Goldman Sachs creditcards aan. Amazon is met JPMorgan Chase in gesprek om bankrekeningen aan te bieden.<\/p>\n<h5>Menselijke tekortkomingen<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Techgiganten hebben een groot voordeel ten opzichte van traditionele banken. Ze zijn namelijk oppermachtig in het bieden van de optimale gebruikerservaring. Ze hebben niet alleen een leger aan intelligente ingenieurs en bergen data, maar kunnen die data ook het best analyseren en inzetten voor de ultieme gebruikerservaring.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Zelfs zo goed dat het steeds meer als manipulatie wordt gezien. Populaire documentaires als <em>The Social Dilemma<\/em> (ironisch genoeg van data-gedreven techreus Netflix) herinneren het publiek aan de gevaarlijke kanten van de superieure design- en softwarecapaciteiten van deze bedrijven, die misbruik maken van grote en kleine menselijke tekortkomingen.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Mir\u00e8l ter Braak van de AFM maakt zich hier ook zorgen om. Er worden namelijk steeds nieuwe manieren gevonden om door middel van technologie misbruik te maken van menselijke biases, zoals de beperkte aandachtspanne: \u2018Partijen kunnen hierop inspelen bij bijvoorbeeld de verkoop van consumentenkredieten.\u2019 Omdat alle data al voorhanden zijn, zouden klanten n\u00f3g sneller een lening kunnen aangaan. \u2018Met \u00e9\u00e9n simpele klik kun je een best wel forse beslissing nemen. Dan is het aan de ene kant mooi dat die dienstverlening een supermooie interface heeft, maar als de consument zijn beslissing niet helemaal goed kan doordenken in die split second, is het misschien niet verstandig dat die dienstverlening zo wordt aangeboden.\u2019<\/p>\n<h5>Strategisch<\/h5>\n<p class=\"tekst\">Maar het is nog niet zover. \u2018Digitalisering mag dan het einde van de dinosaurussen in sommige industrie\u00ebn betekenen,\u2019 stelt het zakenblad <em>The Economist<\/em>, \u2018maar in de financi\u00eble wereld zullen ze waarschijnlijk wel overleven. Banken zijn sterk met de economie vervlochten.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Onderzoeker Nicola Bilotta van het International Affairs Institute \u2013 een prestigieuze denktank internationale betrekkingen \u2212 sluit zich daarbij aan. <span class=\"jlqj4b\">\u2018Techreuzen zullen geen banken worden. Bankieren is een van de meest gereguleerde bedrijfstakken ter wereld. De <\/span><span class=\"jlqj4b\">kosten die gemaakt worden voor de naleving van regelgeving zijn heel hoog \u2212 we hebben het over miljarden per jaar,<\/span><span class=\"viiyi\">\u2019 <\/span><span class=\"jlqj4b\">zegt Bilotta.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Daarnaast is het strategisch onlogisch, benadrukt hij.<\/span><span class=\"viiyi\"> \u2018<\/span><span class=\"jlqj4b\">De gevestigde banken zijn grote afnemers van technologie zoals clouddiensten.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Amazon en Microsoft willen grote banken te vriend houden omdat het klanten zijn die veel geld opleveren. Als we aan Amazon denken, denken we aan het immense webwinkelimperium, aan de pakketjesbezorger die ons boeken en keukenmachines brengt. Maar de clouddienstafdeling van Amazon, AWS, was in 2019 verantwoordelijk voor tweederde van de winst van het concern. Het leveren van technologische infrastructuur is voorlopig lucratiever dan het inzetten van de aanval op banken.<\/span><\/p>\n<blockquote><p>\u2018Waarom zou die samenwerking tussen Google en Deutsche Bank niet ook hier kunnen?\u2019<\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Toch zullen ze zeker een rol gaan speen in de financi\u00eble sector<\/span>, denkt Edwin van Bommel, Chief Innovation Officer bij ABN Amro. <span class=\"jlqj4b\">\u2018<\/span>Maar vooral in samenwerking met banken. Daar zijn een paar redenen voor. Kijk bijvoorbeeld naar consumentenleningen. Er is ontzettend veel complexe regelgeving waaraan moet worden voldaan om die aan te bieden.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">De Chinese Ant Group heeft zo groot kunnen worden doordat het bedrijf zelf geen leningen verstrekt. De app fungeert als portaal, de voorkant van bancaire activiteiten waar de interactie met klanten plaatsvindt. Terwijl de daadwerkelijke lening \u2013 en de daarmee gepaard gaande risico\u2019s \u2013 door een traditionele bank wordt aangegaan. Ant strijkt een \u2018technologische commissie\u2019 op, en krijgt in dit hele proces toegang tot waardevolle financi\u00eble data over miljoenen consumenten en bedrijven.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Een soortgelijke samenwerking lijkt bij onze oosterburen te ontstaan. In de zomer kondigden Deutsche Bank en Google een meerjarig strategisch samenwerkingsverband aan. Daarbij gaat het niet alleen om het aanbieden van clouddiensten, maar ook om \u2018<span class=\"tlid-translation\">co-innovatie tussen de twee bedrijven mogelijk maken om de volgende generatie op technologie gebaseerde financi\u00eble producten voor klanten te cre\u00ebren,\u2019 aldus Deutsche Bank in het persbericht. <\/span><span class=\"tlid-translation\">Of Googles financi\u00eble avonturen in Europa tot Duitsland beperkt zullen blijven, is de vraag. Een persvoorlichter laat weten niet op toekomstige activiteiten in te kunnen gaan.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">Maar ja, \u2018waarom zou die samenwerking tussen Google en Deutsche niet hier kunnen?\u2019<span class=\"tlid-translation\"> vraagt Mir\u00e8l t<\/span>er Braak van AFM zich af. \u2018Of een samenwerking met een andere techpartij? De Nederlandse markt is qua regelgeving niet heel anders.\u2019<\/p>\n<h5>Van online klik tot offline aankoop<\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"tlid-translation\">Als er zoveel geld wordt verdiend aan trouwe klanten als banken, waarom zou de techsector dan toch hun territorium van die banken willen betreden?<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">\u2018De financi\u00eble sector is een heel waardevolle sector om in te opereren,\u2019 zegt Rejo Zenger, beleidsadviseur bij Bits of Freedom, een Nederlandse stichting die opkomt voor digitale burgerrechten en internetvrijheid. \u2018Want waar iemand zijn geld in steekt, zegt veel over iemands behoeften. Het lijkt me bijzonder waardevolle informatie voor een bedrijf om in te investeren.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Wat Microsoft, Google en Facebook n\u00ed\u00e9t van ons weten, lijkt inmiddels een betere vraag dan wat ze w\u00e9l weten. Een overeenkomst tussen Google en Mastercard, gesloten in 2017, hint op het antwoord. Ze wilden deze deal geheimhouden omdat financi\u00eble transactiedata zeer privacygevoelig zijn. Dankzij het journalistieke graafwerk van persbureau Bloomberg is het toch aan het licht gekomen. Google betaalde volgens Bloomberg miljoenen aan de creditcardaanbieder in ruil voor financi\u00eble transactiedata van gebruikers. Een woordvoerder van Google laat weten dat de geheime Google-Mastercarddeal slechts ging om een b\u00e8tatest \u2018om de effectiviteit van online campagnes te meten\u2019. Maar de betekenis van de overeenkomst uit 2017 kan moeilijk worden overschat.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Stel: gebruiker x, y of z krijgt een gepersonaliseerde advertentie van een nieuwe racefiets te zien. Na een uitgebreid Google-onderzoek<span class=\"jlqj4b\"> gaat hij naar verschillende webwinkels om prijzen te vergelijken. Omdat het om een relatief groot bedrag gaat, wil hij de fiets toch in het echt zien.<\/span> <span class=\"jlqj4b\">Met Google Maps navigeert hij naar een fysieke fietsenwinkel. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Wat Google niet weet, is wat hij in de winkel heeft gedaan. Ze kunnen namelijk niet controleren of hij een aankoop heeft gedaan als hij met iets anders (grote kans) dan Google Pay heeft betaald. <\/span>Ze missen het laatste puzzelstukje in het traject van online klik tot offline aankoop. <span class=\"jlqj4b\">Facebook en Google hebben jarenlang gewerkt om hun enorme hoeveelheden gebruikersdata te koppelen aan financi\u00eble gegevens over consumenten. Ze willen alle gegevens bij elkaar zoeken, zodat ze hun klanten (de adverteerders) kunnen laten zien: kijk, adverteren bij ons werkt \u00e9cht \u2013 en hier is het bewijs.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\">Door deze n\u00f3g betere informatie over de gebruiker kan de via advertenties gegenereerde omzet van adverteerders bijna verdubbelen, liet Christina Malcolm, directeur bij digitaal reclamebureau iProspect, in oktober 2020 aan Bloomberg weten. En dan zou Google de prijzen van advertenties flink kunnen opschroeven.<\/p>\n<h5><span class=\"jlqj4b\">Digitale datavergaarbakken<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">De stappen van techreuzen vormen \u2018een transformatie van onze economie,\u2019 zegt onderzoeker Nicola Bilotta. Hij geeft de auto-industrie als voorbeeld. Na de Tweede Wereldoorlog was de auto-industrie in veel landen het hart van de economie.<\/span><span class=\"viiyi\"> \u2018<\/span><span class=\"jlqj4b\">Nu veroveren techreuzen een deel van die markt.<\/span> <span class=\"jlqj4b\">Ze bieden bedrijven als Volkswagen en Renault interfaces voor hun digitale auto\u2019s.<\/span> <span class=\"jlqj4b\">Als je in een nieuwe auto stapt, kun je Google Maps gebruiken, en je kunt met Amazons spraakassistent Alexa spreken.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Data zijn het nieuwe verdienmodel van grote autofabrikanten. Auto\u2019s zijn niet meer alleen maar gemotoriseerde koetswagens: het zijn digitale datavergaarbakken geworden. Adviesbureau Accenture berekende dat tegen 2050 de inkomsten uit autodata de inkomsten uit verkoop en onderhoud zullen overtreffen.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">En het gaat niet alleen om de data over je rijstijl, muzieksmaak, bezochte locaties en inzittenden; nieuwe Tesla\u2019s hebben acht camera\u2019s rondom de auto die de hele omgeving \u2212 straten, voertuigen, gezichten van nietsvermoedende passanten \u2013 ongevraagd voortdurend opnemen en de data steeds na enkele minuten rechtstreeks naar de fabrikant sturen. Carlo van de Weijer, hoogleraar smart mobility aan de TU Eindhoven, <a href=\"https:\/\/www.platform-investico.nl\/artikel\/de-auto-een-datavergaarbak\">schetste<\/a> in een artikel van Investico<\/span><span class=\"jlqj4b\">\u00a0<\/span><span class=\"jlqj4b\">de mogelijkheden hiervan: \u2018Theoretisch gezien kun je met toegang tot \u00e9\u00e9n procent van de auto\u2019s wereldwijd de hele wereld realtime in kaart brengen.\u2019<\/span><\/p>\n<h5>E<span class=\"viiyi\">en zichzelf versterkend proces<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">\u2018Het is helemaal niet nodig dat je typt,\u2019 stelde Google-CEO Eric Schmidt in 2010.<\/span><span class=\"viiyi\"> \u2018<\/span><span class=\"jlqj4b\">We weten waar je bent.<\/span> <span class=\"jlqj4b\">We weten waar je bent geweest.<\/span> <span class=\"jlqj4b\">We kunnen min of meer weten waar je aan denkt.\u2019 <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Het belangrijkste voor techreuzen is om mensen zo diep mogelijk in hun ecosysteem van apps, apparaten, platforms, functionaliteiten, producten en diensten te zuigen. <\/span><span class=\"jlqj4b\">\u2018Waarom worden Google Pay en Apple Pay gratis aangeboden?\u2019 vraagt Nicola Bilotta retorisch.<\/span><span class=\"viiyi\"> \u2018Omdat ze <\/span><span class=\"jlqj4b\">zo\u2019n groot ecosysteem hebben dat het voor hen geen probleem is om met sommige activiteiten geld te verliezen als het hun grotere systeem versterkt.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Bankieren zal naadloos worden ge\u00efntegreerd in de digitale wereld van gebruikers. Dat maakt banken niet overbodig, maar als ze niet oppassen, lopen ze wel het risico onzichtbaar te worden. Verstopt achter de gelikte interfaces van techgiganten verdwijnen ze uit de ogen en hoofden van klanten.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"viiyi\">Het is een zichzelf versterkend proces. <\/span><span class=\"jlqj4b\">Hoe meer mensen en interacties in het ecosysteem, hoe meer verschillende producten en diensten techreuzen kunnen aanbieden. Hoe meer producten en diensten, hoe meer gebruikersgemak. Hoe meer gebruikersgemak, hoe meer tijd er binnen het ecosysteem wordt besteed. En al die tijd verzamelen ze bergen data over gebruikers \u00e9n hun connecties \u2212 ook van degenen die niet op het betreffende platform zitten, zoals het dataschandaal rond Facebook en Cambridge Analytica in 2018 liet zien.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">De digitalisering van de economie is al decennia gaande. Met de komst van de smartphone nam het in rap tempo toe en de coronacrisis geeft opnieuw een duw. En die digitalisering wordt vormgegeven door een handvol private partijen, die weer worden aangestuurd door aandeelhoudersbelangen.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">In bijna alle sectoren van de economie geven de techreuzen onze toekomst meer en meer vorm, met weinig tot geen democratische controle of inspraak. Door een verouderde opvatting van mededingingshandhaving is het lastig om de tech-dominantie aan te pakken. Deze megabedrijven domineren vaak namelijk niet \u00e9\u00e9n specifieke sector van de economie. Zo ontsnappen ze aan de huidige regelgeving tegen monopolie- of oligopolieposities, die vooral focust op \u00e9\u00e9n industrie, zoals olie, banken of auto\u2019s. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"jlqj4b\">Nee, techreuzen domineren het proces van digitalisering z\u00e9lf &#8211; en die spreidt zich uit over alle sectoren van de economie. <\/span><span class=\"viiyi\">\u2018<\/span><span class=\"jlqj4b\">Het gaat dus niet alleen om bankieren,\u2019 concludeert Nicola Bilotta.<\/span><span class=\"viiyi\"> \u2018<\/span><span class=\"jlqj4b\">Het is veel breder.\u2019 <\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kunnen we binnenkort een bankrekening openen bij Google? Aandelen kopen via TikTok? Een creditcard halen bij Apple? Een reisverzekering afsluiten bij Facebook? Kortom: zijn techreuzen de toekomst van bankieren? En is dat erg?<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-491369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-economie","article_type-achtergrond"],"acf":[],"author_name":"Sjors Roeters","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/491369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=491369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/491369\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Sjors Roeters","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=491369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=491369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}