{"id":488359,"date":"2021-02-06T03:00:14","date_gmt":"2021-02-06T02:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vn.nl\/?p=488359"},"modified":"2021-02-05T16:41:54","modified_gmt":"2021-02-05T15:41:54","slug":"hiv-corona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vn.nl\/hiv-corona\/","title":{"rendered":"Hoe de strijd tegen corona ons helpt bij die tegen hiv (en andersom)"},"content":{"rendered":"<div class=\"info-box\">\n<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/979574608%3Fsecret_token%3Ds-pQVapp3VybI&amp;color=%23ff5500&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=true\" width=\"100%\" height=\"166\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\"><\/iframe><br \/>\n<em>Dit verhaal is ook te beluisteren.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<p class=\"tekst\">Tientallen miljoenen mensen over de hele wereld zijn inmiddels ge\u00efnfecteerd. Het virus heeft in \u00e9\u00e9n jaar honderdduizenden het leven gekost. En het is niet corona. Toen de WHO in maart het coronavirus als pandemie bestempelde, waarde er n\u00f3g een mondiale epidemie rond: hiv.<\/p>\n<p class=\"tekst\">Een vele malen dodelijker virus bovendien, als het niet wordt behandeld. Maar de aandacht ervoor leek plotseling verdampt. Hiv-onderzoekers stortten zich massaal op de zoektocht naar een coronavaccin. De Bill &amp; Melinda Gates Foundation <a href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/f4557f2c-2464-46bd-a844-d08cadc3da59\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">besloot<\/a> geld van hiv- naar corona-onderzoek te verschuiven. Wereldwijd kwam hiv-onderzoek stil te liggen, en<span class=\"Geen\"> hiv-laboratoria waren maanden gesloten. Door lokale lockdowns en de verstoring van de internationale handel dreigden miljoenen mensen niet meer aan hun hiv-medicijnen te kunnen komen. UNAIDS, de organisatie van de VN die zich inzet voor de bestrijding van aids en hiv, schat dat het aantal aidsgerelateerde doden door de coronacrisis zou kunnen stijgen met bijna 150.000.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Terwijl het net de goede kant op leek te gaan. In 2010 kregen nog 2,8 miljoen mensen hiv<\/span>, in 2019 <a href=\"https:\/\/www.unaids.org\/en\/resources\/fact-sheet\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">1,7 miljoen<\/a>.<span class=\"Geen\"> Sinds de piek in 2004 vallen nu 60 procent minder aidsgerelateerde doden, in 2019 zo\u2019n 700.000. Amsterdam, waar traditioneel veel hiv-onderzoek plaatsvindt<\/span>, heeft zich zelfs ten doel gesteld over vijf jaar helemaal geen nieuwe hiv-infecties te hoeven <a href=\"https:\/\/www.amsterdam.nl\/bestuur-organisatie\/college\/wethouder\/simone-kukenheim\/persberichten\/amsterdam-2026-0-nieuwe-hiv-infecties\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">registreren.<\/a><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Staren we ons zo blind op corona dat die andere pandemie zijn gang kan gaan? Dreigen we hiv te vergeten? Nee, zeggen hiv-onderzoekers die aan het coronavaccin werkten. Sterker nog: corona zou een hiv-vaccin weleens dichterbij kunnen brengen.<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-490351\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_07-640x853.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_07-640x853.jpg 640w\" alt=\"hiv\" width=\"640\" height=\"853\" \/><\/p>\n<h5><span class=\"Geen\">Al bijna 25 jaar \u2018in de hiv\u2019<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Corona begon met slecht nieuws voor hiv. \u2018Het was meteen duidelijk dat de coronacrisis mensen met hiv hard ging raken,\u2019 zegt Winnie Byanyima, directeur van UNAIDS. \u2018Door lockdowns konden sommigen niet naar de hiv-kliniek komen of geen hiv-medicijnen krijgen. Daarnaast zagen we, zoals in elke crisis, dat gemarginaliseerde groepen verder gemarginaliseerd werden, t<\/span>erwijl dat ook de kerndoelgroepen zijn in de hiv-bestrijding<span class=\"Geen\">. Sekswerkers werden beschuldigd van verspreiding van het vir<\/span>us, homo\u2019s in Oeganda werden <a href=\"https:\/\/aidsfonds.nl\/nieuws\/inval-oegandese-politie-bij-opvang-lhbt-ers-vanwege-corona\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">opgepakt<\/a> onder het mom van het overtreden van de coronaregels, huiselijk geweld tegen vrouwen nam toe.\u2019<\/p>\n<p class=\"tekst\">Corona blokkeerde ook het wereldwijde hiv-onderzoek. Net als duizenden andere hiv-onderzoekers stortte Rogier Sanders zich vanaf 11 januari 2020 op het coronavirus, zodra de genetische code ervan vanuit China de wereld in werd <a href=\"https:\/\/virological.org\/t\/novel-2019-coronavirus-genome\/319\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">gestuurd<\/a>.<span class=\"Geen\"> De hoogleraar virologie aan het Amsterdam UMC zat op dat moment al bijna 25 jaar \u2018in de hiv\u2019. Maar hij was gedwongen dat veld de <\/span><span class=\"Geen\">rug toe te <\/span><span class=\"Geen\">keren.<\/span><span class=\"Geen\">\u2018Gedurende twee maanden mochten we vanuit het instituut niet aan andere projecten werken dan covid,\u2019 zegt Sanders.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Het besluit had direct gevolgen voor lopende hiv-studies. Een fase 1-studie van Sanders (waarin de veiligheid en de werking van een geneesmiddel worden getest) moest stoppen met het vaccineren van nieuwe vrijwilligers. Sommige hiv-labs stapten volledig over op corona. \u2018Zij stoppen misschien wel helemaal met hiv.\u2019<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-490353\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_10-640x853.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_10-640x853.jpg 640w\" alt=\"HIV\" width=\"640\" height=\"853\" \/><\/p>\n<h5><span class=\"Geen\">Lokale coronamaatregelen<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">In het najaar was het hiv-onderzoek weer grotendeels opgestart, maar door de tweede lockdown werd dat in het Amsterdam UMC in elk geval weer stilgelegd tot het einde van die lockdown. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">\u2018Mijn hele hiv-netwerk zit nu in de covid,\u2019 zegt ook Hanneke Schuitemaker. Zij staat aan hoofd van de wereldwijde ontwikkeling van virale vaccins van Janssen Vaccines, onderdeel van Johnson &amp; Johnson, de Amerikaanse farmaceut die als een van de eerste een coronavaccin ontwikkelde. Schuitemaker begon in 1989 met hiv-onderzoek. Toen corona aanklopte, was Johnson &amp; Johnson het enige farmaceutische bedrijf ter wereld dat een fase 3-studie uitvoerde met een hiv-vaccin, dat wordt getest op duizenden homomannen en transvrouwen met een hoog risico op hiv in de VS, Zuid-Amerika en Europa. De deelnemers werden sinds eind 2019 op 55 locaties gevaccineerd. \u2018We zien dat veel locaties nu helemaal zijn overgenomen voor het covid-19-vaccin,\u2019 zegt Schuitemaker. \u2018Dat ligt aan lokale coronamaatregelen.\u2019<\/span><\/p>\n<a data-ga-category=\"embedded-article\" data-ga-action=\"clicked\" data-ga-label=\"\" href=\"https:\/\/www.vn.nl\/mens-11-hanneke-schuitemaker\/\" class=\"article-embed article-embed--left article-embed--new\"><span class=\"article-embed__image\" style=\"background-image:url(https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/fly-images\/458031\/kleurMens_HannekeSchuitemaker_square-520x520-cc.jpg);\"><\/span><span class=\"article-embed__content\"><span class=\"article-embed__read-more\">Meer hierover<\/span><span class=\"article-embed__title\">Hanneke Schuitemaker was ook te gast in onze podcast MENS<\/span><span class=\"article-embed__date\">30 januari 2020<\/span><\/span><\/a>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Ook een ander hiv-onderzoek van het miljardenbedrijf, waarin duizenden jonge vrouwen in zuidelijk Afrika vier keer een dosis van een hiv-vaccin kregen, ondervond de directe gevolgen van regionale coronamaatregelen. \u2018Een aantal vrouwen had de laatste dosis nog niet gehad toen corona insloeg,\u2019 zegt Schuitemaker. \u2018Met creatieve oplossingen zijn alsnog alle vrouwen gevaccineerd. We hebben ze met de taxi opgehaald, of de kliniek naar hun huis verplaatst.\u2019<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-490355\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_03-640x853.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_03-640x853.jpg 640w\" alt=\"HIV\" width=\"640\" height=\"853\" \/><\/p>\n<h5><span class=\"Geen\">Dikke suikerlaag<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Wie de decennialange zoektocht naar een hiv-vaccin kent, zal aan het begin van de coronacrisis geen hoge verwachtingen hebben gehad over een snel vaccin tegen covid-19. Dit jaar is het alweer veertig jaar geleden dat de eerste gevallen werden geconstateerd van een ziekte die later aids werd genoemd, maar een vaccin is er nog altijd niet. Waarom zou dat voor covid-19 anders zijn? Een belangrijk verschil is de urgentie. Corona is overdraagbaar via zoiets dagelijks als een kuchje, bij hiv is daar meer voor nodig. Door lockdowns liep de wereldeconomie bovendien direct vele miljarden mis. Overheden hoefden er dan ook niet lang over na te denken om honderden miljoenen vrij te maken voor de zoektocht naar een vaccin. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Die noodzaak werd bij hiv jarenlang niet gevoeld: dat virus trof vooral gemarginaliseerde groepen als homo\u2019s en etnische minderheden. Aids werd in eerste instantie zelfs de<\/span> \u2018gay-related immunodeficiency disease\u2019 <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/1982\/05\/11\/science\/new-homosexual-disorder-worries-health-officials.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">g<\/a><span class=\"Geen\">enoemd, totdat de ziekte ook vaak bij drugsgebruikers en sekswerkers werd geconstateerd. De elite hoefde zich er in elk geval niet druk over te maken.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Ook de virussen zelf verschillen behoorlijk van elkaar. Al gauw was er daarom goede hoop dat het ontwikkelen van een vaccin voor SARS-CoV-2, zoals de offici\u00eble naam van het \u2018nieuwe\u2019 coronavirus luidt, niet zo lang zou hoeven te duren. Een aantal behoorlijk irritante eigenschappen van hiv heeft het coronavirus gelukkig niet. Zo genezen de meeste mensen zonder medicijnen van het coronavirus, terwijl dat bij hiv nog nooit is gebeurd.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Hiv valt in het lichaam snel uit elkaar, zodat het immuunsysteem er nauwelijks vat op krijgt: hiv valt het immuunsysteem z\u00e9lf aan. Hiv heeft een dikke suikerlaag, waardoor het lichaam het minder goed herkent als ongewenste binnendringer. Bij SARS-CoV-2 is die suikerlaag veel dunner. <\/span><span class=\"Geen\">Hiv muteert ook nog eens snel, waardoor er veel variaties in omloop zijn. Het is niet waarschijnlijk dat een vaccin, \u00e1ls dat er komt, voor al die variaties werkt. Bij SARS-CoV-2 vinden weliswaar voortdurend mutaties plaats, maar die lijken het virus niet zodanig te veranderen dat de vaccins die nu worden ontwikkeld ineens niet meer zullen werken.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span class=\"Geen\">Je kunt zeggen dat Trump direct profijt heeft gehad van het decennialange hiv-onderzoek. <\/span><\/p><\/blockquote>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Hiv behoort tot de retrovirussen, die zich op een andere manier in het lichaam verspreiden dan coronavirussen als het SARS- of MERS-virus en SARS-CoV-2. Toch kan SARS-CoV-2 veel van hiv leren, zegt Sanders. \u2018SARS en MERS waren relatief kleine epidemie\u00ebn,\u2019 zegt de hoogleraar. Beide virussen hebben deze eeuw aan zo\u2019n achthonderd mensen het leven gekost. \u2018Vergeleken met hiv is daar veel minder kennis mee opgedaan.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Het is dus \u2018vrij logisch\u2019 dat hiv-onderzoekers het corona-onderzoek gingen leiden, zegt Marit van Gils. Zij leidt een van de teams bij het Amsterdam UMC die onderzoek doen naar corona. \u2018De meeste innovatie in vaccinontwikkeling zit in het hiv-veld.\u2019 Die innovatie kan deze wereldwijde noodsituatie goed gebruiken. Het waren dan ook hiv-onderzoekers die de belangrijkste coronadoorbraken op hun naam konden schrijven die bijdroegen aan de ontwikkeling van behandelingen en vac<\/span>cins.<\/p>\n<p class=\"tekst\">In juni werd <a href=\"https:\/\/www.amc.nl\/web\/nieuws-en-verhalen\/actueel\/actueel\/sterke-antistoffen-tegen-corona-gevonden.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">bekend<\/a> <span class=\"Geen\">dat de teams van Marit van Gils en Rogier Sanders antistoffen hadden ge\u00efsoleerd uit bloed van genezen coronapati\u00ebnten. Met die antistoffen kunnen andere pati\u00ebnten heel gericht behandeld worden.<\/span> <span class=\"Geen\">Twee andere bedrijven waren tegelijkertijd bezig met het isoleren van antilichamen. Een van die twee was het Amerikaanse biotechbedrijf Regeneron, dat in oktober de antistoffen leverde aan de zieke Donald Trump. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Je kunt dus zeggen dat Trump direct profijt heeft gehad van het decennialange hiv-onderzoek. \u2018We isoleren al jaren antistoffen tegen hiv,\u2019 zegt Van Gils. \u2018Daardoor konden we ook snel antistoffen tegen corona isoleren.\u2019 Haar collega Sanders: \u2018De technieken voor ons hiv-onderzoek konden direct worden toegepast op dit nieuwe virus. Dat ging in recordtijd. Tussen de eerste bloedafname en het inleveren van het artikel zaten maar 39 dagen.\u2019<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-490361\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_04-640x853.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_04-640x853.jpg 640w\" alt=\"HIV\" width=\"640\" height=\"853\" \/><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Meer hiv-doorbraken bleken bruikbaar tegen corona. Enkele jaren geleden maakten Sanders en zijn collega\u2019s naam met het stabiliseren van het hiv-eiwit. Dit enve<\/span><span class=\"Geen\">lop-eiwit,<\/span> <span class=\"Geen\">aan de buitenkant van het virus, is van belang om antistoffen op te wekken, maar is in het lichaam heel instabiel. \u2018Het valt al uit elkaar als je ernaar kijkt, zeg maar,\u2019 zegt Sanders. Het lukte Sanders\u2019 team om een envelop-eiwit na te maken dat niet uit elkaar valt, \u2018door de losse onderdelen weer aan elkaar te lijmen. Daardoor kan het immuunsysteem er veel beter mee uit de voeten.\u2019 Zijn bevindingen, waarvoor de basis al in 2001 werd gelegd maar die vanaf 2013 echt doorbraken, zijn later ook toegepast op het RS-, SARS- en MERS-virus. \u2018En nu hebben bijna alle covid-vaccins<\/span><span class=\"Geen\"> een van die modificaties,\u2019 zegt Sanders.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Ook Oxford-AstraZeneca en Johnson &amp; Johnson werken voor hun coronavaccins met een techniek uit het hiv-veld. Die bestaat uit het injecteren van een \u2018onschuldig\u2019 verkoudheidsvirus waar een stukje genetisch materiaal is uitgehaald zodat het zich niet kan vermenigvuldigen. Genetisch materiaal van het coronavirus wordt er juist ingezet. Zo wordt een immuunreactie opgewekt tegen dit eiwit. Als later het \u00e9chte coronavirus binnendringt, herkent het lichaam dat eiwit meteen en wordt de afweerreactie direct gestart. Volgens Sanders komt de vertaling van deze techniek van hiv naar corona mede op het conto van het team van Hanneke Schuitemaker van Johnson &amp; Johnson. <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">\u2018Dat is te veel eer,\u2019 zegt Schuitemaker zelf. \u2018Maar het is inderdaad het toepassen van dit soort kennis waardoor we heel snel stappen konden zetten.\u2019 Ze benadrukt ook het belang van de samenwerkingsverbanden voor hiv, die nu gebruikt konden worden voor corona-onderzoek. \u2018Iedereen kent iedereen.\u2019<\/span><\/p>\n<h5><span class=\"Geen\">\u2018Shaming\u2019 helpt niet<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Bij de aanpak van de coronacrisis kunnen overheden en organisaties ook veel leren van de hiv-epidemie, schreef Mark Vermeulen, directeur van Aidsfonds-Soa Aids Nederland, tijdens de eerste golf <\/span>op de <a href=\"https:\/\/www.soaaids.nl\/nl\/coronavirus\/opinie-wat-we-in-coronacrisis-kunnen-leren-van-hiv-epidemie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">site<\/a> van het fonds. <span class=\"Geen\">In de jaren tachtig adviseerde de overheid homomannen om helemaal af te zien van anale seks om de verspreiding van hiv tegen te gaan. Dat advies bleek onhoudbaar. Daarom ging men over op het stimuleren van condoomgebruik, een veel realistischer gedragsadvies. Vermeulen vergelijkt de onthoudingsboodschap met het corona-advies om zo veel mogelijk afstand te houden en alleen seks te hebben met een vaste partner. \u2018Alsof een mens kan leven zonder aanraking.\u2019 Aidsfonds-Soa Aids Nederland kwam daarom met \u2018coronabuddy\u2019s\u2019.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Nog een les uit de hiv-bestrijding: <\/span><span class=\"Geen\">shaming<\/span><span class=\"Geen\"> helpt niet. Schaamte en stigma rond hiv bemoeilijken nog altijd de hiv-bestrijding. Mensen moeten zich durven laten testen, partners durven waarschuwen en medische hulp durven inroepen. Binnen het hiv-veld wordt het stigmatiserende woord \u2018besmet\u2019 daarom al een tijdje vermeden. Hamer dus niet op hoe fout het is om de gedragsregels te overtreden, want durven mensen dan nog wel toe te geven dat ze corona hebben en hun omgeving te waarschuwen?<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">\u2018Een les van de hiv-bestrijding is dat een pandemie niet alleen een gezondheidscrisis is,\u2019 zegt UNAIDS-directeur Winnie Byanyima. \u2018Het is ook een maatschappelijk en een economisch probleem. De overheid moet het daarom holistisch aanpakken.\u2019 Daar is de hele samenleving voor nodig. \u2018Een pandemie bestrijd je dorp voor dorp, familie voor familie.\u2019 Andersom leert de coronacrisis ons, aldus Byanyima, hoe snel de wetenschap kan gaan, als die tenminste de juiste middelen krijgt. \u2018Het coronavaccin is met ongekende snelheid ontwikkeld. Voor het hiv-vaccin moeten we dus een tandje bijzetten.\u2019<\/span><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-image_640 wp-image-490363\" src=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_02-640x853.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.vn.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/LONNEKEVANDERPALEN_VRIJNEDERLAND_VACCIN_02-640x853.jpg 640w\" alt=\"HIV\" width=\"640\" height=\"853\" \/><\/p>\n<h5><span class=\"Geen\">Iets terug doen<\/span><\/h5>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Veertig jaar hiv-onderzoek is binnen \u00e9\u00e9n jaar ingehaald door corona. Is het moment nu daar dat corona iets terug kan doen voor hiv? Kunnen de rollen ook worden omgedraaid? <\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Het Duitse biotechbedrijf BioNTech en de Amerikaanse farmaceut Pfizer, maar ook het Amerikaanse Moderna, ontwikkelden een zogenoemd mRNA-vaccin, waarbij RNA (een genetische code) wordt ingespoten dat lichaamscellen de opdracht geeft bepaalde eiwitten te maken. Zij waren de eerste die in november spectaculaire resultaten bekend maakten over de effectiviteit van hun vaccins.<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Het hiv-veld werkte al voorzichtig met RNA-vaccins \u2018maar was altijd heel terughoudend met het gebruik ervan,\u2019 zegt Marit van Gils. \u2018RNA-vaccins zijn nog sterk in ontwikkeling, dus kun je ze dan wel injecteren bij mensen?\u2019 Er was tot voor kort nog nooit een RNA-vaccin goedgekeurd voor de markt. Met corona werd in \u00e9\u00e9n klap enorm veel ervaring opgedaan met RNA-vaccins. En die ervaring kan het hiv-onderzoek weer goed gebruiken. <\/span><span class=\"Geen\">\u2018De vijf coronavaccins die vooruitlopen zijn allemaal gebaseerd op nieuwe technologie\u00ebn,\u2019 zegt Sanders. \u2018Dat geeft een enorme boost aan het hiv-onderzoek.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Wellicht kan corona nog een ander hardnekkig hiv-probleem verhelpen. Zowel bij corona als bij hiv verdwijnen antistoffen snel uit het bloed van mensen bij wie vaccins worden getest. Sanders verwacht dat daar bij corona een oplossing voor wordt bedacht. \u2018En die kennis gaat dan absoluut worden toegepast op hiv.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">De uitrol van het coronavaccin kan ook leerzaam blijken voor een eventueel hiv-vaccin. De belangrijke vragen die spelen zijn: wie krijgt voorrang bij het vaccin? Risicogroepen? Maar hoe definieer je een risicogroep? Hoe overtuig je mensen het vaccin te nemen? Wat is daarvoor de beste campagnestrategie? Er worden nu gigantische investeringen gedaan om iedereen zo snel mogelijk van een vaccin te voorzien. \u2018Wij bouwen letterlijk hele fabrieken om vaccins te produceren,\u2019 zegt Schuitemaker van Johnson &amp; Johnson. Als corona is gaan liggen, kan die infrastructuur ook gebruikt worden voor andere vaccins. En zelfs al blijken al deze innovaties niet op hiv toepasbaar, dan heeft corona \u2018het virus\u2019 in elk geval weer op de kaart gezet, zegt Schuitemaker. \u2018Mensen zagen ebola en hiv als problemen voor anderen. Nu is er veel meer interesse.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Marit van Gils denkt dat mensen nu veel beter beseffen dat virussen gevaarlijk zijn, \u2018en dat we daar onderzoek naar moeten doen,\u2019 zegt ze. \u2018Het belang van vaccins komt weer op de voorgrond.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Volgens UNAIDS-directeur Winnie Byanyima heeft corona duidelijk gemaakt dat samenlevingen voorbereid moeten zijn op epidemie\u00ebn. \u2018We komen hier weer uit, maar dit is niet de laatste gezondheidscrisis.\u2019<\/span><\/p>\n<p class=\"tekst\"><span class=\"Geen\">Of corona een hiv-vaccin \u00e9cht dichterbij brengt of niet: dat het zou kunnen, is al heel wat waard. \u2018Zo\u2019n vijf jaar geleden heerste er een gigantisch optimisme nadat het was gelukt om het hiv-eiwit te stabiliseren,\u2019 zegt Sanders. \u2018Toen dachten we: nu gauw door naar de volgende stap.\u2019 Maar die volgende stap werd nog niet gezet. Tot ieders teleurstelling. Dat optimisme is nu door corona weer een beetje terug.<\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Staren we ons zo blind op corona dat die andere pandemie ongestoord zijn gang kan gaan? Dreigen we hiv te vergeten? Nee, zeggen hiv-onderzoekers die nu aan een coronavaccin werken. Sterker nog: corona zou een hiv-vaccin weleens dichterbij kunnen brengen.<\/p>\n","protected":false},"author":1023,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-488359","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","dossier-zorg","article_type-onderzoek"],"acf":[],"author_name":"Menno Sedee","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/488359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/comments?post=488359"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/posts\/488359\/revisions"}],"author":[{"embeddable":true,"name":"Menno Sedee","href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/users\/1023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/media?parent=488359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vn.nl\/wpg-api\/wp\/v2\/tags?post=488359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}